دوومیدانی ایران و یک اعزام بدون دستاورد جهانی؛ رکوردهایی که در رنکینگ دیده نشدند

در دوومیدانی حرفه‌ای، هر مسابقه صرفاً محلی برای رقابت و کسب مدال نیست. برخلاف بسیاری از رشته‌ها که نتیجه یک مسابقه می‌تواند به‌طور مستقیم ارزش یک ورزشکار را مشخص کند، در دوومیدانی یک رکورد زمانی، یک پرتاب یا یک پرش زمانی ارزش واقعی خود را پیدا می‌کند که در چارچوب مسابقه‌ای معتبر ثبت شده باشد.

رنکینگ جهانی، سهمیه مسابقات بزرگ، جایگاه ورزشکار در سطح بین‌المللی و حتی مسیر حضور در رقابت‌هایی مانند مسابقات جهانی و المپیک، همگی به نتایجی وابسته‌اند که در رقابت‌های مورد تأیید World Athletics به ثبت رسیده باشند.

اما حالا تعدادی از ملی‌پوشان ایران در شرایطی بهترین عملکردهای خود را به نمایش گذاشته‌اند که مشخص نیست این نتایج تا چه اندازه می‌تواند به آینده حرفه‌ای آنها کمک کند.

اعزامی که هدفش مشخص بود، اما خروجی‌اش محل سؤال شد

تیم ملی دوومیدانی ایران برای برپایی اردوی برون‌مرزی راهی مینسک، پایتخت بلاروس شد؛ کشوری که در سال‌های اخیر به دلیل محدودیت‌های بین‌المللی، شرایط متفاوتی در برگزاری مسابقات ورزشی داشته است.

ملی‌پوشان ایران در روزهای ۵ و ۶ آگوست (۱۴ و ۱۵ مرداد) در رقابت‌هایی با عنوان Open Belarus Athletics Cup شرکت کردند؛ مسابقاتی که با حضور ورزشکارانی از بلاروس، روسیه، ایران و ازبکستان برگزار شد.

نتایج به‌دست‌آمده در این رقابت‌ها از نظر فنی قابل توجه بود. ورزشکاران ایران توانستند مدال کسب کنند، رکوردهای شخصی را ارتقا دهند و حتی چند رکورد ملی را جابه‌جا کنند.

اما مسئله اصلی نه کیفیت عملکرد ورزشکاران، بلکه انتخاب زمین مسابقه بود.

بررسی تقویم رسمی فدراسیون جهانی دوومیدانی نشان می‌دهد این رقابت در فهرست مسابقات مورد تأیید این نهاد قرار ندارد؛ یعنی نتایج آن در سیستم رسمی رنکینگ جهانی محاسبه نمی‌شود.

به زبان ساده‌تر، ورزشکاران ایران در مسابقه‌ای دویدند، پریدند و پرتاب کردند که برای آینده بین‌المللی آنها امتیازی به همراه ندارد.

مسئولیت فدراسیون؛ انتخاب مسابقه یا فقط انتخاب اردو؟

این اتفاق یک سؤال جدی را مقابل مدیریت دوومیدانی ایران قرار می‌دهد: آیا پیش از اعزام، اعتبار بین‌المللی مسابقه بررسی شده بود؟

انتخاب محل اردو و مسابقه برای یک تیم ملی، تصمیمی صرفاً اجرایی نیست. در ورزش حرفه‌ای، هر سفر خارجی باید بخشی از یک برنامه بلندمدت باشد؛ برنامه‌ای که هدف آن نه فقط آماده‌سازی جسمانی ورزشکار، بلکه ارتقای جایگاه او در نظام جهانی ورزش است.

اگر هدف از حضور در بلاروس صرفاً تمرین و حفظ آمادگی بوده، باید این موضوع شفاف اعلام شود. اما اگر این مسابقه به عنوان فرصتی برای ثبت رکورد و افزایش امتیاز رنکینگ انتخاب شده باشد، نبود اعتبار جهانی آن یک خطای جدی در برنامه‌ریزی محسوب می‌شود.

چراکه در چنین شرایطی، هزینه‌های سفر، اردو، زمان ورزشکار و مهم‌تر از همه فرصت طلایی ثبت رکورد در یک میدان معتبر، از دست رفته است.

زهرا زارعی؛ رکوردشکنی بزرگ در مسابقه‌ای بدون امتیاز

تلخ‌ترین بخش ماجرا شاید برای ورزشکارانی باشد که بهترین روزهای خود را در این رقابت رقم زدند. زهرا زارعی در جام بلاروس یکی از درخشان‌ترین عملکردها را داشت. او در دوی ۴۰۰ متر با ثبت زمان ۵۱.۰۵ ثانیه، رکورد ملی ایران را برای دومین بار در فاصله‌ای کوتاه شکست. زارعی در دوی ۲۰۰ متر نیز با زمان ۲۳.۰۰ ثانیه یک رکورد ملی دیگر ثبت کرد و به دلیل همین عملکرد، عنوان برترین ورزشکار مسابقات را به دست آورد.

