بازگشت مرگ سیاه و یک هراس تازه/ چرا جهان هنوز از طاعون می‌ترسد؟
تحریریه آوش/ در قرن چهاردهم، مرگ سیاه از شهری به شهر دیگر می‌رسید. تب، تورم‌های دردناک و مرگ‌هایی که گاهی خیلی زود از راه می‌رسیدند. در چند سال، بخش بزرگی از جمعیت اروپا جان باخت؛ درحالی‌که مردم نمی‌دانستند چه چیزی آن‌ها را بیمار می‌کند
گاهی یک نام، زودتر از خود بیماری، ترس را پخش می‌کند و این‌بار، خبر از سیبری آمده است. زنی جوان که در یک مرکز تحقیقاتی ضدطاعون کار می‌کرد، جان باخته و هنوز علت مرگش روشن نیست، اما احتمال ابتلا به طاعون کافی بوده تا خاطره یک کابوس قدیمی زنده شود.
نام این زن در گزارش‌های رسانه‌ای، داریا شیپیلووا آمده؛ ۲۸ساله است و مقام‌های روسیه می‌گویند او بر اثر ذات‌الریه‌ای با علت نامعلوم مرده و حال افراد در تماس با او هم تحت مراقبت قرار گرفته‌اند. بااین‌حال، سازمان جهانی بهداشت هنوز مرگ بر اثر طاعون را تأیید نکرده است.
پس چرا این نام و این مرگ تا این اندازه برای جهان ترسناک است؟
شاید چون پشت آن، قرن‌ها مرگ و درماندگی ایستاده است.در قرن چهاردهم، مرگ سیاه از شهری به شهر دیگر می‌رسید. تب، تورم‌های دردناک و مرگ‌هایی که گاهی خیلی زود از راه می‌رسیدند. در چند سال، بخش بزرگی از جمعیت اروپا جان باخت؛ درحالی‌که مردم نمی‌دانستند چه چیزی آن‌ها را بیمار می‌کند. بعضی به دعا پناه می‌بردند. پزشکان خون‌گیری می‌کردند و گروهی با سوزاندن مواد خوشبو، می‌کوشیدند هوایی را پاک کنند که تصور می‌کردند عامل بیماری است.
همه دنبال راه نجات بودند؛ اما هنوز باکتری عامل طاعون را نمی‌شناختند.
قرن‌ها گذشت. عامل بیماری شناخته شد و آنتی‌بیوتیک‌ها امکان درمان را فراهم کردند. طاعون دیگر آن حکم مرگِ بی‌چون‌وچرای گذشته نبود؛ اما ناپدید هم نشد. اما این بیماری هنوز میان برخی حیوانات و کک‌های آن‌ها در گردش است و گاهی به انسان می‌رسد. ممکن است غدد لنفاوی را درگیر کند، وارد جریان خون شود یا به ریه‌ها برسد.شکل ریوی می‌تواند میان انسان‌ها منتقل شود و بدون درمان، به‌سرعت جان بیمار را بگیرد. برای همین، تشخیص زودهنگام و درمان فوری حیاتی است.
حال دوباره به سیبری برگردیم. قرنطینه و مراقبت از افراد در تماس، به‌تنهایی نشانه تأیید طاعون نیست. گاهی این اقدامات انجام می‌شوند تا پیش از روشن‌شدن علت بیماری، جلوی خطر احتمالی گرفته شود. سازمان جهانی بهداشت در ارزیابی اولیه، خطر را برای کل روسیه کم دانسته و گفته تا زمان اعلام گزارش، افراد در تماس نشانه‌ای از بیماری نداشته‌اند.بنابراین، اطلاعات فعلی وقوع یک همه‌گیری تازه را ثابت نمی‌کند. هنوز باید پرسید که علت مرگ این زن چه بوده و بررسی‌ها به کجا رسیده است؟از یاد نبریم که طاعون هیچ‌وقت کاملاً از جهان نرفته بود. آنچه تغییر کرده، توان ما برای شناخت و درمان آن است.اما برای مهار ترس، شاید پزشکی به‌تنهایی کافی نیست؛ مردم باید بدانند چه اتفاقی افتاده، چه چیزهایی روشن شده و چه چیزهایی هنوز معلوم نیست.
