تولید بنزین به سقف تاریخی رسید/ نسخه دولت برای کنترل مصرف

محمدصادق عظیمی‌فر، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران، با اشاره به وضعیت تولید بنزین در کشور اظهار کرد: در حوزه تولید، ما اکنون حداکثر تولید تاریخی بنزین کشور را داریم که این موضوع با افزایش بهره‌وری پالایشگاه‌های موجود و تغییر شرایط عملیاتی محقق شده است.

وی افزود: برای اینکه مصداقی عرض کنم، سابق بر این پالایشگاه ستاره خلیج فارس نفت‌های خود را صادر می‌کرد، اما با توجه به اینکه این نفت‌ها می‌توانست خوراک واحدهای بنزین‌سازی سایر پالایشگاه‌ها باشد و پالایشگاه‌هایی مانند اصفهان، تهران و تبریز ظرفیت خالی داشتند، این نفت‌ها را بین پالایشگاه‌ها منتقل کردیم و از ظرفیت خالی پالایشگاه‌ها استفاده شد.

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران ادامه داد: حتی شاید بتوان گفت که با توجه به اینکه تعمیرات اساسی این پالایشگاه‌ها به صورت منظم انجام شد و احیای کاتالیستی پالایشگاه نیز صورت گرفت، یک لیتر از ظرفیت پالایشگاه‌های موجود دیگر ظرفیت تولید بنزین مازاد نداشته است.

عظیمی‌فر با اشاره به بررسی تجربیات جهانی در حوزه مصرف بنزین گفت: تجربیات جهانی بررسی شد و دولت به این جمع‌بندی رسید که در گام اول باید به سیاست‌های غیرقیمتی اتکا کند. در سیاست‌های غیرقیمتی اقدامات متعددی انجام شده است، چراکه ممکن است در نگاه اول این تصور وجود داشته باشد که دولت اولین کاری که انجام می‌دهد، گران کردن بنزین است، اما حقیقت این است که ما در حوزه سیاست‌های غیرقیمتی، در اختصاص سهمیه به ناوگان مختلف یک بهینه‌سازی انجام دادیم.

وی تصریح کرد: مصرف بنزین ما ۱۳۲ میلیون لیتر بود، در حالی که بالغ بر ۱۷۵ میلیون لیتر سهمیه بین ناوگان مختلف تقسیم می‌شد و این سهمیه نیز به شکل غیر بهینه تخصیص پیدا می‌کرد.

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران ادامه داد: به عنوان مثال، به یک نفر که مالک چند خودرو بود، بابت تمام خودروهایش سهمیه داده می‌شد. ممکن بود فردی خودروی خارجی وارداتی داشته باشد و از تمکن مالی بالایی برخوردار باشد و همان سهمیه‌ای به او داده شود که به فردی در مناطق محروم که خودروهای آن‌چنانی نداشت، اختصاص می‌یافت.

عظیمی‌فر افزود: در مناطق ویژه و آزاد نیز با وجود اینکه دولت معافیت‌های ویژه‌ای برای واردات خودرو قائل شده بود، مانند سایر نقاط کشور سهمیه داده می‌شد و یارانه بنزین به صورت قابل توجهی اختصاص پیدا می‌کرد.

وی با اشاره به سهمیه سوخت ناوگان دولتی اظهار کرد: در خود دولت نیز بنزین به صورت یارانه‌ای به ناوگان دولتی داده می‌شود و دولت این موارد را بهینه‌سازی کرد و تعدیل سهمیه در بعضی بخش‌ها صورت گرفت.

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران درباره وضعیت سهمیه ناوگان دولتی گفت: ما نرخ سوخت ناوگان دولت را تماماً به بالاترین نرخ بردیم؛ یعنی قرار است اگر همین ۱۰ هزار تومان هم که بحث آن مطرح است و قرار شده اعمال شود، از بامداد سه‌شنبه نرخ ۱۰ هزار تومان برای ناوگان دولتی محاسبه شود.

