روایت اسکی ایران زیر سایه ساوهشمشکیها
سالهاست نام «ساوهشمشکی» با اسکی ایران گره خورده؛ گرهای که دیگر صرفاً یک پیشینه خانوادگی موفق تلقی نمیشود، بلکه برای بسیاری از منتقدان به نماد تمرکز قدرت، تکرار نامها و ابهام در عدالت انتخابها تبدیل شده است.
مرور ترکیب تیمهای ملی، چیدمان مدیریتی و خروجی بینالمللی این رشته نشان میدهد چرا فدراسیون اسکی بیش از هر زمان دیگری زیر ذرهبین قرار گرفته است.
فدراسیونی با رنگوبوی خانوادگی
در فدراسیون اسکی و ورزشهای زمستانی، حضور پرتعداد اعضای خاندان ساوهشمشکی موضوع تازهای نیست. از دوران عیسی ساوهشمشکی تا امروز، این نام بارها در سطوح مدیریتی، فنی و تیمهای ملی تکرار شده؛ حضوری که منتقدان از آن با عنوان «الیگارشی خانوادگی» یاد میکنند.
ترکیب تیمهای ملی در سالهای مختلف نیز این ذهنیت را تقویت کرده است؛ جایی که نامهایی مانند صدف ساوهشمشکی، دانیال ساوهشمشکی، پوریا ساوهشمشکی و حسین ساوهشمشکی بارها در فهرست اعزامیها دیده شدهاند. تکراری که برای بخشی از جامعه اسکی، بیش از آنکه نشانه تداوم یک نسل موفق باشد، پرسشبرانگیز شده است.
نتایجی که پرسشها را پررنگتر کرد
حضور خانوادگی، بهویژه در رشتهای با جامعه آماری محدود، الزاماً محل ایراد نیست؛ اما زمانی که خروجی فنی قانعکننده نباشد، طبیعی است که حساسیتها بالا برود.
نمونه بحثبرانگیز، عملکرد صدف ساوهشمشکی در المپیک زمستانی بود که در انتهای جدول قرار گرفت. در بخش مردان نیز نتایج دانیال ساوهشمشکی در برخی رقابتها فاصله محسوسی با مدعیان داشت؛ موضوعی که دوباره بحث شایستهسالاری در اسکی ایران را داغ کرد.
مدافعان وضعیت موجود تأکید میکنند سطح اسکی ایران اساساً پایینتر از استانداردهای جهانی است و همین نتایج هم متناسب با امکانات کشور محسوب میشود. منتقدان اما یک پرسش کلیدی مطرح میکنند: اگر سطح پایین است، چرا چرخه انتخاب اینقدر بسته به نظر میرسد؟
شبکه فامیلی یا واقعیت یک رشته کوچک؟
واقعیت این است که جامعه اسکی ایران محدود است و بسیاری از قهرمانان از مناطق خاص کوهستانی میآیند؛ موضوعی که تا حدی تکرار نامهای خانوادگی را توضیح میدهد.
با این حال، پرسش اصلی منتقدان همچنان پابرجاست: آیا سازوکار استعدادیابی و انتخاب آنقدر شفاف هست که شبهه «حلقه بسته» را از بین ببرد؟ تا زمانی که پاسخ روشنی به این پرسش داده نشود، هر نتیجه ضعیف بینالمللی میتواند دوباره همین بحث قدیمی را زنده کند.
فدراسیون اسکی امروز بیش از هر زمان دیگری به شفافیت نیاز دارد؛ نه فقط برای پاسخ به منتقدان، بلکه برای حفظ اعتبار رشتهای که سالهاست زیر سایه یک نام خانوادگی تعریف میشود.
اگر انتخابها کاملاً فنی و عادلانه است، بهترین راه پایان دادن به این جنجال قدیمی فقط یک چیز است: شفافیت بیپرده در معیارها، نتایج و تصمیمها.
