شوک موشکی به بازارهای جهانی/دلار و نفت اوج گرفتند، بیتکوین عقب نشست
تحریریه آوش/دلار که تا پیش از این در کانال ۱۷۶ هزار تومان نوسان میکرد، همزمان با انتشار اخبار درگیریها، مسیر صعودی به خود گرفت و با نزدیک شدن به مرز ۱۸۰ هزار تومان، در نهایت در کانال ۱۷۹ هزار تومان در حال نوسان است. قیمت اونس طلا ابتدا از ۴هزار و ۳۲۹ دلار به ۴هزار و ۳۵۱ دلار افزایش یافت؛ رشدی که در چارچوب افزایش تقاضا برای داراییهای امن قابل تحلیل است. با این حال، این روند دوام چندانی نداشت و قیمتها بار دیگر کاهش یافت و تا سطح ۴هزار و ۲۸۵ دلار عقبنشینی کرد. قیمت نفت برنت با رشدی حدود ۵ درصدی، از کانال ۹۴ دلار به کانال ۹۸ دلار جهید.
با تشدید تنشهای نظامی در خاورمیانه و ورود مستقیم ایران به پاسخگویی نظامی علیه رژیم صهیونیستی، بازارهای مالی در داخل و خارج از کشور بار دیگر با موجی از نوسانات تند و معنادار روبهرو شدند؛ نوساناتی که بیش از هر چیز، بازتابی از افزایش نااطمینانی و رشد انتظارات تورمی در فضای اقتصادی بود.
در پی نقض آتشبس و حملات هوایی به ضاحیه و جنوب لبنان، ایران با شلیک چند موشک بالستیک به سرزمینهای اشغالی واکنش نشان داد. همین اقدام کافی بود تا فضای منطقه بهسرعت ملتهب شود و اثر آن بهصورت مستقیم در بازارهای مالی نمایان شود؛ بازاری که همواره نسبت به ریسکهای ژئوپلیتیکی حساس است و کوچکترین سیگنال تنش را به سرعت در قیمتها منعکس میکند.
واکنش سریع دلار و تتر به نااطمینانی
در بازار ارز، واکنشها تقریبا بلافاصله آغاز شد. دلار که تا پیش از این در کانال ۱۷۶ هزار تومان نوسان میکرد، همزمان با انتشار اخبار درگیریها، مسیر صعودی به خود گرفت و با نزدیک شدن به مرز ۱۸۰ هزار تومان، در نهایت در کانال ۱۷۹ هزار تومان در حال نوسان است. این رفتار، الگوی آشنای بازار ارز ایران در مواجهه با ریسکهای سیاسی است؛ جایی که تقاضای احتیاطی و سفتهبازانه بهسرعت افزایش پیدا میکند و قیمتها را به سمت بالا هل میدهد.
همزمان تتر نیز به عنوان شاخصی حساستر و سریعتر نسبت به دلار نقدی، جهش قابل توجهی را تجربه کرد. این رمزارز که روز گذشته در کانال ۱۷۵ هزار تومان قرار داشت با شتابی محسوس از مرز ۱۸۰ هزار تومان عبور کرد. هرچند چند ساعت بعد قیمت آن اندکی تعدیل شد و در معاملات صبح امروز در حوالی ۱۷۹ هزار تومان قرار گرفت، اما همین نوسان کوتاهمدت نیز نشاندهنده شدت واکنش بازار به اخبار سیاسی است.
عقبنشینی بیتکوین در فضای پرریسک
در بازار جهانی رمزارزها، بیتکوین مسیر متفاوتی را طی کرد. این ارز دیجیتال که در روزهای اخیر تحت فشار فروش قرار داشت با تشدید تنشها از کانال ۶۴ هزار دلار عقب نشست و به محدوده ۶۳ هزار دلار بازگشت. این کاهش، بار دیگر این واقعیت را برجسته کرد که بیتکوین در شرایط بحرانهای ژئوپلیتیکی، بیش از آنکه نقش پناهگاه امن را ایفا کند در دسته داراییهای پرریسک قرار میگیرد. در چنین شرایطی، سرمایهگذاران ترجیح میدهند از موقعیتهای پرنوسان فاصله بگیرند و به داراییهایی با ثبات بیشتر پناه ببرند.

