چرا هیراد در کنسرت شیراز لبخوانی کرد؟
حمید هیراد ترانهسرا، آهنگساز و خواننده موسیقی پاپ یکم بهمن ۱۳۷۰ در رودسر استان گیلان متولد شد.
حمید حسینزاده با نام هنری حمید هیراد ترانهسرا، آهنگساز و خواننده موسیقی پاپ یکم بهمن ۱۳۷۰ در رودسر استان گیلان متولد شد. وی از ۶ سالگی به موسیقی و خوانندگی علاقهمند شد و در ۱۵ سالگی پس از اتمام هنرستان، با شعر و شاعری آشنا شد؛ سپس به سمت موسیقی سنتی همگام با ترانهسرایی گرایش پیدا کرد.
هیراد در نخستین گام هنری آموزش موسیقی سنتی را آغاز کرد سپس با چند کار نیمه حرفهای با گروه «داروگ» فعالیت هنری خود را پی گرفت. نخستین ترانه هیراد با گروه «پازل بند» در کنار علی رهبری و آرین بهاری در ۱۵ اسفند ۱۳۹۵ با نام «بیتاب» منتشر شد. ششم اردیبهشت ۱۳۹۶ نخستین ترانه مستقل هیراد با نام «مستم کن» منتشر شد. وی تیر ۱۳۹۶ ترانه «دلارام» را به همراهی «پازل بند» منتشر کرد. هیراد در سالهای اخیر علاوه بر انتشار تکآهنگها، کنسرتهای متعددی را برگزار کرد.
هیراد برای نخستین بار کنسرت مشترک «شب جذاب» را با همراهی مصطفی راغب دیگر خواننده موسیقی پاپ در ۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۲ در تهران به روی صحنه برد. پروژه همکاری این دو خواننده با ترانههای دیگری همچون «خوش به حالم»، «دلدار»، «بخند» و «آبی فیروزهای»، بازخورد زیادی داشت.
هیراد از پنجم مهر ۱۴۰۳ فعالیتهای مشترکی را از جمله کنسرت مشترک با سینا درخشنده آغاز کرد. هیراد ۶ دی ۱۴۰۳ آهنگی را با همخوانی میثم اکبری منتشر کرد.
پویش «نه به سرقت ادبی»
این ترانهسرا و خواننده موسیقی پاپ، در طول فعالیت حرفهای خود با حاشیههای مختلفی روبه رو بود، وی سال ۱۳۹۷ به سرقت ادبی متهم شد و بیانیه اعتراضی ۴۰ شاعر و ترانهسرا در سایتهای مختلف منتشر شد و اهالی قلم به استفاده بدون اجازه از شعر شاعران جوان توسط هیراد اعتراض کردند و پس از آن حدود ۲۵۰۰ شاعر، ترانهسرا و هنرمند نیز به حمایت از این بیانیه دست به انتشار آن زدند و از آن حمایت کردند.
پس از آن پویش «نه به سرقت ادبی» فراگیر شد و هیراد بیانیهای در پاسخ به شاعران منتشر و عذرخواهی کرد. سپس با سخنان زندهیاد محمدعلی بهمنی رئیس شورای شعر و ترانه دفتر موسیقی، این موضوع برای مدت کوتاهی فیصله پیدا کرد و قرار شد که جلسهای برگزار شود تا این مشکل حل شود.
در این راستا، جلسهای میان شاعران معترض و مسئولان موسسه آوازی نو در فرهنگسرای نیاوران برگزار شد که در پایان موسسه آوازی نو و حمید هیراد با امضای یک متن عذرخواهی از شاعران و ترانهسرایان تعهد دادند تا تمامی حقوق مادی و معنوی را بپردازند.