عظیمی‌فر ادامه داد: البته در حوزه ناوگان دولتی، همین امروز که خدمت آقای رئیس‌جمهور بودیم، ایشان دستور دادند آن بخش از ناوگان فرسوده دولت را سریعاً برای اسقاط و نوسازی آن اقدام کنند و برقی‌سازی ناوگان نیز انجام شود. قرار بر این است که با محوریت سازمان اداری و استخدامی، یک روز در هفته بدون خودرو برای ادارات دولتی تکلیف شود تا کارمندان و مدیران دولتی بدون خودرو و با استفاده از حمل‌ونقل عمومی و ظرفیت‌هایی که بار مصرف بنزین را کاهش می‌دهد، در محل کار حضور پیدا کنند.

وی با اشاره به ساماندهی سهمیه‌ها گفت: دولت موضوع سهمیه‌ها را ساماندهی کرد. در زمینه اسقاط نیز همان‌طور که اعلام کردم، یک رکورد شکسته شد و در سه سال اخیر قریب به ۷۰۰ هزار ناوگان اسقاط شد. تقریباً هدف‌گذاری قانون برنامه هفتم ۵۰۰ هزار دستگاه است که با این روند، ما فکر می‌کنیم وزارت صمت که متولی این موضوع است، بتواند به آن هدف‌گذاری دست پیدا کند.

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران که در یک گفت‌وگوی تلویزیونی سخن می‌گفت، در ادامه با اشاره به متنوع‌سازی سبد سوخت اظهار کرد: با وجود اینکه روند مصرف CNG روند مطلوبی نبود، اما مخصوصاً در آنجایی که تولید کارخانه‌ای داشتیم، این زیرساخت را فراهم کردیم و رشد ۶۴ درصدی داشتیم.

عظیمی‌فر با اشاره به سیاست قیمتی دولت در حوزه بنزین اظهار کرد: کسی که قرار است بیشتر مصرف کند، به صورت تدریجی قرار است رقم بیشتری پرداخت کند. البته عدد ۱۰ هزار تومان نسبت به رقم واردات بنزین، رقم ناچیزی است و آن هم برآمده از سیاست تدریجی است.

وی ادامه داد: اگر بخواهم جمع‌بندی کنم، در حوزه قیمتی تصمیم دولت این است که سیاست را به صورت تدریجی اعمال کند. این افزایش به هیچ عنوان شامل سهمیه‌های اول و دوم که حدود ۸۰ تا ۸۵ درصد مصارف را شامل می‌شود، نخواهد شد و صرفاً روی آن بخشی تمرکز می‌کند که مصارف بالاتر از الگوی مصرف دارد و در واقع بنزین آن از محل واردات جبران می‌شود.

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران افزود: ممکن است پرسیده شود چرا قیمت را افزایش دادیم؟ فلسفه این افزایش جزئی قیمت نرخ سوم برای آن بخش جزئی از جامعه این است که تغییر رفتار در جامعه به سمت استفاده از سوخت‌های جایگزین صورت بگیرد؛ روندی که طی این سال‌ها نزولی بوده است و ما در آن بخش‌ها ناترازی نداشتیم و نداریم.

عظیمی‌فر با اشاره به میانگین مصرف و تولید بنزین در کشور گفت: میزان تولید و مصرف، به تناسب اینکه چه فصلی از سال باشد یا پالایشگاه‌ها به تعمیرات رفته باشند یا نرفته باشند، بالا و پایین زیادی دارد، اما به صورت میانگین، مصرف بنزین کشور در پنج ماهه نخست سال حدود ۱۳۲ میلیون لیتر در روز بوده است.

وی افزود: در حالی که میزان تولید، شامل تولید پالایشگاهی و غیرپالایشگاهی، به صورت میانگین قریب به ۱۲۲ میلیون لیتر در روز بوده است. این یعنی ما در پنج ماهه حدود ۱۰ میلیون لیتر در روز کسری داشتیم که باید از محل واردات جبران می‌شد.

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران تصریح کرد: البته این را باید بگویم که امسال نسبت به سال قبل رشد مصرف نداشتیم و با اقداماتی که دولت از سال قبل شروع کرده و مستمراً در حوزه مصرف یک‌سری اقدامات را پیش می‌برد، این موضوع مدیریت شده است.

