درهای هلال احمر برای همه باز است/ گرایش جناحی و سیاسی نداریم
محمد احسان مفیدیکیا، مشاور رسانه سازمان داوطلبان جمعیت هلالاحمر، درباره تجربه همکاری سینماگران در روزهای سخت جنگ رمضان صحبت و تاکید کرد: درهای هلال احمر رو به سینماگران، ورزشکاران و هر ایراندوستی باز است و ما درگیر جناحبندیهای سیاسی نمیشویم.
محمد احسان مفیدیکیا که خود تدوینگر و مستندساز است، مدتی است در سازمان هلال احمر خدمت میکند، هلال احمر در روزهای جنگ رمضان هم عملکرد موفقی در میدان داشت، هم در تولید محتوا پرکار بود، مفیدی کیا در این باره میگوید: در این جنگ، من موقعیتی داشتم که بخشی از چهرهها را در عملیاتهای هلالاحمر همراهی کنم و آنها را در جریان فعالیتها قرار دهم؛ این افراد را همراهی کردم تا از نزدیک ببینند چه اتفاقی در میدان در حال رخ دادن است. به همین دلیل، خودم از نزدیک با نحوه تعامل این چهرهها و میزان اثرگذاریشان در میدان در ارتباط بودم و این تجربه را بهطور مستقیم لمس کردم. از طرفی، این کار جزو وظایفم هم بود و باید انجام میشد.
از این زاویه، دو اتفاق مهم رخ داد. یک بخش از چهرهها کسانی بودند که از قبل هم همیشه پای کار بودند؛ افرادی که در همه بحرانها، نه فقط این جنگ، در کنار هلالاحمر حضور داشتند. اینها طبق روال گذشته آمدند، وظایفشان را انجام دادند، کنار مردم بودند و کمک کردند. حضورشان کاملاً قابل پیشبینی و در عین حال بسیار مؤثر بود. این گروه همیشه در بحرانهایی مثل زلزله یا سایر اتفاقات نیز فعال بودهاند و همراهیشان با هلالاحمر محدود به این مقطع نیست.
او ادامه داد: اما بخش دیگری از چهرهها، کسانی بودند که برای اولینبار وارد این فضا میشدند. اینها موقعیتهای جذابتری داشتند؛ مثلاً فردی که اینفلوئنسر است یا بازیگری که تا پیش از این در چنین فضاهایی فعالیتی نداشته، حالا بهدنبال راهی بود تا از طریق آن بتواند خودش را به مردم نزدیک کند و نقش اجتماعیاش را ایفا کند. این افراد بهنوعی بهدنبال یک مسیر بودند و هلالاحمر، بهدلیل ماهیت غیرانتفاعی و غیردولتیاش، به یک پنجره مناسب برای ورود آنها به این فضا تبدیل شد.
در مورد این گروه، چند نکته بسیار مهم بود. اول اینکه مواجهه آنها با افراد درگیر بحران کاملاً مستقیم و بیواسطه بود. دوم اینکه ما برخی از این افراد را به فیلدهای عملیاتی بردیم؛ یعنی آنها از نزدیک دیدند که در شهر چه اتفاقی افتاده، کجاها تخریب شده، چه کسانی آسیب دیدهاند و اساساً ماهیت این فضا چیست. این تجربه میدانی بسیار تعیینکننده بود.
این تدوینگر گفت: تا پیش از این، شاید برخی از این مفاهیم برایشان در حد شعار یا کلیشه بود؛ مثلاً اینکه گفته میشود مردم غیرنظامی هستند یا آسیبها متوجه چه کسانی است. اما وقتی از نزدیک دیدند که خانه چه کسی تخریب شده، در چه محلهای و با چه شرایطی، و اینکه این فضا اصلاً نظامی بوده یا غیرنظامی یا اداری، اینها باعث شد آن تصویر کلیشهای جای خود را به یک درک واقعی بدهد. این «دیدن» و «لمس کردن» باعث شکلگیری باورپذیری شد و این موضوع در بازتابی که بعداً برای مخاطبان خود داشتند، بسیار اثرگذار بود.
