صف آرایی دیپلماتیک ایران و آمریکا در سوئیس
شب گذشته، هیئت مذاکرهکننده جمهوری اسلامی ایران به منظور شرکت در دور جدیدی از گفتوگوهای فنی و پیگیری اجرای تعهدات طرف مقابل، راهی سوئیس شد.
آرمان امروز در گزارشی نوشت:
شب گذشته، هیئت مذاکرهکننده جمهوری اسلامی ایران به منظور شرکت در دور جدیدی از گفتوگوهای فنی و پیگیری اجرای تعهدات طرف مقابل، راهی سوئیس شد. این سفر در حالی انجام گرفت که تحولات دیپلماتیک اخیر حاکی از تلاشهای جدی برای پیشبرد مذاکرات هستهای و اقتصادی میان ایران و آمریکا تحت نظارت میانجیگران بینالمللی است.
هیئت اعزامی جمهوری اسلامی را چهرههای ارشد و با نفوذ سیاسی، اقتصادی و دیپلماتیک کشور تشکیل میدهند. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، به عنوان یکی از اعضای کلیدی این هیئت حضور دارد.
سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، نیز در رأس تیم دیپلماتیک قرار گرفته است. علی باقری، معاون بینالملل دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی، که تجربه گستردهای در مذاکرات پیشین دارد، عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی جمهوری اسلامی، حمید بورد، معاون وزیر نفت و رئیس شرکت ملی نفت ایران، کاظم غریبآبادی و اسماعیل بقایی، معاونین وزیر خارجه، از دیگر اعضای برجسته این گروه هستند.
حضور همزمان مقامات ارشد تقنینی، اجرایی، اقتصادی و امنیتی نشاندهنده اهمیت راهبردی این دور از مذاکرات برای تهران است.
بنابر اعلام اسماعیل بقایی، سخنگوی هیئت مذاکرهکننده ایرانی، هدف اصلی این سفر پیگیری دقیق اجرای تعهدات طرف مقابل است. بقایی تأکید کرد که «هر توافق و تفاهمی وقتی محک میخورد که زمان اجرای آن رسیده باشد.» وی افزود که جمهوری اسلامی ایران همواره بر اجرای کامل تعهدات تأکید داشته و هیچ توافقی را بدون تضمینهای عملی و زمانی نمیپذیرد.
سخنگوی هیئت ایرانی خاطرنشان کرد که این سفر ادامه تلاشهای دیپلماتیک برای رفع موانع موجود و ایجاد فضایی برای تعامل سازنده است، اما ایران با چشمانی باز و با تکیه بر منافع ملی وارد میدان شده است.
از سوی دیگر، وزارت امور خارجه پاکستان با صدور بیانیهای رسمی اعلام کرد که مذاکرات فنی بین آمریکا و ایران امروز در «بورگنشتوک» سوئیس برگزار خواهد شد. طبق این اعلام، این دور از گفتوگوها تحت نظارت پاکستان و قطر به عنوان کشورهای میانجیگر انجام میگیرد.
نقش اسلامآباد و دوحه در تسهیل این مذاکرات، نشان از اعتماد طرفین به ظرفیتهای میانجیگری این دو کشور دارد. پاکستان که روابط نزدیک با هر دو طرف دارد، بارها آمادگی خود را برای کمک به کاهش تنشها اعلام کرده است.
در همین حال، تحولات در سمت آمریکایی نیز حاکی از جدیت بالای واشنگتن است. جیدی ونس، معاون رئیسجمهور ایالات متحده، دیروز صبح در برنامه «فاکس اند فرندز» اعلام کرد که جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، و استیو ویتکوف، فرستاده ویژه، هماکنون در سوئیس حضور دارند و مستقیماً در حال مذاکره با طرف ایرانی هستند.
ونس با لحنی مثبت گفت که مذاکرات «به خوبی پیش میرود» و افزود که احتمالاً امروز خودش نیز به این هیئت آمریکایی خواهد پیوست. این اظهارات نشان میدهد که سطح تصمیمگیری در دولت آمریکا بالاست و افراد نزدیک به رئیسجمهور مستقیماً درگیر پرونده هستند.
سفر هیئت ایرانی به سوئیس در بستری از تحولات منطقهای و بینالمللی انجام شده است. کارشناسان معتقدند که حضور همزمان مقامات اقتصادی مانند رئیس بانک مرکزی و رئیس شرکت ملی نفت، حاکی از آن است که موضوعات فراتر از مسائل صرفاً هستهای بوده و شامل ابعاد مالی، بانکی، نفتی و تحریمها نیز میشود. ایران به دنبال آن است که هرگونه تفاهم جدید، منجر به گشایش واقعی اقتصادی و بازگشایی کانالهای تجاری شود. در ماههای اخیر، میانجیگران مختلف تلاش کردهاند تا طرفین را به میز مذاکره بازگردانند.
نقش قطر به عنوان میانجی چندین دور قبلی و حالا همراهی پاکستان، چارچوب جدیدی ایجاد کرده که میتواند از تکرار اشتباهات گذشته جلوگیری کند. با این حال، هر دو طرف بر لزوم تعهد و دوره زمانی مشخص برای اجرا تأکید دارند.
بقایی در این زمینه گفت که ایران آماده بررسی جزئیات فنی است اما خط قرمزهای خود از جمله مسائل امنیتی و حقوق حاکمیتی را حفظ خواهد کرد.این دور از مذاکرات در حالی برگزار میشود که اقتصاد جهانی با چالشهای متعددی روبرو است و ثبات بازار انرژی به یکی از اولویتهای اصلی تبدیل شده است.
حضور حمید بورد و عبدالناصر همتی در هیئت ایرانی، این پیام را منتقل میکند که تهران به دنبال توافقاتی است که نه تنها تحریمها را کاهش دهد، بلکه زمینه همکاریهای بلندمدت در حوزه انرژی و مالی را فراهم سازد. از منظر سیاسی داخلی نیز، حضور قالیباف به عنوان رئیس مجلس، میتواند تضمینکننده حمایت تقنینی از هر نتیجهای باشد که در چارچوب منافع ملی قرار گیرد. ترکیب هیئت نشاندهنده اجماع نسبی میان نهادهای مختلف جمهوری اسلامی است. در روزهای آینده، انتظار میرود جزئیات بیشتری از محتوای گفتوگوها در بورگنشتوک منتشر شود. تحلیلگران معتقدند که اگر این دور به نتایج ملموسی برسد، میتواند فصل جدیدی در روابط ایران و غرب باز کند، هرچند مسیر همچنان پرچالش است. جمهوری اسلامی بارها اعلام کرده که به دنبال توافقی عزتمندانه و پایدار است که حقوق ملت ایران را تأمین کند.
سخنگوی هیئت ایرانی تأکید کرد که همه اقدامات با هماهنگی کامل در سطوح عالی انجام میگیرد و هیچ تصمیمی بدون بررسی دقیق اتخاذ نخواهد شد. سفر به سوئیس و ادامه مذاکرات در بورگنشتوک، بخشی از دیپلماسی فعال ایران برای دفاع از منافع ملی در صحنه بینالمللی است.