وی ادامه داد: به هر حال، برای اینکه این چالش سنواتی را حل‌وفصل کنیم، طرحی تحت عنوان شناسه‌دار کردن کارت آزاد جایگاه را پیاده کردیم. شناسه‌دار کردن کارت آزاد جایگاه، اختیار کارت را از جایگاه‌دار می‌گیرد و به خود مردم می‌دهد. به این معنا که دیگر محدودیتی روی کارت آزاد جایگاه اعمال نمی‌شود، بلکه هر فردی که به جایگاه مراجعه می‌کند، ابتدا احراز هویت می‌شود و سپس متناسب با سیاستی که برای مصرف او اعمال شده است، امکان سوخت‌گیری خواهد داشت.

عظیمی‌فر گفت: اکنون در یکی، دو جایگاه تهران این طرح را به صورت آزمایشی در حال اجرا داریم تا آن را به کل کشور تسری دهیم. هر فردی که به جایگاه مراجعه می‌کند، ابتدا احراز هویت می‌شود و متناسب با سیاست مصرفی که برای او اعمال شده، سوخت‌گیری انجام می‌دهد.

وی افزود: ممکن است در آینده بگوییم اگر کسی بیشتر خواست مصرف کند و وارد پلکان‌های بالاتر مصرف قیمتی شد، برای سوخت‌گیری با کارت آزاد جایگاه احراز هویت شود. برای این کار از کارت بانکی استفاده می‌شود و از طریق سامانه «مانا»، بدون اینکه مخاطب متوجه شود، استعلام گرفته می‌شود.

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران ادامه داد: اطلاعات کارت بانکی ارسال می‌شود و سامانه مانا کد ملی را به سوئیچ سهمیه ارسال می‌کند. در آنجا مشخص است که فردی که به جایگاه مراجعه کرده، تا آن زمان چقدر سوخت‌گیری کرده و چقدر می‌خواهد سوخت‌گیری کند و سپس می‌تواند بدون محدودیت سوخت‌گیری خود را انجام دهد؛ البته متناسب با سیاست مصرفی که برای او اعمال شده است. این طرح در واقع کمک می‌کند این چالش دیگر پیش نیاید.

عظیمی‌فر با تأکید بر اهمیت کیفیت سوخت اظهار کرد: کیفیت یکی از خط قرمزهای ماست. ما در این دولت طی دو سال، چهار طرح کیفی‌سازی را در پالایشگاه‌های کشور به بهره‌برداری رساندیم که ارزش آنها ۹۰۰ میلیون دلار بوده است.

وی افزود: طرح آیزومریزاسیون پالایشگاه شیراز، کیفیت بنزین این پالایشگاه را به یورو ۵ ارتقا داد. همچنین طرح‌های GHD پالایشگاه شیراز، KHD پالایشگاه اصفهان و هیدروکراکر پالایشگاه آبادان، از دیگر طرح‌هایی بودند که استاندارد تولید بنزین و گازوئیل ما را به یورو ۵ ارتقا دادند که استاندارد ملی ماست.

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران ادامه داد: در کنار این موارد، مجموعه وسیعی از طرح‌های کیفی‌سازی در سایر پالایشگاه‌ها نیز در حال اجراست و اگر اشتباه نکنم، ۱۵ طرح تعریف شده است.

عظیمی‌فر با اشاره به طرح کیفی‌سازی پالایشگاه تهران گفت: این نوید را هم می‌دهم که طرح کیفی‌سازی بنزین پالایشگاه تهران، یعنی طرح CCR پالایشگاه تهران، ان‌شاءالله تا پایان امسال به بهره‌برداری برسد. در آنجا علاوه بر اینکه یک‌ونیم میلیون لیتر به تولید بنزین کشور اضافه می‌کنیم، کیفیت بنزین پالایشگاه تهران را نیز به یورو ۵ ارتقا می‌دهیم.

وی تصریح کرد: حتی در شهر تهران و کلان‌شهرها، توزیع بنزین ما، بنزین یورو است. در همین کلان‌شهر تهران، به دلیل اینکه تولید بنزین پالایشگاه تهران یورو نیست، از اراک بنزین منتقل می‌کنیم تا بتوانیم بنزین با کیفیت یورو ۴ و یورو ۵ توزیع کنیم.

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران با تأکید دوباره بر اهمیت کیفیت سوخت گفت: خط قرمز ما کیفیت بنزین است و واقعاً تمام زنجیره پالایش دست به دست هم داده است.

