بحران تازه در آستانه ماه رمضان / آیا برنج گرانتر میشود؟
در حالی که کشور به استقبال ماه مبارک رمضان میرود، واردکنندگان برنج نسبت به تداوم بحران ارزی هشدار میدهند؛ بحرانی که در آن محمولههای برنج وارد کشور شده و حتی به مصرف رسیده، اما ارز آنها همچنان پرداخت نشده است. فعالان این حوزه میگویند انباشت معوقات ارزی، افزایش هزینه واردات و محدودیت توزیع، توان تأمین بازار را تضعیف کرده و میتواند ثبات قیمت برنج را در ماههای پیشرو با چالش جدی مواجه کند.
با وجود اعلام افزایش ترخیص و احیای نسبی روند واردات برنج در ماههای اخیر، بررسیهای میدانی از سطح بازار مصرف نشان میدهد نشانههای وفور و اشباع کالا همچنان بهطور ملموس مشاهده نمیشود.
همزمان با اجرای طرح کالابرگ الکترونیکی انتظار میرفت عرضه برنجهای وارداتی، بهویژه انواع هندی و پاکستانی، در فروشگاهها افزایش یابد، اما این اقلام تنها بهصورت محدود و سهمیهبندیشده در برخی فروشگاهها در دسترس مصرفکنندگان قرار گرفتهاند.
از سوی دیگر، بسیاری از بنکداران و عمدهفروشان از توزیع ناکافی برنجهای وارداتی گلایه دارند و میگویند برنجهای پرمصرفی مانند برنج هندی احمد و برخی واریتههای پاکستانی یا به مقدار اندک تزریق میشود یا اساساً بهصورت گسترده وارد شبکه عمدهفروشی نشده است؛ موضوعی که مانع اشباع بازار و تعدیل محسوس قیمتها شده است.
واردات بدون ارز؛ یک میلیون تن روی دوش بخش خصوصی
مجیدرضا خاکی، دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران، اعلام کرد در ۱۰ ماهه امسال بخش خصوصی حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار تن برنج سفید را از گمرکات کشور ترخیص کرده که بخش عمده آن بدون دریافت ارز و صرفاً با اتکا به سرمایه و اعتبار واردکنندگان انجام شده است.
به گفته او، در پنجم بهمنماه نیز مجوز ثبت سفارش جدید برای واردات ۳۰۰ هزار تن برنج سفید صادر شده است. همچنین بر اساس مصوبه اخیر ستاد تنظیم بازار، کالاهای اساسی تا پایان سال از قاعده تقدم تاریخ ثبت سفارش بر تاریخ بارنامه معاف شدهاند؛ به این معنا که واردکنندگان میتوانند ابتدا کالا را وارد گمرک کرده و سپس با ارائه قبض انبار، ثبت سفارش دریافت کنند.
خاکی تأکید کرد که از منظر ثبت سفارش و فرآیند اداری، در حال حاضر مشکل خاصی وجود ندارد و تسهیلات لازم فراهم شده است.
معوقات یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون یورویی و شوک سرمایه در گردش
به گفته دبیر انجمن واردکنندگان برنج ایران، چالش اصلی همچنان معوقات ارزی است. برای محمولههایی که از بهمنماه سال گذشته ترخیص و مصرف شدهاند، تاکنون هیچ پرداختی بابت ارز ترجیحی انجام نشده و حجم این بدهیها به حدود یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون یورو رسیده است.
او توضیح داد که این وضعیت واردکنندگان را بدهکار و بیاعتبار کرده و توان خرید از کشورهای مبدأ را بهشدت محدود کرده است. هرچند از ابتدای آذرماه ارز ترجیحی برنج حذف و نرخ آن به مرکز مبادله منتقل شده و بخشی از محمولههای جدید موفق به دریافت ارز شدهاند که باعث احیای واردات در دیماه شده است.
خاکی افزود واردات ماهانه که از خرداد حدود ۲۴۰ هزار تن بود، بهتدریج کاهش یافت و در آبان و آذر به ۵۰ تا ۶۰ هزار تن رسید، اما در دیماه با بهبود شرایط ارزی به حدود ۱۶۰ هزار تن افزایش یافت.
او هشدار داد که با افزایش نرخ ارز واردات از ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان به حدود ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزار تومان، نیاز به سرمایه در گردش نزدیک به پنج برابر شده و اگر معوقات ارزی هرچه سریعتر پرداخت نشود، تأمین بازار در ماههای پرتقاضا با خطر جدی روبهرو خواهد شد.
به گفته وی، علاوه بر تسویه بدهیهای ارزی، باید تخصیص ارز برای محمولههای جدید بلافاصله پس از ورود به گمرک انجام شود تا از رسوب کالا جلوگیری شود. همچنین مداخلات دولتی مانند سهمیهبندی، قیمتگذاری دستوری و محدودسازی واریتههای وارداتی باید کاهش یابد تا بازار رقابتی شکل بگیرد و زمینه تخلفاتی مانند گرانفروشی، احتکار و اختلاط از بین برود.
منبع: گسترش نیوز
