فاز ۱۱ پارس جنوبی در آستانه تولید یک میلیارد فوت مکعب گاز

فاز ۱۱ پارس جنوبی در دولت چهاردهم شاهد جهش قابل توجه تولید و پیشرفت همزمان بخش توسعه‌ای بوده است. تولید موقعیت B که در دولت‌های دوازدهم و سیزدهم حدود ۴۰۰ میلیون فوت مکعب در روز بود، در دولت چهاردهم اکنون به بیش از ۹۱۵ میلیون فوت مکعب رسیده و طبق برنامه با اتصال چاه دوازدهم طی چند هفته آینده به حداکثر تولید یعنی یک میلیارد فوت مکعب در روز خواهد رسید. در موقعیت A نیز جکت چهار هزار تنی در دریا نصب شده و پیشرفت ساخت عرشه که در ابتدای دولت چهاردهم حدود چهار درصد بود، اکنون به نزدیک ۵۰ درصد رسیده است.

فاز ۱۱ به دلیل موقعیت خود در بخش مرزی میدان مشترک پارس جنوبی از طرح‌های مهم توسعه گاز کشور به شمار می‌رود. توسعه این فاز در سال‌های گذشته با حضور شرکت‌هایی مانند توتال و CNPC دنبال شد اما خروج این شرکت‌ها در پی تحریم‌ها، روند پروژه را تحت تأثیر قرار داد. در ادامه، توسعه فاز با اتکا به توان شرکت‌های ایرانی پیش رفت و گروه پتروپارس، از شرکت‌های زیرمجموعه شرکت ملی نفت ایران، مسئولیت اجرای  این پروژه را بر عهده گرفت.

در دولت‌های دوازدهم و سیزدهم، موقعیت B با استفاده از جکت فاز 12D و سکوی منتقل‌شده از موقعیت 12C  حدود ۴۰۰ میلیون فوت مکعب گاز در روز تولید می‌کرد. در دولت چهاردهم با ادامه حفاری، تکمیل چاه‌ها و اتصال تدریجی آنها به تأسیسات موجود، تولید این موقعیت به بیش از ۹۱۵ میلیون فوت مکعب در روز رسیده است. طبق برنامه پروژه، طی چند هفته آینده با اتصال چاه دوازدهم، تولید به یک میلیارد فوت مکعب در روز خواهد رسید که حداکثر ظرفیت تولید موقعیت B است.

همزمان، توسعه موقعیت A نیز مسیر قابل توجهی را طی کرده است. در ابتدای دولت چهاردهم، جکت این موقعیت حدود ۳۵ درصد پیشرفت داشت و هنوز به مرحله عمودسازی نرسیده بود و ساخت عرشه نیز با حدود چهار درصد پیشرفت در مراحل ابتدایی قرار داشت. اکنون جکت با وزنی حدود چهار هزار تن در محل خود در دریا نصب شده و پیشرفت ساخت عرشه در دولت چهاردهم از حدود چهار درصد به نزدیک ۵۰ درصد رسیده است. برای نصب جکت بیش از ۷۰۰ متر شمع‌کوبی انجام شده است.

پیشبرد این بخش از پروژه در شرایطی انجام شد که فاز ۱۱ با محدودیت‌های ناشی از تحریم، تهدیدات منطقه‌ای و شرایط امنیتی مواجه بود. در جریان چهل روزه جنگ تحمیلی سوم نیز سایت پیمانکار ساخت عرشه 11A  هدف اصابت چندین موشک قرار گرفت اما عملیات ساخت متوقف نشد و روند اجرایی پروژه ادامه پیدا کرد.

در بخش عرشه، علاوه بر پیشرفت فیزیکی ساخت، بخش قابل توجهی از اقلام خرید پروژه به‌ویژه تجهیزات با زمان تأمین طولانی تعیین تکلیف شده است. این تجهیزات در حال ساخت، تست و انتقال به سایت پیمانکار است تا عرشه برای مراحل نهایی آماده شود. بر اساس برنامه اجرایی، پیشرفت عرشه هنگام بارگیری به حدود ۸۰ درصد خواهد رسید و پس از حمل، نصب و راه‌اندازی در دریا، موقعیت A وارد مرحله تولید می‌شود.

تولید اولیه این موقعیت با چهار تا شش حلقه چاه آغاز خواهد شد و حفاری چاه‌های بعدی به صورت مرحله‌ای ادامه پیدا می‌کند. برآورد پروژه این است که به طور متوسط هر چهار ماه یک چاه تولیدی جدید وارد مدار شود و حفاری طی حدود سه سال ادامه داشته باشد تا ظرفیت اسمی سکو تکمیل شود.

فاز ۱۱ بخشی از کارنامه گروه پتروپارس در توسعه پارس جنوبی است. پتروپارس در بخش قابل توجهی از طرح‌های توسعه این میدان در ساحل و دریا حضور داشته و بیش از نیمی از طرح توسعه فازهای میدان گازی پارس جنوبی در بخش‌های ساحلی و فراساحلی توسط این مجموعه انجام شده است.

آنچه در دولت چهاردهم در فاز ۱۱ اتفاق افتاده را می‌توان در سه شاخص اصلی خلاصه کرد؛ افزایش تولید موقعیت B از حدود ۴۰۰ میلیون فوت مکعب در دولت‌های دوازدهم و سیزدهم به بیش از ۹۱۵ میلیون فوت مکعب در روز در دولت چهاردهم و حرکت به سمت حداکثر تولید یک میلیارد فوت مکعب با اتصال چاه دوازدهم، نصب جکت چهار هزار تنی موقعیت A و رساندن پیشرفت ساخت عرشه در دولت چهاردهم از حدود چهار درصد به نزدیک ۵۰ درصد. این روند در کنار ادامه حفاری و تکمیل چاه‌ها، ظرفیت تولید فاز ۱۱ را در سال‌های آینده افزایش خواهد داد.