بیانیه هیراد بدین شرح است: «مایل بودم که در روزهای آغازین سال نو به گونهای دیگر با مشتاقان فرهنگ و هنر ایرانیمان صحبت کنم ولی حواشی پیش آمده در روزهای اخیر، مرا ناگزیر میکند تا به جای بهاریه، از دری دیگر چند جملهای بگویم. امید که به گوش مهربانی و مروت، این نوبت، کمی منصفانهتر، همدیگر را به شنیدن و تحمل و همراهی بنشینیم. برخی از هموطنانم، چه در کسوت کارشناس و چه در زمره منتقد، از سر دلسوزی در حق ترانه یا ترانهسرا، خطابیههایی برای بنده نوشتهاند و برخی شنوندگان هم ابراز لطفهایی داشتهاند. از هر یک، به دلیلی و از نظرگاهی متفاوت سپاسگزارم ولی به سهم خود، لازم میدانم در اینجا توضیحی داده باشم تا خدای ناکرده، سکوت بنده، حمل بر بیتوجهی نشود.
چندی قبل هم در مصاحبه مکتوبی، بی آنکه داعیه کارشناسی داشته باشم، گفته بودم که استفاده عینی از بخشی از سروده شاعری یا تغییر یافته بیتی از ترانهای یا بهره مندی محتوایی از شعر سراینده محترمی، منحصر به کار بنده نیست و سابقهای طولانی در ادب فارسی دارد و نمونههای این بهرهمندی اینجانب هم عموما مورد تایید اهالی ادب معاصر، از جمله شورای شعر و ترانه دفتر موسیقی کشور قرار گرفته است و نمونههای این به اصطلاح «تدوین» و پیوند، هرگز با مخالفت این شورا و یا مشروط نمودن تولید این آثار، مواجه نشدهاند و طبعا مثل سایر آثار دارای مجوز در این کشور، دارای سابقههای مستند در دفتر موسیقی وزارت ارشاد است.
البته بنده هم به عنوان عضو کوچکی از جامعه هنری این خاک، برای نشان دادن اعتقادم به ناپسندبودن سرقت ادبی از آثار دیگران و رعایت عرف و ادب، در پیوست معرفی آثار ارائه شده، به ویژه در قطعات اخیر، مرجع هر برداشت را هم ذکر کرده و در صورت دسترسی، از شاعر مورد نظر هم کسب اجازه و رضایت نمودهام. ناگفته هم نماند که پرهیز از ذکر نام صریح و همگانی این عزیزان، صرفا به دلیل فقدان اعتماد کامل به صحت اسامی در محدوده فضای مجازی و تردید اخلاقی در ضایع شدن حقوق صاحبان حقیقی این آثار بوده است نه نیتی دیگر. اما عجالتا عرض میکنم که بهرهگیری از تجربیات ادبی شاعران و ترانه سرایان هموطنم، عموما دلایلی از این قرار داشتهاند:
- یادآوری ظرفیتهای متفاوت گنجینه ارزشمند شعر کهن فارسی و تشویق مخاطبان به نگاهی دیگر گونه به این میراث ملی.
- معرفی دیگرباره و متفاوت سرودههای شاعران معاصر و همنسلان ترانهسرا و همچنین بهرهگیری از آشناییهای تاریخی و پارههای ادبی مشهور ایشان در «پیوندهای» کلامی خودم به علت تناسبات وزنی یا معنایی با کل قطعه درحال ساخت، با هدف ارتقای صمیمیت کار و تقویت ماندگاری مجموعه اثر در ذهن مخاطبان و طبعا تسهیل در انتقال مفهوم کلی یک قطعه موسیقایی با استفاده از صرفا یک، دو بیت از سروده شاعر یا ترانهسرایی دیگر.
خوانندهای که ناملایمات او را شکست نداد/کاش هنوز ادامه داشت قصه قشنگ تو
- ایجاد طیف جدیدی از نشاط اجتماعی در خیل عظیم مردم و به خصوص میلیونها جوان علاقهمند به شنیدن صداهای تازه از بستر موسیقی پویای ایرانی.
لازم میدانم با کمال صداقت و اعتماد، اعلام کنم که اقبال نسبی و افتخارآمیز هموطنان باصفایم به این بنده کمترین، بعد از لطف خدای بزرگ، مرهون محبت وسیع و زلال مردم این سرزمین عزیز و همچنین بزرگواریها و راهنماییهای شاعران و ترانهسرایان و منتقدان آثار مختصر اینجانب بوده است و یقینا تجربیات ارائه شده از سوی این بنده هم، از جنس آزمون خطای یک آدم معمولی است که نیازمند فرصتدهی و نقد و اصلاح است. اصلاحی که در مسیر دلسوزانه و منصفانهاش، محسنات یک پدیده و شیوه متفاوت و تاثیرات آن در منظری وسیعتر به نام جمعیت جوان و مردم صاحب ذوق و شعور هنری نیز دیده میشود و مسیر هدایت و راهنمایی هم، به اندک دلخوری شخصی یا اعمال سلیقهای فردی، بسته نمیشود که این آیین شایسته، البته از بزرگان بسیار پسندیدهتر است.
