قهر پول حقیقی ها با بورس/ فرار ۱۷ همت نقدینگی از بازار سهام

بورس تهران در هفته منتهی به چهارشنبه ۶ آبان ۱۴۰۵ با ترکیبی از فشار عرضه، خروج سنگین نقدینگی حقیقی و نوسان شدید در تقاضا معاملات خود را پشت سر گذاشت. بازار در دو روز دوشنبه و چهارشنبه تلاش کرد تا مسیر مثبت را بازیابد، اما افت سنگین شنبه و یکشنبه و به‌ویژه سه‌شنبه، کارنامه هفتگی شاخص‌ها را سرخ‌رنگ کرد. نکته کلیدی این هفته فقط افت شاخص‌ها نبود؛ خروج نقدینگی از بازار نشان داد که بخش قابل توجهی از سرمایه‌گذاران حقیقی حاضر به ماندن در سهام نبوده‌اند. در چنین فضایی، ارزش بالای معاملات نیز نمی‌تواند به‌تنهایی نشانه سلامت بازار یا ورود پول جدید تلقی شود.

شاخص کل، کانال ۸ میلیون را از دست داد

شاخص کل بورس تهران که پایان هفته گذشته در محدوده ۸ میلیون و ۱۷۳هزار واحد ایستاده بود، در پایان معاملات چهارشنبه این هفته به ۷ میلیون و ۹۶۷هزار و ۵۴۰ واحد رسید. این یعنی نماگر اصلی بازار در طول پنج روز معاملاتی حدود ۲۰۵ هزار و ۴۶۰ واحد را از دست داده و ۲.۵۱درصد افت کرده است.

شاخص هم‌وزن نیز از سطح حدود ۲ میلیون و ۲۵۵هزار واحد در پایان هفته قبل به ۲ میلیون و ۲۰۹هزار و ۷۴۳ واحد رسید. کاهش حدود ۴۵هزار و ۲۵۶ واحدی این شاخص، معادل افت ۲.۰۱درصدی، نشان می‌دهد که فضای منفی بازار تنها به چند نماد بزرگ محدود نشده و در سطح گسترده‌ای از سهام‌ها حس شده است.

با این حال، مقایسه این دو شاخص، پیام مهمی دارد: افت شاخص کل بیشتر از شاخص هم‌وزن بوده است. این اختلاف نشان می‌دهد که سهام‌های بزرگ و پرتاثیر بر شاخص در مجموع عملکرد ضعیف‌تری نسبت به میانگین گسترده‌تر بازار داشته‌اند و فشار فروش در گروه‌های سنگین بازار شدیدتر بوده است.

خروج پول به رغم معاملات ۲۲۸ همتی

ارزش معاملات سهام، حق‌تقدم و صندوق‌های سهامی در این هفته به حدود ۲۲۸هزار و ۵۶۰ میلیارد تومان رسید. بیشترین ارزش معاملات روزانه به سه‌شنبه ۵ آبان اختصاص داشت که دادوستدها به ۴۸هزار و ۵۲۰ میلیارد تومان رسید؛ در مقابل، چهارشنبه ۶ آبان با ۳۶هزار و ۳۸۵ میلیارد تومان، کمترین رقم روزانه هفته را ثبت کرد. این ارقام نشان می‌دهد که بازار از نظر گردش مالی خالی نبوده است. با این حال، حجم بالای معاملات لزوما به معنای تقاضای واقعی و ورود نقدینگی جدید نیست؛ چراکه در هفته‌ای که فروشندگان بر خریداران غلبه داشتند، بخش مهمی از این گردش مالی صرف خروج سرمایه از بازار شد. در واقع، معاملات پرحجم می‌تواند هم‌زمان نشانه تلاش خریداران برای جذب عرضه و نشانه خروج فعال سرمایه‌گذاران باشد. آمار این هفته نشان داد که در ترازوی بازار، کفه فروشندگان سنگین‌تر بوده است.
 

خروج ۱۷هزار و ۴۶۳ میلیارد تومان پول از بازار

مهم‌ترین روایت هفته، خروج خالص نقدینگی حقیقی از سهام، حق‌تقدم‌ها و صندوق‌های سهامی بود. مجموع جریان پول حقیقی در پنج روز معاملاتی حدود منفی ۱۷هزار و ۴۶۳ میلیارد تومان برآورد می‌شود؛ رقمی که نشان می‌دهد اعتماد سرمایه‌گذاران خرد به بازار در این هفته آسیبی بسیار جدی دیده است.

شنبه ۲ آبان، بدترین روز هفته از نظر خروج نقدینگی بود. در این روز حدود ۸هزار و ۲۱۴ میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد؛ روزی که هم صف‌های فروش به ۳۵۸ مورد رسید و هم برآیند سفارش‌ها به منفی ۴هزار و ۸۶۷ میلیارد تومان ثبت شد.

یکشنبه نیز ادامه‌دهنده روند منفی بود و ۲هزار و ۶۵۷ میلیارد تومان پول از بازار خارج شد. سه‌شنبه ۵ آبان با خروج ۷هزار و ۵۴۰ میلیارد تومان نقدینگی را می‌توان دومین روز سنگین هفته از نظر فرار پول حقیقی دانست.

