امکان رسیدن به توافق وجود دارد/ دیپلماسی فدای شعارهای افراطی نشود

حشمت‌الله فلاحت پیشه، رئیس پیشین کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی، در گفت‌و‌گو با آوش ضمن ارزیابی نزدیک شدن ایران و آمریکا برای رسیدن به توافق گفت: بعد از آتش‌بس پنج بار ایران و آمریکا تا لبه جنگ پیش رفتند اما جنگی رخ نداد این مهم نشان می‌دهد مذاکرات جدی در جریان است. بازگشت پنج‌باره از لبه جنگ نشان‌ می‌دهد، مذاکرات بسیار واقعی‌تر از شعارهای افراطیون در ایران و توییت‌های ترامپ است. به همت جوانان گمنامی که در حوزه موشکی و پدافند تلاش کردند، ایران توانست جنگ را به حالت برابر بکشاند و عملاً برای نخستین بار بعد از جنگ جهانی دوم، شرایط برابر برای مذاکرات میان یک ابر قدرت و کشور متوسط در جهان شکل بگیرد.

منافع ملی ایران دو بار توسط افراطیون مارگزیده شده است

او افزود: این فرصت دیپلماتیک خوب است و نباید اجازه داد دیپلماسی فدای شعارهای افراطی شود. منافع ملی ایران تاکنون دو بار توسط افراطیون مارگزیده شده است؛ بار اول در سال ۱۴۰۰ یعنی در سال آخر دولت روحانی و بار دوم در سال ۱۴۰۳ یعنی اوایل دولت مرحوم رئیسی. اتفاقات خوبی بر روی میز بود ولی جریان‌های افراطی مانع شدند به‌ویژه برخی افرادی که مخالف مذاکره هستند. مجموعه تصمیم‌گیری کشور باید این شرایط را جدی بگیرد.

مذاکرات باید تا جایی ادامه پیدا کند که امکان بازگشت به جنگ از بین برود

فلاحت پیشه تصریح کرد: طرف آمریکایی می‌داند حداقل در شش‌ماهه کنونی یک جنگ جدید ممکن است مدیریت تحولات را از دسترس خارج کند. حتی اگر توافق چند روز به تأخیر بیفتد، ارزش دارد که طرفین در چارچوب مسائل بنیادی، اختلافی بر جای نگذارند. اگر مسائل بنیادی میان ایران و آمریکا حل نشود طبیعتاً ما هر سال یک جنگ خواهیم داشت. در شرایطی که میز مذاکره فعال است و حوزه‌های درگیری هم محدود شدند، باید مذاکرات تا جایی ادامه پیدا کند که امکان بازگشت به جنگ از بین برود. البته این امکان از بین نخواهد رفت مگر اینکه بر سر مسائل بنیادی توافق صورت گیرد و طرفین بپذیرند از حوزه جنگ خارج شده و حتی وارد حوزه تعامل شوند.

او اظهار کرد: نیازمند توافق جهانی هستیم؛ در چنین شرایطی مذاکره واقعی است. شعارهای افراطی که امروز شنیده می‌شود در آرمان‌گرایانه‌ترین شکل ممکن مطرح می‌شوند. من هدف این شعارهای افراطی را آرمانی نمی‌بینم بلکه بدنبال برهم زدن مذاکرات واقعی هستند. امیدوارم این مسئله در حوزه منافع ملی مورد توجه قرار گیرد.

فلاحت پیشه در واکنش به اینکه برخی بر این باور هستند که طرح نزدیک شدن طرفین به توافق می‌تواند به نوعی فریب باشد، خاطرنشان کرد:  مذاکرات جدی در جریان است؛ در شرایطی که دو طرف در حالت آتش‌بس به سر می‌برند، امکان فریب خیلی کاهش پیدا می‌کند. کشورها معمولاً تیم‌های دیپلماتیک و نظامی دارند که هرکدام مأموریت خود را انجام می‌دهند اما در نهایت سازوکار شورای عالی امنیت ملی مجموعه سیاست‌های اقتصادی و نظامی را در قالب یک راهبرد مشخص شکل می‌دهد. آمریکا در وضعیتی نیست که همه‌چیز را صرفاً در قالب فریب دنبال کند.

بعد از آتش‌بس، ایران و آمریکا تا این اندازه به هم نزدیک نبودند

او در پایان یادآور شد: ترامپ به‌دنبال توافقی است که موقعیت او را در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای تقویت کند. ایران هم به‌دنبال توافقی است که مشکلات اقتصادی خود را حل کند. اگر طرفین مقتضیات یکدیگر را درک کنند امکان رسیدن به توافق وجود دارد. معتقدم از زمان آتش‌بس تاکنون هیچ‌گاه طرفین تا این اندازه به درک مقتضیات طرف مقابل نزدیک نبوده‌اند.