شاید قدمی به اشتباه رفته باشم یا کلامی به پختگی نگفته باشم، به گمانم فرصت اصلاح شیوهها و ترمیم اشتباهات سهوی، همیشه فراهم است و همچون امید به لطف واسعه خداوند، همیشه میتوان امیدوار بود که دنیای گسترده هنر، برای ایفای نقشهای مختلف و رساندن نغمههای متفاوت، صحنههایی بسیار بکر و وسیع دارد. به قول آن ظریف: ... خرم آن نغمه که مردم بسپارند به یاد!»
لبخوانی در کنسرت
همچنین سال ۱۳۹۷، شایعه پلیبک و لبخوانی هیراد در کنسرت مرداد ۱۳۹۷ شیراز مطرح شد و فیلمهایی از لبخوانی این خواننده در این کنسرت، در فضای مجازی منتشر شد و حاشیههایی را برای او ایجاد کرد، دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی با بررسی فیلمهای کنسرت هیراد، لبخوانی او در کنسرت شیراز را تأیید کرد و هیراد چند روز پس از تأیید این موضوع توسط دفتر موسیقی در یک برنامه تلویزیونی به لبخوانی در کنسرت شیراز اعتراف کرد که واکنشهای زیادی به همراه داشت.
هیراد در این برنامه تلویزیونی گفت که استفاده از فایل صوتی بازخوانی شده در کنسرت شیراز به دلیل بیماری او انجام شد چون اگر آن قطعه از آهنگ (قسمت اوج) خوانده میشد، خطر مرگ مغزی به همراه داشت.
اعلام رسمی ابتلا به بیماری
هیراد، نخستین بار سال ۱۳۹۸ با حضور در یک برنامه تلویزیونی ابتلا به بیماری (سرطان خون) را تأیید کرد. وی همچنین سال ۱۴۰۲ در نشست خبری کنسرت مشترک با مصطفی راغب، درباره وضعیت سلامتی خود گفت: آغاز بیماری من از سال ۱۳۹۵ بود، ذات بیماریام قابل درمان نیست. این بیماری پستیها و بلندیهای خود را دارد. در دورهای آرام است و در دورهای فوران میکند. در حال درمان هستم اما چیزی نیست که درمانپذیر باشد و عمر دست خداست.
وی افزود: وضعیت این بیماری بستگی به شرایط محیطی من دارد؛ موضوعهایی مانند آلودگی هوا، آلودگی غذا، استرس و... روی این بیماری تاثیر میگذارد.
هیراد بیان کرد: از سال ۹۵ هنوز تحت درمان هستم اما ذات این بیماری که دارم ژنتیکی است و همیشه باید مانند یک کودک مراقب آن باشم. در همه مدتی که گذشته بالاترین چیزی که به من روحیه داده شغلم بوده است و فکر میکنم اگر روزی آن را کنار بگذارم اتفاق بدی برایم خواهد افتاد.
هیراد سال ۱۴۰۴ همچنان در حال گذراندن دورههای درمانی بود.
وقتی هستیم قدر همو بدونیم نه اون موقع که رفتیم
هیراد سال ۱۴۰۱، متنی را خطاب به افرادی که او را در فضای مجازی آزار دادند، منتشر کرد که متن آن بدین شرح است: «روی حرفم با اون کسانی که با ربات یا پیجهای فِیک به من و دوستانم که خواننده و یا بازیگر و ورزشکار هستند و معلومه از طرف کی حمله میکنند و دور از جون مردمم، هر چیزی که لایق خودشون و خانوادهشون هست رو به ما عنوان میدن.