در مقابل، دوشنبه با ورود ۹۳۳ میلیارد تومان و چهارشنبه با ورود تنها ۱۵ میلیارد تومان پول حقیقی، دو روز مثبت جریان نقدینگی بودند. اما مجموع این ورودی‌ها در برابر خروج‌های سنگین شنبه، یکشنبه و سه‌شنبه، عملا ناچیز بود و نتوانست روند کلی هفته را تغییر دهد.

روز فروپاشی کانال ۸ میلیون واحدی

سه‌شنبه ۵ آبان را می‌توان نقطه اوج فشار فروش در این هفته دانست. شاخص کل در این روز ۱۴۲هزار و ۸۶۷ واحد افت کرد و با کاهش ۱.۷۷درصدی، کانال ۸ میلیون واحدی را از دست داد. شاخص هم‌وزن نیز ۱.۲درصد پایین آمد. گستردگی فروش در این روز چشمگیر بود؛ ۶۷۹ نماد منفی در برابر تنها ۲۶۱ نماد مثبت معامله شدند. همچنین ۲۹۳ صف فروش در مقابل ۱۵۱ صف خرید شکل گرفت و برآیند سفارش‌ها به منفی ۲هزار و ۶۰۰ میلیارد تومان رسید.

خروج ۷هزار و ۵۴۰ میلیارد تومان پول حقیقی نیز فشار این روز را تشدید کرد. ترکیب افت شاخص‌ها، صف‌های فروش پرشمار و خروج نقدینگی نشان می‌دهد که سه‌شنبه نه یک اصلاح محدود، بلکه روزی بود که بازار با موج هماهنگ عرضه روبه‌رو شد.

بازگشت تقاضا، اما نه بازگشت کامل اعتماد

چهارشنبه ۶ آبان از منظر فضای معاملاتی، متفاوت‌ترین روز هفته بود. بازار با افت سنگین آغاز شد و شاخص کل در دقایق ابتدایی بیش از ۷۰هزار واحد پایین رفت، اما در ادامه با کاهش فشار فروشندگان و بازگشت تقاضا، مسیر معاملات تغییر کرد. در پایان، شاخص کل ۴۰هزار و ۲۰۷ واحد رشد کرد و ۰.۵۱درصد مثبت بسته شد. شاخص هم‌وزن نیز ۰.۳۲درصد افزایش یافت. در این روز ۶۶۷ نماد مثبت و تنها ۲۶۶ نماد منفی بودند که نشان می‌دهد رشد بازار نسبتا فراگیر بوده است.

تعداد صف‌های خرید به ۲۹۹ مورد رسید، در حالی که صف‌های فروش به ۶۲ مورد محدود شد. برآیند سفارش‌ها نیز مثبت ۳هزار و ۴۷۹ میلیارد تومان ثبت شد؛ این به معنای بالاترین سطح تقاضا در میان روزهای دارای آمار این هفته است.

با این حال، ورود پول حقیقی به سهام در چهارشنبه تنها ۱۵ میلیارد تومان بود. این رقم با وجود بهبود چشمگیر تقاضا و کاهش صف‌های فروش، نشان می‌دهد که بازار هنوز با یک بازگشت قدرتمند نقدینگی روبه‌رو نشده و رشد چهارشنبه بیشتر محصول کاهش عرضه و جذب سفارش‌های خرید بوده است.

رشد شاخص، بدون رشد فراگیر

دوشنبه ۴ آبان نیز یکی از روزهای مثبت هفته بود و شاخص کل ۰.۶۸درصد رشد کرد. با این حال، افت شاخص هم‌وزن در همان روز نشان داد که صعود بازار فراگیر نبوده و عمدتا متکی بر نمادهای بزرگ و اثرگذار بوده است. این الگو در بازارهایی که اعتماد سرمایه‌گذاران خرد ضعیف است، رایج است که شاخص کل ممکن است با کمک چند نماد سنگین سبز شود، اما وقتی شاخص هم‌وزن منفی بماند، معلوم می‌شود که بخش گسترده‌ای از بازار هنوز زیر فشار است.

پیام هفته برای سرمایه‌گذاران

خلاصه که کارنامه هفته اول آبان نشان داد بازار سرمایه در وضعیتی شکننده قرار دارد؛ وضعیتی که در آن رشد یک‌روزه نمی‌تواند بدون پشتوانه ورود پایدار نقدینگی، روند نزولی را معکوس کند. خروج بیش از ۱۷ همت پول حقیقی، مهم‌ترین زنگ خطر این هفته بود. از سوی دیگر، بازگشت تقاضا در چهارشنبه و برتری صف‌های خرید نشان داد بازار همچنان ظرفیت بازگشت دارد. اما تداوم این بهبود به دو عامل بستگی دارد: کاهش فشار فروش در روزهای آتی و ورود مجدد نقدینگی حقیقی به سطحی که صرفا نمادین نباشد.

بازار سرمایه این هفته را با افت دو شاخص اصلی، از دست رفتن کانال ۸ میلیون واحدی و خروج سنگین پول حقیقی به پایان رساند. چهارشنبه نشان داد تقاضا هنوز زنده است، اما تا زمانی که پول حقیقی به‌طور پایدار به بازار بازنگردد، رشدهای مقطعی بیشتر شبیه نفس‌های کوتاه بازار خواهند بود تا آغاز یک روند صعودی واقعی.