اما این موفقیت بزرگ، از نگاه رنکینگ جهانی با یک علامت سؤال همراه است؛ چراکه رکوردهای ثبت‌شده در مسابقه‌ای که در تقویم جهانی نیست، مسیر دریافت امتیازهای بین‌المللی را هموار نمی‌کند.

عملکرد قابل توجه ملی‌پوشان؛ نتیجه‌ای که کامل نشد

تنها زارعی نبود که در مینسک درخشید. محمدرضا طیبی با پرتاب ۲۰.۴۱ متر قهرمان پرتاب وزنه شد، ریحانه مبینی با پرش ۶.۴۴ متر در پرش طول مدال طلا گرفت، علی امیریان در دوی ۸۰۰ متر نایب‌قهرمان شد و فاطمه محیطی‌زاده نیز ضمن ثبت رکورد شخصی در دوی ۱۰۰ متر با مانع، مدال نقره کسب کرد.

این نتایج نشان می‌دهد ظرفیت فنی ورزشکاران ایران وجود دارد؛ اما مشکل دقیقاً همین‌جاست. وقتی ورزشکاری در اوج آمادگی قرار دارد، انتخاب مسابقه‌ای که نتیجه‌اش در سطح جهانی دیده نمی‌شود، یعنی بخشی از ارزش این آمادگی از بین رفته است.

رکورد ملی با رکورد جهانی تفاوت دارد

ممکن است فدراسیون دوومیدانی ایران رکوردهای ثبت‌شده در این مسابقات را از نظر داخلی به رسمیت بشناسد و آنها را در آمار ملی ثبت کند، اما این موضوع پاسخگوی نیاز یک ورزشکار حرفه‌ای نیست.

ورزشکار نخبه برای پیشرفت فقط به ثبت یک رکورد داخلی نیاز ندارد. او نیاز دارد نتیجه تلاشش در جایی ثبت شود که جهان آن را ببیند؛ جایی که بتواند با آن سهمیه بگیرد، رتبه جهانی خود را ارتقا دهد و مسیر حضورش در مسابقات بزرگ را هموار کند.

ثبت یک رکورد ملی، افتخار است؛ اما در ورزش امروز، کافی نیست.

بلاروس؛ انتخابی که نیاز به توضیح دارد

البته شرایط بلاروس نیز در این میان قابل توجه است. این کشور از سال ۲۰۲۲ با محدودیت‌هایی از سوی فدراسیون جهانی دوومیدانی مواجه بوده و وضعیت برگزاری مسابقات بین‌المللی در آن همچنان تحت بررسی قرار دارد.

با این حال، مسئله اصلی برگزاری مسابقه در بلاروس نیست. برخی رقابت‌های برگزارشده در این کشور در صورت طی مراحل قانونی، در تقویم جهانی ثبت می‌شوند و نتایج آنها اعتبار بین‌المللی پیدا می‌کند.

نمونه آن، برخی مسابقات رسمی جوانان است که در تقویم World Athletics قرار گرفته‌اند. بنابراین مشکل، صرفاً محل برگزاری نیست؛ مشکل، انتخاب رقابتی است که اعتبار لازم را ندارد.

ورزشکاران قربانی یک تصمیم مدیریتی؟

در این ماجرا، انتقاد متوجه ورزشکاران نیست. آنها تمام وظیفه خود را انجام داده‌اند؛ تمرین کرده‌اند، رکورد زده‌اند و برای موفقیت جنگیده‌اند.

مسئولیت مدیران اما متفاوت است. وظیفه مدیریت ورزش حرفه‌ای این نیست که فقط شرایط سفر و اردو را فراهم کند؛ بلکه باید مطمئن شود هر تصمیم، بیشترین سود ممکن را برای آینده ورزشکار دارد.

در رشته‌ای مانند دوومیدانی که فاصله میان موفقیت و ناکامی گاهی تنها چند صدم ثانیه است، از دست دادن یک مسابقه معتبر می‌تواند هزینه‌ای جبران‌ناپذیر داشته باشد.

حالا پرسش اصلی این است: آیا فدراسیون دوومیدانی ایران از اعتبار این مسابقه اطلاع داشت؟ اگر پاسخ مثبت است، باید توضیح دهد هدف از این انتخاب چه بوده است؛ و اگر پاسخ منفی است، ضعف در فرآیند برنامه‌ریزی یک اعزام ملی، نگرانی بزرگ‌تری ایجاد می‌کند.

در نهایت، داستان جام بلاروس برای دوومیدانی ایران داستان عجیبی است؛ داستان ورزشکارانی که رکورد زدند، اما رکوردشان در جایی که باید دیده می‌شد، دیده نشد.