من نه سلبریتی هستم و نه هیچ کسی، منم مثل تک تک مردمم هستم فقط شغلم فرق میکنه همین. تویی که با پیج فِیک میای میگی در مورد کنسرت و هزار تا چیز دیگه حرف میزنی حتی نمیتونی درک کنی که چندتا انسان ازین راه خرج زن و بچهشون رو میدن و من خبر دارم که چند نفرشون تو اوضاع بیپولی و کرونا که شغل ما تعطیل شد، طلاق گرفتن و زندگیشون نابود شد در حالی که همو دوست داشتن و منی که تو این همه سال با درد و بیماری و هزار بدبختی به اینجا رسیدم و مردمم منو کردن «حمید هیراد» تا حالا شده خم به ابرو بیارم.
من کی برای کنسرت و پول کار کردم که این دومین بارش باشه. من عاشق موسیقی هستم و زندگیمو براش دادم از بچگی. تو میدونی ماهی پنجاه میلیون پول قرص و داروی منو بدی که الان اینو میگی، این حرفمو کسایی که تو خانوادهشون و نزدیکانشون این بیماری رو دارن میدونن من چی میگم. خستم واقعا و تا الان هم لال شدم و چیزی نگفتم.
اگر فکر میکنی این پیج بهت آرامش و حال خوب نمیده چرا میای. واقعا سواله؟! به عشق شما نفس کشیدم و همیشه امیدوار بودم چون شمارو دارم...این حرفا درد و دلای همه هنرمندا و ورزشکاراست.
امیدوارم یه روزی سر خاکم روت بشه بیای و اونجا نگی حلالم کن. وقتی هستیم قدر همو بدونیم نه اون موقع که رفتیم. زندگی خیلی کوتاهه بخدا ارزش نداره. خدارو شکر اول خدا و بعد مردمم همیشه پشتم بودن. منم کنارشون هستم. قضاوت کار خداست همین.خاک پای ایران و ایرانی.»
خوانندهای که ناملایمات او را شکست نداد/کاش هنوز ادامه داشت قصه قشنگ تو
حمید هیراد ۲۱ اسفندماه ۱۴۰۴ پس از سالها مبارزه با بیماری، در جریان جنگ تحمیلی سوم در سکوت درگذشت، سفر ابدی خود را آغاز کرد و آرام گرفت. قطعه «خدانگهدار» با ترانهای از آرش طاقتی، آهنگسازی پیمان عدالت و ایمان یمینی شاید وصفی برای این خواننده فقید باشد. برای شنیدن قطعه اینجا مراجعه کنید.
ترانه قطعه «خدانگهدار» بدین شرح است: «شب شد و ماهم رفت پشت و پناهم رفت/چشم دلم شد کور چشم و چراغم رفت/رفته ولی ای داد مانده غمش در یاد/عاشقانه میزند دل به سینه سنگ تو/کاش هنوز ادامه داشت قصه قشنگ تو/ کار گذشته دیگر از کار یار من خدانگهدار»
سیدعباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، معاونت امور هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، محمد الهیاری فومنی مدیرعامل بنیاد رودکی، بابک رضایی مدیرکل دفتر امور موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و جمعی از هنرمندان در پیامهایی درگذشت هیراد را تسلیت گفتند.
آیین تشییع پیکر این هنرمند ۲۲ اسفندماه با حضور جمعی از هنرمندان، مسئولان و جمعیت کثیری از علاقهمندان و طرفداران او در قطعه هنرمندان بهشت زهرا (س) برگزار شد. در این آیین، قطعاتی از زندهیاد هیراد پخش شد و حضار نیز با بعضی از این آثار همخوانی کردند. یک قطعه جدید از هیراد نیز برای نخستین بار پخش شد. پیکر مرحوم هیراد در جوار مزار زنده یاد گلپا به خاک سپرده شد.
