چرا ارتش به پایگاه هوایی المنهاد امارات حمله کرد؟
ارتش ایران اعلام کرده است که در واکنش به حمله آمریکا به جزیره لارک، پایگاه هوایی المهناد در امارات متحده عربی را با پهپادهای انتحاری هدف قرار داده است؛ پایگاهی که اگرچه متعلق به امارات است، اما طی سالهای گذشته میزبان نیروها و تجهیزات نظامی کشورهای غربی، از جمله آمریکا، بوده است. اما المهناد کجاست و چرا اهمیت دارد؟
در نخستین ساعات روز دوشنبه ۳۱ اوت ۲۰۲۶، ارتش ایران اعلام کرد که در واکنش به حمله آمریکا به جزیره لارک، دهها پهپاد تهاجمی را به سمت پایگاه هوایی المهناد در امارات متحده عربی به پرواز درآورده و مواضعی را که نیروها و بالگردهای آمریکایی در آن مستقر بودهاند، هدف قرار داده است.
ارتش ایران المهناد را یکی از مراکز مهم پشتیبانی و جابهجایی هوایی نیروهای خارجی توصیف کرده است. رویترز نیز این خبر را به نقل از تلویزیون دولتی ایران منتشر کرده، اما تأکید کرده که در زمان انتشار گزارش، دولت امارات درباره اصل حمله یا میزان خسارت آن اظهارنظر نکرده بود.
پایگاه هوایی المهناد، یا Al Minhad Air Base، در امارات متحده عربی و حدود ۲۴ کیلومتری جنوب دبی قرار دارد. این پایگاه متعلق به دولت امارات و تحت مدیریت نیروی هوایی این کشور است و یک فرودگاه نظامی فعال با باندی حدود چهار کیلومتر طول دارد. کد فرودگاهی آن NHD و کد ایکائوی آن OMDM است.
المهناد در اصل یک پایگاه اماراتی است، اما اهمیت آن به حضور نیروهای خارجی در این مجموعه بازمیگردد. این پایگاه از سالها پیش به یکی از مراکز مهم پشتیبانی عملیات نظامی کشورهای غربی در خاورمیانه تبدیل شده است. استرالیا از سال ۲۰۰۳ حضور عملیاتی در المهناد داشته و ستاد خاورمیانه نیروی دفاعی این کشور همچنان در این پایگاه مستقر است. وزارت دفاع استرالیا میگوید این مرکز برای پشتیبانی لجستیکی، ارتباطات و پشتیبانی از چندین عملیات این کشور در منطقه استفاده میشود. پس از خروج نیروهای استرالیا از افغانستان در سال ۲۰۲۱، حضور این کشور در المهناد کاهش یافت، اما پایگاه همچنان مهمترین مقر پیشرو استرالیا در منطقه باقی مانده است.
بریتانیا نیز در المهناد حضور دارد و از یک مرکز پشتیبانی در این پایگاه استفاده میکند. اهمیت تاریخی المهناد تا حدی به جنگ افغانستان بازمیگردد؛ این پایگاه در سالهای گذشته به عنوان یک گره لجستیکی برای انتقال نیرو، تجهیزات و هواپیماهای ائتلاف مورد استفاده قرار گرفته و کشورهایی مانند استرالیا، بریتانیا، کانادا، هلند و نیوزیلند نیز در مقاطع مختلف از امکانات آن استفاده کردهاند.
آمریکا در المهناد چه میکند؟
نکته مهم اینجاست که برخلاف پایگاههایی مانند العدید در قطر یا الظفره در امارات، المهناد را نباید یک «پایگاه دائمی بزرگ آمریکا» با هزاران نیروی آمریکایی دانست. اطلاعات علنی درباره تعداد و نوع حضور دائمی آمریکا در این پایگاه محدود است. با این حال، گزارشهای جدید در جریان جنگ جاری نشان میدهد که نیروها، بالگردها و تجهیزات آمریکایی در مقاطعی در المهناد حضور داشتهاند و همین حضور، این پایگاه را به بخشی از شبکه پشتیبانی نظامی آمریکا در منطقه تبدیل کرده است. ارتش ایران نیز در بیانیه امروز خود مشخصاً اعلام کرد مواضع محل استقرار نیروها و بالگردهای آمریکایی را هدف قرار داده است.
اهمیت المهناد بیش از آنکه به تعداد نیروهای آمریکایی حاضر در آن وابسته باشد، به موقعیت و کارکرد آن مربوط است. پایگاه در نزدیکی دبی و در داخل خاک امارات قرار دارد و از طریق باند و زیرساختهای هوایی خود میتواند برای جابهجایی نیرو، انتقال تجهیزات، عملیات پشتیبانی، تخلیه و ورود نیروها و پشتیبانی از مأموریتهای منطقهای مورد استفاده قرار گیرد.
از سوی دیگر، امارات یکی از مهمترین شرکای نظامی آمریکا در خلیج فارس است. پایگاه هوایی الظفره در نزدیکی ابوظبی نیز یک مرکز مهم آمریکایی برای عملیات هوایی، شناسایی و دفاع موشکی است و حدود ۳۵۰۰ نیروی آمریکایی در آن مستقر بودهاند؛ بنابراین المهناد را باید بخشی از یک شبکه گستردهتر نظامی و لجستیکی در امارات دانست، نه یک پایگاه منفرد.
چرا ایران المهناد را هدف قرار داد؟
اهمیت حمله امروز در این است که درگیری ایران و آمریکا را یک گام دیگر به داخل خاک کشورهای میزبان نیروهای آمریکایی در خلیج فارس میبرد. آمریکا یک روز پیش از آن مدعی شد دو پرتابگر موشکی در جزیره لارک را هدف قرار داده بود و واشنگتن گفت این پرتابگرها برای عملیات مینگذاری در تنگه هرمز آماده میشدند. ایران در واکنش، علاوه بر حملات موشکی به مواضع آمریکایی در اردن، از حمله پهپادی به المهناد خبر داد.
در نتیجه، اگر حمله به المهناد و میزان خسارت آن در ادامه از سوی منابع مستقل تأیید شود، اهمیت آن فقط در تعداد پهپادهای شلیکشده یا خسارت احتمالی نیست؛ پیام مهمتر این است که تهران تلاش کرده است نشان دهد پاسخ به حمله آمریکا به خاک ایران میتواند فراتر از تنگه هرمز و حتی فراتر از پایگاههای آمریکایی در مناطق جنگی، به مراکز پشتیبانی و استقرار نیروهای آمریکا در کشورهای متحد واشنگتن نیز برسد.
