گره کور سهام عدالت و توقفی که پایان ندارد/ ۲۲۰۰ همت دارایی شهروندان در بنبست
تحریریه آوش/ سهام عدالت که یکی از بزرگترین طرحهای اقتصادی کشور است، سالهاست که میان وعده آزادسازی و واقعیت توقف گرفتار مانده و بدل به دارایی بلاتکلیف میلیونها ایرانی شده است.
سهام عدالت با ارزش تقریبی ۲۲۰ همت که به نام ۴۹ میلیون ایرانی ثبت شده است، همچنان در ساختارهایی باقی مانده که با مفهوم مالکیت مردمی فاصله دارد. با توجه به اینکه هدف اولیه این طرح، واگذاری واقعی داراییها و کاهش نقش دولت در اقتصاد بود، این هدف محقق نشده است. از اسفند ۱۴۰۰، فعالیت شرکتهای سرمایهگذاری استانی متوقف شده و این توقف طولانیمدت، عملاً امکان هرگونه معامله یا تصمیمگیری را از سهامداران سلب کرده است. این امر منجر به شکلگیری وضعیتی شده است که در آن، دارایی قابل توجهی از مردم نه تنها قابلیت نقدشوندگی ندارد، بلکه چشمانداز روشنی برای آینده آن ترسیم نشده است. در چنین شرایطی، طبیعی است که سطح اعتماد عمومی نسبت به سازوکارهای مرتبط با این طرح کاهش یابد.
ریشه این وضعیت باید در تداوم مدیریت غیرمستقیم و چندلایه جستوجو شود؛ جایی که شرکتهای سرمایهگذاری استانی و تعاونیها نقش واسطهای ایفا میکنند و همین موضوع، پیچیدگی موضوع را افزایش داده است. بازگشت به ایده اصلی، یعنی سپردن مدیریت به خود سهامداران، میتواند بخشی از این گره را باز کند و به شفافیت منجر شود.در مقابل، سازمان بورس از تدوین دستورالعملی خبر داده است که قرار است به این وضعیت سامان دهد. این دستورالعمل، به گفته مسئولان، ابعاد مختلف از نحوه اداره شرکتها تا تعیین تکلیف تعاونیها و ترکیب مدیریتی را در بر میگیرد و در حال طی مراحل نهایی بررسی است.