انتشار ۲ آلبوم موسیقی
هیراد در طول فعالیت هنری، قطعههای متعدد و دو آلبوم موسیقی؛ «راز» و «ای بی خبر» را منتشر کرد. آلبوم «راز» شامل قطعههای «ساحل» با ترانه مریم آرام، حمید هیراد، آهنگسازی حمید هیراد و تنظیم رسول حسینی، «خدا نکند» با ترانه مهدی میرزایی، آهنگسازی علی اعظمی و تنظیم میلاد اکبری، «دلربا» با ترانه و آهنگسازی حمید هیراد و تنظیم امیرمیلاد نیکزاد، «راز» با ترانه مجید افشار، آهنگسازی حمید هیراد و تنظیم رسول حسینی، «دلبر» با ترانه و آهنگسازی حمید هیراد، رسول حسینی و تنظیم فرشاد یزدی، «پیرم درآمد» با ترانه مهدی میرزایی، آهنگسازی علی اعظمی و تنظیم امیرمیلاد نیکزاد، رسول حسینی، «کنارم باش» با شعر امیرخسرو دهلوی، حمید هیراد، آهنگسازی حمید هیراد و تنظیم فرشاد یزدی و «تهران» با ترانه مهدی میرزایی، آهنگسازی علی اعظمی و تنظیم رسول حسینی است.
همچنین آلبوم موسیقی «ای بیخبر» شامل ۶ قطعه؛ «ای بی خبر» با شعری از النا باقری، آهنگسازی حمید هیراد، تنظیم رسول حسینی، «یادش بخیر» با شعر و آهنگسازی شاهان، تنظیم مکو، «پناه» با شعر، آهنگسازی و تنظیم شاهان، «نه»، «عطر» و «عشقم» با شعر و آهنگسازی حمید هیراد و تنظیم رسول حسینی است که با تهیهکنندگی موسسه فرهنگی هنری آوازی نو به صورت دیجیتال منتشر شد.
نوازندگان؛ حماد گلچهر و شورش کوهی (گیتار)، مجید مصطفایی (گیتارباس)، مسعود نوروزی و کسری عارفان (ارکستر زهی)، محمد زرنوش (کلارینت)، علی بخشی (ساکسیفون)، آرتمیس بهرامی (بک وکال)، رسول حسینی (میکس و مسترینگ)، امیررضا رعیتی (عکاس) و متین سمیعی (طراح جلد) از دیگر عوامل آلبوم «ای بی خبر» هستند.
ویژگی آثار زندهیاد هیراد
هیراد یکی از خوانندگان تأثیرگذار موسیقی پاپ تلفیقی بود که با ارائه آثاری متفاوت و ترکیبی از موسیقی پاپ مدرن و ساختارهای موسیقی سنتی ایران توانست جایگاه مهمی در میان مخاطبان به خصوص جوانان پیدا کند. او با بهرهگیری از شعر کلاسیک فارسی، صدای خاص و تنظیمهای احساسی، سبکی خاص و قابل تشخیص ایجاد کرد که او را از سایر خوانندگان پاپ متمایز کرد.
ورود رسمی هیراد به حوزه موسیقی با انتشار قطعاتی مانند «مستم کن»، «دیر کردی»، «شوخی مگه»، «نیمه جانم»، «خوشم میاد»، «ماه من» آغاز شد. این آثار با استقبال بسیاری میان مخاطبان مواجه شدند و او را به یکی از پرطرفدارترین خوانندگان پاپ تلفیقی تبدیل کردند.
یکی از مهمترین ویژگیهای آثار هیراد، بهرهگیری از تحریرهای سنتی، فواصل ایرانی و ساختارهای موسیقی دستگاهی در چارچوب موسیقی پاپ بود؛ او توانست با حفظ هویت موسیقی ایرانی، اثری مدرن و شنیدنی ارائه کند. این تلفیق برای نسل جوان جذاب و برای دوستداران موسیقی ایرانی نیز ارزشمند است. استفاده از حالت آوازی و درآمدهای موسیقی ایرانی، استفاده از تحریر در اوج آهنگ و ایجاد حس اصالت و ایرانی بودن در فضایی پاپ از ویژگیهای این تلفیق است.
هیراد در آثارش خلاقانه از شعر کلاسیک فارسی بهره برد؛ او در انتخاب شعر یکی از متفاوتترین هنرمندان نسل جدید پاپ بود. او در بسیاری از آثار خود از اشعار و مضامین شاعران کلاسیک همچون حافظ، مولانا، سعدی و باباطاهر بهره میگرفت. این ویژگی به آثار او عمق ادبی و معنوی بخشید. ترکیب شعر کلاسیک با زبان امروزی، بهرهمندی از مضامین عرفانی، ایجاد حس خاطرهانگیز در موسیقی مدرن برخی مؤلفههای شعری در آثار اوست. به عنوان مثال، در قطعههایی مثل «ماه من» و «نیمه جانم» این تأثیرگیری شنیده میشود.