عظیمی‌فر درباره موضوع اضافه شدن متانول به بنزین نیز اظهار کرد: در خصوص متانول، استاندارد ملی ما که با حضور خودروسازها و سازمان محیط زیست و با محوریت استاندارد تدوین شده، اجازه می‌دهد تا سه درصد متانول به سبد سوخت بنزین اضافه شود.

وی افزود: در دنیا، در چین تا ۱۵ درصد و در اروپا و آمریکا نیز استفاده از اکتان‌افزاهایی مانند متانول متعارف است و در استانداردهای سوخت دنیا استفاده می‌شود.

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران تأکید کرد: اما ما به هیچ عنوان از متانول استفاده نکرده‌ایم. صرفاً مطالعات آزمایشگاهی در مجموعه پژوهشگاه صنعت نفت و پژوهشگاه فناوری پتروشیمی انجام شد و یک فاز آزمایشی و پایلوتی نیز در یکی از پالایشگاه‌های ما صورت گرفت.

عظیمی‌فر تصریح کرد: ابداً سوختی که در کشور در حال توزیع است، متانول ندارد، به جز همان فاز آزمایشی که اعلام کردم. اگر هم باشد، استاندارد ملی تا سه درصد اجازه می‌دهد. در آن فاز آزمایشی که ما استفاده کردیم، میزان متانول در حد نیم درصد بود که آن هم تمام شد.

وی درباره وضعیت سهمیه و نرخ سوخت ناوگان تاکسی‌های اینترنتی گفت: در خصوص این ناوگان هیچ تغییری ایجاد نشده است، اما از آنجایی که بعضی از این ناوگان به هر حال نیاز به سوخت بیشتری دارند، این افزایش قیمت ممکن است روی هزینه تمام‌شده این عزیزان تأثیر بگذارد. ما جلسات متعددی با سکوهای اینترنتی داشتیم و اکنون دو راهکار روی میز داریم که در حال پیش بردن آنها هستیم.

عظیمی‌فر ادامه داد: یکی از راهکارها این است که ناوگان تاکسی اینترنتی، با اولویت ناوگان پرچم‌دار آنها، یعنی ناوگان پرچم‌دار تاکسی‌های اینترنتی که در ماه بیشتر از ۳۰۰۰ کیلومتر پیمایش دارند، به سمت دوگانه‌سوز شدن بروند و با هزینه دولت، CNG و LPG در اختیار آنها قرار بگیرد تا بتوانند سوخت ارزان دریافت کنند.

وی گفت: راهکار دوم این است که در حال پیگیری هستیم تا اگر زیرساخت آن فراهم شود، سهمیه متناسب با پیمایش، مانند تاکسی‌های عمومی، به این ناوگان اختصاص دهیم.

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران خاطرنشان کرد: این مدل را در کرمان پیاده کردیم تا این عزیزان نیز از قبل افزایش نرخ سوم، هزینه اضافی متحمل نشوند و به تبع آن، افزایش قیمتی در سکوهای اینترنتی ناشی از افزایش قیمت سوخت اعمال نشود.

عظیمی‌فر با اشاره به حمایت دولت از خودروهای برقی و هیبریدی اظهار کرد: دولت تعرفه واردات خودروهای برقی را به چهار درصد تنزل داد و در خودروهای هیبریدی نیز، اگر اشتباه نکنم، ۱۴ تا ۱۵ درصد تعرفه را کاهش داد.

وی درباره شایعات مطرح‌شده درباره افزایش تعرفه واردات خودروهای برقی و هیبریدی گفت: این شایعات که مطرح می‌شود قرار است تعرفه افزایش پیدا کند، این‌طور نیست و تعرفه به حداقل رسیده است.

مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران افزود: همین الان که من داشتم می‌آمدم، صف ها خلوت بود و این نشان می‌دهد که مردم ما واقعاً مردم فهیمی هستند.

عظیمی‌فر ادامه داد: من اعلام کردم که به هر حال کار ما کامل نیست و قطعاً به کاری که در دولت صورت می‌گیرد، نقد وارد است. به همین تصمیمات ممکن است هزاران نقد وارد باشد، ولی حقیقت این است که مردم با فهم بالا و صبوری خودشان در برهه‌های مختلف همراهی کردند، چون ضرورت بعضی تصمیمات را درک کردند و دیدند.