مفیدیکیا به سوابق این حرکتها اشاره میکند: این همکاری را نمیتوان به یک نقطه شروع مشخص نسبت داد. هلالاحمر همواره با چهرهها در ارتباط بوده و این یک روند مستمر است؛ چه در بحرانهایی مثل زلزله و چه در موضوعات غیر بحرانی مانند برنامههای زیستمحیطی و پویشهایی مثل «نذر آب» یا «نذر خدمت». حتی در میان بازیگران، سفیرانی نیز داشتهایم؛ برای مثال آقای فرهاد قائمیان در مقطعی سفیر جمعیت هلالاحمر بودهاند. بنابراین، این ارتباط سابقهای طولانی دارد.
او به سرعت کارها در جنگ رمضان میپردازد: اما در این جنگ، این روند شتاب گرفت. در واقع شرایط بهنوعی نقش یک شتابدهنده را ایفا کرد و باعث شد این ارتباطها تقویت و گستردهتر شود. برخی از چهرهها تازه وارد بودند، اما برخی دیگر همان افرادی بودند که همیشه حضور داشتند و دوباره فعال شدند. به همین دلیل، نمیتوان گفت این همکاری از نقطهای خاص آغاز شده، بلکه یک روند مستمر بوده که در این مقطع سرعت بیشتری گرفته است.
مفیدیکیا درباره برنامهاش برای جذب چهره ها و همراهی شان با هلال احمر و مردم گفت: در جنگ ۱۲ روزه، بهدلیل شرایط خاص، دسترسیها بسیار محدود بود و این موضوع کار را دشوار میکرد. اما در این جنگ، از ابتدا تلاش کردیم این مسئله را مدیریت کنیم. بهویژه در سازمان داوطلبان، تمرکز ما بر این بود که هنرمندانی را وارد کنیم که مورد وثوق باشند، عضو صنوف باشند، پرونده مشخص داشته باشند و از نظر حرفهای قابل اعتماد باشند. برای این افراد، با حفظ تمام ضوابط امنیتی و حریمها، بهسرعت پرونده تشکیل دادیم و آنها را بهعنوان داوطلب ثبت کردیم؛ مثلاً بهعنوان مستندساز یا عکاس داوطلب هلالاحمر. سپس تلاش کردیم در چارچوبهای ممکن، دسترسیهایی برای آنها فراهم کنیم؛ یعنی آنها را، در حد امکان و با رعایت ملاحظات، به صحنههای عملیاتی رساندیم.
او ادامه داد: این افراد با بخشهای مختلف هلالاحمر مواجه شدند؛ از تیمهای سحر (حمایت روانی) گرفته تا تیمهای عملیاتی، اسکان، نجاتگران و حتی سامانه مشاوره تلفنی ۴۰۳۰. آنها این فضاها را از نزدیک دیدند و از مرحلهای به بعد، خودشان وارد عمل شدند، ارتباط گرفتند و تولید محتوا کردند. حتی ارتباطات شخصی این افراد نیز به دیدهشدن بهتر این محتواها کمک کرد.
مفیدی کیا از تلاش مستندسازان برای همکاری با هلال احمر گفت: اگر بخواهم مثال بزنم، یکی از مستندسازان از همان روز اول بهصورت داوطلبانه و بدون هیچ چشمداشت مالی اعلام آمادگی کرد. ما او را به سامانه مشاوره متصل کردیم، خودش تولید محتوا انجام داد و سپس از طریق ارتباطاتش، این محتوا را به رسانههای خارجی مانند الجزیره پلاس و سایر شبکهها رساند. این یک برد دوطرفه بود؛ هم او به مسئولیت اجتماعیاش عمل کرد و هم هلالاحمر توانست پیام خود را در سطح بینالمللی منتقل کند.
