عملیات مرمت آثار تاریخی آسیبدیده پس از تهیه طرح و تامین اعتبار آغاز میشود
مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی درباره جزئیات مرمت فوری آثار تاریخی آسیبدیده در طول جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، گفت: در گام نخست، طرح مرمت تهیه میشود و سپس موضوع تأمین اعتبار در دستور کار قرار میگیرد و پس از آن، عملیات مرمتی آغاز میشود.
مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی کشور جزئیات مرمتهای فوری آثار تاریخی تخریب شده در جنگ را تشریح کرد.
علیرضا ایزدی، مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی درباره جزئیات مرمت فوری آثار تاریخی آسیبدیده در طول جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، به ایسنا گفت: بهطور کلی، مرمت بر اساس وظایف وزارت میراث فرهنگی انجام میشود. در گام نخست، طرح مرمت تهیه میشود و سپس موضوع تأمین اعتبار در دستور کار قرار میگیرد و پس از آن، عملیات مرمتی آغاز میشود.
او افزود: هفته گذشته نیز آقای وزیر (سیدرضا صالحیامیری) جلسهای تشکیل و در آنجا دستور دادند که گروههای مرمتی، چه در قالب پیمانی و چه بهصورت امانی، فعالیتهای خود را آغاز کنند. بخشی از کارهای مرمتی توسط همکاران خودمان و در قالب فعالیتهای امانی شروع شده که طبیعتاً انجام آنها سادهتر است. بخشی دیگر نیز در قالب پیمانی انجام خواهد شد که نیازمند تأمین اعتبار است. در این زمینه، همکاران ما در حال آمادهسازی هستند و شوراهای فنی نیز در حال بررسی طرحها هستند.
ایزدی ادامه داد: بخشی از کارها بهصورت امانی و شامل کارهای خرد و ریزهکاریهاست که در حال انجام است. پس از آنکه شورای فنی طرحهای مرمتی اساسی را تصویب کند، قراردادها بسته خواهد شد و آن بخشها نیز وارد فاز اجرایی میشوند. خوشبختانه اکنون در فصل مناسبی برای انجام فعالیتهای اجرایی قرار داریم. همچنین امیدواریم با قول مساعدی که آقای دکتر پورمحمدی از سازمان برنامه و بودجه، در جلسهای که حدود دو هفته پیش با حضور آقای وزیر برگزار شد، دادند، بتوانیم در زمینه تأمین اعتبار نیز به نتایج مطلوبی برسیم و پس از تصویب نهایی در شورای فنی، عملیات مرمت را هرچه سریعتر پیش ببریم. در همان جلسهای که خدمت آقای وزیر برگزار شد، گزارش مفصلی از وضعیت آسیبها تهیه و جمعبندی و تقدیم شد تا در دستور کار تأمین اعتبارات قرار گیرد.
مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی و طبیعی درباره اینکه آیا آثار، مستقیماً وارد فاز مرمت میشود یا ابتدا اقدامات حفاظتی برای آنها در نظر گرفته شده است، توضیح داد: با توجه به شرایط فعلی که نه وضعیت جنگی کامل است و نه صلح پایدار، حفاظت اضطراری برای تمامی مجموعهها در نظر گرفته شده و در حال اجراست. آثاری که در پایشها حساسیت بیشتری داشتند و همچنین آنهایی که دچار آسیب شدهاند، تحت پوشش اقدامات حفاظتی اولیه قرار گرفتهاند تا در صورت بروز شرایط بدتر، آمادگی لازم وجود داشته باشد. این اقدامات شامل پوششدهی، جابهجایی برخی اشیاء بهویژه در موزهها و نیز فعالیتهایی در حوزه ابنیه و بافتهای تاریخی بوده است.
ایزدی اضافه کرد: اما موضوع مرمت، فاز جداگانهای دارد و شامل آثاری میشود که متأسفانه آسیب دیدهاند. بخشی از این اقدامات آغاز شده و بخشی دیگر نیازمند مطالعات دقیقتر است، بهویژه در مواردی مانند بررسی لایههای زیرین و آیینهکاریهای کاخ گلستان یا کاخ سعدآباد که طبیعتاً زمانبر خواهد بود. لازم است ابتدا مطالعات فنی تکمیل و طرحها آماده شود و سپس، پس از تأمین اعتبار، این پروژهها به پیمانکار سپرده و اجرا شوند.
او همچنین در پاسخ به این پرسش که با توجه به اینکه از یونسکو درخواست شده کارشناسان بینالمللی برای تهیه گزارش حضور پیدا کنند، آیا شروع مرمت فوری به این فرآیند آسیبی وارد نمیکند؟ توضیح داد: امیدواریم که این کارشناسان حضور پیدا کنند، اما نمیتوانیم اجرای اقدامات خود را معطل ورود آنها کنیم. در عین حال، مستندسازیها بهطور کامل انجام میشود. مشخص است که هر بخش چه آسیبی دیده و تمامی تصاویر و مدارک ثبت شده است. بنابراین حتی اگر مرمت انجام شود، کاملاً اصولی خواهد بود و برای اهل فن، تشخیص بخشهای مرمتشده از بخشهای اصیل امکانپذیر است. این تمایز کاملاً قابل شناسایی است.
ایزدی همچنین درباره تامین منابع مالی برای اجرای مرمتها، گفت: هر ساله علاوهبر اعتبارات داخلی، از ظرفیت سازمان مدیریت و برنامهریزی نیز استفاده میکنیم. همچنین رایزنیهایی با سازمانهای بینالمللی انجام شده و انجمن خیرین نیز فعال است. امیدواریم این مجموعهها نیز در این مسیر همراهی کنند و بتوانند به تأمین منابع کمک کنند.
مدیرکل دفتر ثبت آثار تاریخی وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی با اشاره به اینکه برآورد اولیه برای ۱۴۹ اثر، رقمی در حدود هفت و نیم همت است، ادامه داد: البته باید توجه داشت که این عدد یک برآورد اولیه است. بهعنوان مثال، در کاخ گلستان ممکن است پس از لایهبرداری از بخشهایی مانند آیینهکاری یا گچبری، مشخص شود که لایههای زیرین نیز دچار آسیب شدهاند. در چنین شرایطی، طبیعی است که میزان هزینهها افزایش پیدا کند. بنابراین این رقم، برآوردی مقدماتی است و با پیشرفت کار ممکن است تغییر کند.
