بدرود «مرد شکست ناپذیر»
نامش با اقتدار گره خورده بود؛ مردی که در اوج رقابتهای جهانی کشتی آزاد، شش سال پیاپی روی سکوی نخست ایستاد و حتی یکبار هم مغلوب نشد. عبدالله موحد حالا دیگر در میان ما نیست؛ اما روایتی که از او باقی مانده، چیزی فراتر از مدال و افتخار است.
موحد نخستین حضور المپیکی خود را در المپیک ۱۹۶۴ توکیو تجربه کرد، اما دستش به مدال نرسید. همین ناکامی، نقطه شروعی شد برای یکی از درخشانترین دورههای تاریخ کشتی ایران. از سال ۱۹۶۵ تا ۱۹۷۰، او بیوقفه بر جهان حکمرانی کرد؛ سه طلای پیاپی در رقابتهای جهانی و سپس قهرمانی مقتدرانه در المپیک ۱۹۶۸ مکزیکوسیتی، جایگاهش را بهعنوان چهره اول کشتی آزاد تثبیت کرد.
موحد این روند را با دو طلای دیگر جهان در سالهای ۱۹۶۹ و ۱۹۷۰ تکمیل کرد تا به رکوردی برسد که هنوز هم دستنیافتنی به نظر میرسد: شش طلای جهان و المپیک در شش سال، بدون حتی یک شکست روی تشک.
در سومین حضور المپیکی، او راهی المپیک ۱۹۷۲ مونیخ شد، اما آسیبدیدگی در همان مراحل ابتدایی، مانع از ادامه رقابتش شد و این اسطوره بدون مدال مسابقات را ترک کرد.
فراتر از مدالها
کارنامه موحد تنها به مدالهای جهانی محدود نمیشود. دو طلای بازیهای آسیایی و قهرمانی در تورنمنتهای معتبر بینالمللی، بخشی دیگر از افتخارات اوست. با این حال، آنچه او را متمایز میکند، فقط قهرمانی نیست؛ بلکه شخصیت و انتخابهایش است.
او با وجود پیشنهاد وسوسهانگیز برای هدایت تیم ملی آمریکا، این پیشنهاد را رد کرد. استدلالش ساده بود: نمیخواست دانشی را که با نام ایران شناخته میشود، علیه کشتیگیران ایرانی به کار بگیرد.
از فقر تا قله
موحد در کودکی با فقدان پدر و دشواریهای مالی روبهرو شد. سالهای نوجوانیاش میان کار و تلاش برای تأمین معاش خانواده گذشت؛ از صیادی در بابلسر تا کارگری. مسیرش به کشتی از ۱۹ سالگی آغاز شد و خیلی زود استعداد کمنظیرش او را به سطح اول رساند.
او پیش از ورود به کشتی، در رشتههایی مثل قایقرانی، وزنهبرداری و بوکس فعالیت داشت و همین تجربهها، پایههای قدرت بدنی خارقالعادهاش را ساخت.
موحد همواره از غلامرضا تختی بهعنوان الگوی اخلاقی یاد میکرد. حضور در کنار تختی در اردوها و مسابقات، برایش افتخاری بزرگ بود و این احترام تا پایان عمر در گفتههایش موج میزد.
او تنها یک قهرمان ورزشی نبود. تحصیلات دانشگاهی را تا مقطع کارشناسی ارشد ادامه داد و برای ادامه تحصیل راهی آمریکا شد. در کنار ورزش و تحصیل، به شعر نیز علاقه داشت و سالها در خلوت خود مینوشت؛ بیآنکه آثارش را منتشر کند.
پایان یک زندگی، آغاز یک میراث
عبدالله موحد پس از حدود پنج دهه زندگی در آمریکا، در ۸۷ سالگی و بر اثر حمله قلبی درگذشت.
اما آنچه از او باقی مانده، تنها خاطره یک قهرمان نیست؛ بلکه تصویر انسانی است که هم در میدان رقابت و هم در انتخابهای زندگی، برنده ماند.
