چه کسی عهده‌دار مرگ تدریجی ۱۰ میلیون شغل در سال ۱۴۰۵ می‌شود؟

در حالی که ناقوس پایان درگیری‌های نظامی به صدا درآمده و بوی آتش‌بس در فضای سیاسی پیچیده، یک جنگ داخلی خاموش علیه معیشت مردم همچنان ادامه دارد. از جنگ ۱۲روزه تا دی‌ماه پرالتهاب که یک ماه ارتباطات کشور فلج شد و حالا بیش از ۴۰ روز انسداد مطلق که از ۹ اسفند آغاز شده، اقتصاد دیجیتال ایران در سیاه‌چاله‌ای سقوط کرده که خروج از آن شاید سال‌ها زمان ببرد.
امروز در آستانه بازگشایی جدی کسب‌وکارها در سال ۱۴۰۵، پرسش اساسی این است: وقتی دشمن خارجی عقب نشسته، چرا خودتحریمی ارتباطی همچنان قربانی می‌گیرد؟ قطع اینترنت، فاجعه‌ای است که زیر سایه امنیت، تیشه به ریشه امنیت ملی اقتصادی زده است.

سقوط آزاد در دره ۲۰۰ همتی

طبق آمارهای رسمی و اظهارات صریح مسئولیت، خسارت روزانه قطع اینترنت بین‌الملل رقمی بالغ بر ۵ هزار میلیارد تومان است. با یک حساب سرانگشتی، تنها در بازه اخیر که بیش از ۴۰ روز از آن می‌گذرد، معادل ۲۰۰هزار میلیارد تومان ثروت ملی دود شده و به هوا رفته است. این یعنی نابودی بودجه عمرانی چندین استان بزرگ کشور در سکوت سرد نمایشگرهای خاموش. 

اما فاجعه اصلی فراتر از این ریال‌های از دست رفته است؛ فاجعه اصلی، قتل اعتماد است. کدام کارآفرین یا سرمایه‌گذاری حاضر است دارایی خود را در بازاری هزینه کند که پایداری ابزار تولیدش، یعنی اینترنت کمتر از وضعیت جوی است؟ ما در حال تبدیل کردن زمین حاصلخیز فناوری ایران به زمینی سوخته هستیم که هیچ نهالی در آن سبز نخواهد شد.

معیشت ۱۰ میلیون نفر در گروی یک حرکت اشتباه

پشت هر IP که بسته شده، یک انسان، یک خانواده و یک سفره قرار دارد. بیش از ۱۰ میلیون نفر در این کشور نان‌خور مستقیم و غیرمستقیم شبکه جهانی هستند. از برنامه‌نویس فریلنسری که ارزآوری‌اش در اوج تحریم‌ها غنیمت بود، تا ادمین‌های شبکه‌های اجتماعی و فروشگاه‌های کوچک اینستاگرامی در دورترین روستاها؛ همگی در این چهل روز با بحران بی‌درآمدی روبرو شده‌اند.قطع اینترنت، فقط بستن چند سایت نیست؛ بستن راه درآمد میلیون‌ها آدم است که دولت همواره شعار حمایت از اشتغال آن‌ها را سر می‌دهد. پلتفرم‌های داخلی هرگز نخواهند توانست جایگزین دهکده جهانی شوند، چرا که منطق تجارت رقابت است نه انزوا در یک چهاردیواری دیجیتال. امروز مدیران کسب‌وکارها قطعا با دلی خون و دستی لرزان حکم تعدیل نیروهای متخصص خود را امضا می‌کنند، چون پولی برای پرداخت حقوق در حساب‌های خالی‌شان باقی نمانده است.

شکست توهم جزیره دیجیتال

بحران اخیر یک بار برای همیشه ثابت کرد که تصور تفکیک اقتصاد داخلی از جهان، سرابی بیش نیست. مغز متفکر کسب‌وکارهای ایرانی برای توسعه محصول، امنیت سرورها و حتی تحلیل داده‌های روزمره، محتاج ابزارهای بین‌المللی است. وقتی دسترسی به مخازن کد و پلتفرم‌های مدیریتی قطع می‌شود، فرآیند تولید نرم‌افزار در کل کشور مختل می‌شود.

اینترنت کالای لوکس نیست که در زمان جنگ آن را از سبد مصرفی حذف کنیم؛ اینترنت مانند آب و برق، پیش‌نیاز حیات در قرن ۲۱ است. چطور می‌توان از رشد اقتصادی و مهار تورم سخن گفت در حالی که موتور محرک اقتصاد نوین را با دست خود از کار انداخته‌ایم؟ این تناقض در سیاست‌گذاری، بزرگترین مانع پیشرفت ملی است.

سوزاندن سرمایه‌های انسانی

جبران‌ناپذیرترین ضربه این قطعی‌های مکرر، موج جدید ناامیدی در میان نخبگان است. وقتی یک متخصص طراز اول می‌بیند که با یک امضا، تمام مسیر شغلی و تلاش‌های چندین ساله‌اش به بن‌بست می‌خورد، تنها یک راه پیش روی خود می‌بیند: خروج از کشور. خسارت ناشی از مهاجرت یک تیم تخصصی با هیچ متر و معیار ریالی قابل محاسبه نیست.

همین حالا وصل کنید

اکنون که آتش‌بس برقرار شده و کشور به دنبال آرامش است، ادامه قطعی اینترنت توجیهی ندارد. قطع اینترنت با ایجاد بحران‌های معیشتی و بیکاری گسترده، خود به عامل بی‌ثباتی تبدیل شده است. بسیاری از شرکت‌ها در پرداخت حقوق اسفند و فروردین دچار مشکل جدی شده‌اند و موج تعدیل‌ها در راه است.شروع سال کاری جدید باید با تنفس دیجیتال همراه باشد. اینترنت بین‌الملل امروز حکم پدافند غیرعامل را دارد؛ قطع آن یعنی انهدام مسیرهای مواصلاتی داده و از کار انداختن قلب اقتصاد. ترمیم این زخم تنها با تضمین پایداری شبکه و به رسمیت شناختن حق دسترسی مردم به جهان ممکن است. اگر امروز فکری به حال بازگشت پایداری نشود، فردا نه کسب‌وکاری باقی می‌ماند که مالیات بدهد و نه متخصصی که چرخ فناوری کشور را بچرخاند.

صدای خرد شدن استخوان‌های اقتصاد دیجیتال زیر چرخ‌دنده‌های فیلترینگ و قطعی، بلندتر از هر شعاری شنیده می‌شود. برای جلوگیری از یک سقوط تمام‌عیار اجتماعی و اقتصادی، قرنطینه دیجیتال ایران را همین امروز پایان دهید. فرصت برای جبران به ثانیه افتاده است.