کاربران پشت دیوار آیپیهای خاکستری
تحریریه آوش/پس از نزدیک به سه ماه خاموشی و انزوای دیجیتال، خبرها از بازگشت اینترنت بینالمللی خبر میدهند؛ خبری که برای مردم، بیشتر شبیه به یک شوخی تلخ و نیمهکاره است. در روزهای اخیر، اگرچه آمارهای رسمی از وصل شدن شبکه میگویند، اما کارشناسان تخمین میزنند که بیش از ۷۰ درصد این ترافیک به دلیل قطعیهای مداوم و لود نشدن صفحات تلف میشود و عملا یک عدد فرضی روی نمودارهاست.
پس از نزدیک به سه ماه خاموشی و انزوای دیجیتال، خبرها از بازگشت اینترنت بینالمللی خبر میدهند؛ خبری که برای مردم، بیشتر شبیه به یک شوخی تلخ و نیمهکاره است. در روزهای اخیر، اگرچه آمارهای رسمی از وصل شدن شبکه میگویند، اما کارشناسان تخمین میزنند که بیش از ۷۰ درصد این ترافیک به دلیل قطعیهای مداوم و لود نشدن صفحات تلف میشود و عملا یک عدد فرضی روی نمودارهاست. کاربران در سراسر کشور همچنان با سد محکم سانسور روبهرو هستند؛ به طوری که سرعت بارگذاری محتوای بینالمللی نسبت به گذشته بیش از ۸۰ درصد افت کرده و دسترسی روان به فضای مجازی، به یک رویای گران قیمت تبدیل شده است. حقیقت این است که شبکه دچار یک جراحی اجباری و مخرب شده است. ساختار فنی اینترنت ایران، قربانی معماری جدیدی شده که در آن برای حذف فیلترشکنها، لایههای فنی شبکه را عمدا تضعیف کرده و به ده سال قبل بازگرداندهاند. در این سیستم جدید، برای بیش از ۹۰ درصد آدرسهای اینترنتی خارج از کشور محدودیت شدید اتصال گذاشته شده است؛ محدودیتی به نام آیپیهای خاکستری که اجازه باز شدن یک وبسایت ساده را هم به کاربر نمیدهد. نتیجه این عقبگرد اجباری، چیزی جز لود نشدن تصاویر، ناپایداری شدید زیرساختها و کلافگی هرروزهی مردم نبوده است.
در این میان، فیلترشکنهای رایگانی که روزگاری به راحتی کار میکردند، اکنون کاملا نابود شدهاند. همین مسئله بازار سیاهی پرمنفعت و رانتی کلان را برای دلالان به وجود آورده، تا جایی که قیمت فیلترشکنهای تخصصی با جهشی ۳۰۰ درصدی همراه شده و بار مالی سنگینی را به خانوادهها و کسبوکارها تحمیل کرده است. اینترنت شاید روی کاغذ وصل شده باشد، اما این ویترین فریبنده، تنها پوستهای است بر بدنه شبکهای که حالا بیش از هر زمان دیگری در بند است.