صدای خاص، رنگ آوایی گرم و تحریرهای کنترلشده از دیگر ویژگی آثار هیراد بود؛ صدای او دارای رنگی گرم، احساسی و متفاوت بود. تحریرهای هیراد که از موسیقی سنتی الهام گرفته، به صورت کنترلشده استفاده میشود و هویت صوتی او را شکل میدهد. استفاده از ویبراسیونهای نرم، تسلط نسبی بر تحریرهای ایرانی و اجرای احساسی و روان از ویژگیهای صدایی هیراد بود.
غلبه فضای احساسی و عاشقانه بر آثار از دیگر ویژگی آثار این خواننده فقید پاپ است؛ درونمایه اصلی اکثر آثار او عشق، دلتنگی، فراق، حسرت و گاه عرفان عاشقانه است و ترکیب این مضامین با شعر کلاسیک و فضای موسیقایی ملایم، حالوهوایی احساسی و آرامبخش به آثار او داده است.
بخش مهمی از محبوبیت این خواننده به دلیل ملودیهای روان و قابل حفظکردن اوست. اغلب ملودیهایش پیچیده نیستند اما ساختار احساسی و پویای آنها باعث ماندگاریشان شده است. استفاده از گامهای مناسب موسیقی ایرانی، فراز و فرودهای ملایم و تکرارهای دلنشین و هدفمند از ویژگیهای موسیقی هیراد است.
هیراد با وجود ابتلا به بیماری سرطان خون، به فعالیت هنری خود، انتشار تکآهنگها و برگزاری کنسرت ادامه میداد. آثار او ترکیبی از احساس، ادبیات و موسیقی ایرانی بود که هم برای نسل جوان و هم برای مخاطبان سنتیتر جذابیت داشت. صدای خاص، ترانههای عاشقانه و حالوهوای متفاوت آثار او باعث شد آنها در دل بسیاری از مخاطبان به خصوص نسل جوان ماندگار شود.
وطن، دردت به جانم
تکآهنگ «وطن» که این روزها کشورمان در جریان جنگ تحمیلی سوم مورد حمله ددمنشانه نیروهای آمریکایی صهیونیستی قرار گرفته است، شنیدنی است. این تکآهنگ ملی میهنی با تضمین از اثر «یار دبستانی» منصور تهرانی با ترانه، آهنگسازی و صدای حمید هیراد، نوازندگی نی پاشا هنجنی، تنظیم، میکس و مسترینگ حسن بابامحمودی به همت مؤسسه «آوازی نو» منتشر شده است. برای شنیدن قطعه اینجا مراجعه کنید.
متن ترانه «وطن» بدین شرح است: «با ما نمیسازد دگر این روزگار لعنتی/ آی مردم آی مردم/پروانهای در پیلهام زندانی بیحیلهام/ ای آن که مرا با ضرب تبر از ریشه جدا کردی/شادی که زدی تیری به دلم اما تو خطا کردی/وطن ای مادر غم دیدهام/وطن جان به لب رسیدهام وطن/ دردت به جانم دردت به جانم/بار امانت برده شد حقی به ناحق خورده شد/کی خاطری آزرده شد آی مردم آی مردم/یار دبستانی من با من و همراه منی/ چوب الف بر سر ما بغض منو آه منی»
مراسم یادبود چهلمین روز درگذشت حمید هیراد پنجشنبه (سوم اردیبهشت ماه) ساعت ۱۰ در قطعه هنرمندان بهشت زهرا (س) برگزار میشود.
همچنین بیست و دومین همایش شعر و موسیقی به همت کانون ادبی «زمستان» با یادمان حمید هیراد جمعه (چهارم اردیبهشت ماه) ساعت ۱۵ با بخشهایی از جمله شعر و ترانهخوانی، اجرای موسیقی و معرفی کتاب در فرهنگسرای ارسباران برگزار میشود.
منبع: ایرنا