نوسان طلا میان صعود و افت
بازار جهانی طلا نیز از این تحولات بیتاثیر نماند، اما واکنش آن یکدست نبود. قیمت اونس طلا ابتدا از ۴هزار و ۳۲۹ دلار به ۴هزار و ۳۵۱ دلار افزایش یافت؛ رشدی که در چارچوب افزایش تقاضا برای داراییهای امن قابل تحلیل است. با این حال، این روند دوام چندانی نداشت و قیمتها بار دیگر کاهش یافت و تا سطح ۴هزار و ۲۸۵ دلار عقبنشینی کرد. این نوسان رفت و برگشتی نشان میدهد که بازار طلا همچنان تحت تاثیر متغیرهای دیگری مانند سیاستهای پولی و نرخ بهره قرار دارد و صرفا به تنشهای سیاسی واکنش صعودی نشان نمیدهد.
در بازار داخلی نیز طلا مسیر نزولی را تجربه کرد. قیمتها از ۱۸ میلیون و ۳۰۵ هزار تومان به ۱۸ میلیون و ۷۶ هزار تومان کاهش یافت؛ افتی که در کنار کاهش قیمت جهانی، میتواند به افت تقاضای داخلی در کوتاهمدت نیز مرتبط باشد.
صعود نفت در سایه ریسک
در میان بازارهای مختلف، نفت بیشترین واکنش مثبت را نشان داد. قیمت نفت برنت با رشدی حدود ۵ درصدی، از کانال ۹۴ دلار به کانال ۹۸ دلار جهید. این افزایش، واکنشی قابل انتظار به تنشهای خاورمیانه است؛ منطقهای که نقش حیاتی در تامین انرژی جهان دارد. هرگونه تهدید علیه ثبات این منطقه، بلافاصله نگرانیها درباره عرضه نفت را افزایش میدهد و قیمتها را بالا میبرد.

بازارها در تقاطع سیاست و اقتصاد
آنچه در این میان بیش از همه جلب توجه میکند، سرعت و شدت اثرگذاری تحولات سیاسی بر بازارهاست. در اقتصادی مانند ایران که انتظارات نقش پررنگی در شکلگیری قیمتها دارند، این اثرگذاری حتی پررنگتر نیز میشود. افزایش همزمان قیمت دلار، تتر و نفت از یکسو و افت بیتکوین از سوی دیگر، نشان میدهد که سرمایهگذاران در مواجهه با نااطمینانی بهسرعت ترکیب داراییهای خود را تغییر میدهند. این تغییر رفتار، بیش از هر چیز تابع درک آنها از ریسک و آینده تحولات است.
بازار در انتظار سیگنال جدید برای هدف کوتاه مدت
در شرایط فعلی، مسیر آینده بازارها بیش از هر عامل دیگری به تحولات میدانی و سیاسی وابسته است. اگر سطح تنشها کاهش یابد، احتمال بازگشت تدریجی ثبات به بازارها وجود دارد. اما در صورت گسترش درگیریها، میتوان انتظار داشت که فشار افزایشی بر بازار ارز و انرژی ادامه پیدا کند.بازارها اکنون برای مشخص شدن جهت تحولات در وضعیت انتظار قرار دارند. در چنین فضایی، نوسان نه یک استثنا، بلکه قاعده اصلی بازار خواهد بود.
تحولات اخیر بار دیگر نشان داد که مرز میان سیاست و اقتصاد تا چه اندازه باریک است. یک رویداد نظامی میتواند در عرض چند ساعت، مسیر بازارهای مختلف را تغییر دهد و رفتار سرمایهگذاران را دگرگون کند. در چنین شرایطی، آنچه بیش از هر چیز اهمیت پیدا میکند، درک دقیق از فضای ریسک و پرهیز از واکنشهای هیجانی است؛ چرا که بازارها، هرچند به سرعت دچار شوک میشوند، اما در نهایت مسیر خود را بر اساس واقعیتهای پایدارتر تنظیم خواهند کرد.