محمداحسان مفیدیکیا افزود: ما دو نوع تولید محتوا را دنبال میکردیم. یک بخش، تولید محتوای سریع بود که باید در لحظه انجام میشد و بازخورد فوری میگرفت؛ مثلاً در رخدادهایی که لازم بود بهسرعت اطلاعرسانی شوند.
اما بخش دیگر، تولید محتواهای عمیقتر و مستندهای فاخر است. در حال حاضر، برخی مستندسازان تازه وارد مرحله ایدهپردازی شدهاند و بهدنبال سوژههای خاص هستند؛ مثلاً میخواهند درباره یک عملیات مشخص یا یک موقعیت ویژه، کار عمیق تولید کنند. این روند آغاز شده و افرادی مانند آقای اسلامی، اللهدادیان، صالحی و محمدچناری کارهایی را شروع کردهاند. همچنین عکاسان ما تصاویر بسیار خوبی ثبت کردهاند. یکی از مهمترین دستاوردهای این فرآیند، ثبت تاریخ مصور این رخداد است. ما در جنگ ۱۲ روزه در این زمینه ضعفهایی داشتیم، اما در این جنگ توانستیم تا حد زیادی این خلأ را جبران کنیم. اکنون حجم قابلتوجهی راش تصویری و عکسهای باکیفیت در اختیار داریم که بخشی از تاریخ این کشور را از زاویه نگاه هلالاحمر ثبت میکند. این روایت ممکن است با روایتهای دیگر متفاوت باشد، اما در هر صورت بخشی مهم از حافظه تاریخی این اتفاق است.
این کارگردان و روزنامه نگار در پاسخ به این سوال که هلالاحمر چگونه این فرآیند تولید محتوا را مدیریت کرد، گفت: ما بیشتر بر پایه شبکه انسانی کار کردیم. سازمان داوطلبان اساساً مأموریتش ساماندهی داوطلبان است و بخشی از این داوطلبان، افراد متخصصی هستند که کار حرفهای انجام میدهند. بنابراین، جذب و بهکارگیری نیروهای تخصصی برای ما یک فرآیند روتین و معمولی محسوب میشود. در کنار این، بهصورت ویژه در حال راهاندازی ساختاری جدید با عنوان «خانه هلال هنر هفتم» هستیم. خانههای هلال، ساختارهایی کوچک، تخصصی و کاملاً داوطلبمحور هستند که با مأموریت مشخص فعالیت میکنند. این خانه جدید که بنیان آن در همین جنگ گذاشته شد، قرار است همین تجربه را بهصورت نظاممند ادامه دهد؛ یعنی با آموزش، سازماندهی، تعریف وظایف و ایجاد چارچوب مشخص، این ظرفیت را برای آینده، چه در شرایط بحران و چه در زمان صلح، توسعه دهد.
محمداحسان مفیدی کیا در پایان تاکید کرد فعالیت در هلال احمر، برای هر ایرانی وطنپرستی آزاد است: درهای هلالاحمر روی همه باز است. این «همه» به صورت مطلق است، با این توضیح که افراد باید در چارچوب اصول هلالاحمر فعالیت کنند. گرایشهای سیاسی در این مجموعه دخیل نیست. یکی از اصول هفتگانه هلالاحمر، بیطرفی و بیغرضی است؛ یعنی این نهاد نباید وارد دستهبندیهای سیاسی شود تا بتواند مأموریت انسانی خود را بهدرستی انجام دهد. بنابراین، هر فردی با هر سلیقه و گرایشی که به کشورش متعهد باشد و این چارچوبها را بپذیرد، میتواند عضو هلالاحمر شود؛ هم از خدمات آن مانند دورههای آموزشی استفاده کند و هم در قالب مسئولیت اجتماعی، به این مجموعه خدمات ارائه دهد.
