خزر نباید به عرصه مناقشات و درگیریهای نظامی تبدیل شود
رئیس دبیرخانه خزر وزارت امور خارجه، با تأکید بر ضرورت جلوگیری از سرایت مناقشات و درگیریهای نظامی به دریای خزر، گفت: این پهنه آبی باید همچنان عرصهای امن برای همکاری، صلح و توسعه پایدار میان پنج کشور ساحلی باقی بماند.
نبیالله اعظمیساردوئی در هفتمین اجلاس کشورهای متعهد به کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط زیست دریایی دریای خزر (کنوانسیون تهران) اظهار کرد: جمهوری اسلامی ایران میزبان هفتمین کنفرانس کشورهای متعاهد کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط زیست دریای خزر است، گفت: حضور نمایندگان کشورهای ساحلی و سازمانهای بینالمللی و منطقهای در تهران فرصتی ارزشمند برای بررسی وضعیت محیط زیست خزر، ارزیابی روند همکاریهای گذشته و ترسیم چشمانداز همکاریهای آینده فراهم میکند.
اعظمی افزود: اهمیت خزر صرفاً به منابع طبیعی و ظرفیتهای اقتصادی آن محدود نمیشود؛ این پهنه آبی با امنیت غذایی، معیشت جوامع محلی، توسعه پایدار، حفظ تنوع زیستی و زندگی نسلهای کنونی و آینده کشورهای ساحلی پیوندی ناگسستنی دارد. از این منظر، حفاظت از محیط زیست خزر نه صرفاً یک دغدغه زیستمحیطی، بلکه یک ضرورت مشترک و مسئولیتی است که تحقق آن مستلزم اراده سیاسی، همکاری مستمر و مشارکت مؤثر تمامی کشورهای ساحلی است.
تأکید ایران بر جلوگیری از سرایت درگیریهای نظامی به خزر
رئیس دبیرخانه خزر وزارت امور خارجه در ادامه با اشاره به حوادث نظامی اخیر، گفت: در ماه مارس ۲۰۲۶، بندر انزلی و تأسیسات و زیرساختهای دریایی این هدف حملات آمریکا و رژیم اسرائیل قرار گرفتند. همچنین یک کشتی تجاری ایرانی در دریای خزر مورد حمله نظامی اوکراین قرار گرفت و یک ملوان بیگناه شهید شد.
وی ادامه داد: جمهوری اسلامی ایران این اقدامات نظامی را نقض حاکمیت و تمامیت ارضی خود و مغایر با اصول و قواعد بنیادین حقوق بینالملل، از جمله اصل منع توسل به زور، میداند.
اعظمی با بیان اینکه پیامدهای بالقوه چنین اقداماتی برای زیستبوم بسته و حساس دریای خزر اهمیت ویژهای دارد، اظهار کرد: پیامدهای این اقدامات به مرزهای ملی محدود نمیماند و هرگونه تهدید علیه محیط زیست دریایی خزر بالقوه میتواند بر منافع و محیط زیست تمامی کشورهای ساحلی تأثیر بگذارد.
وی تصریح کرد: جمهوری اسلامی ایران ضمن محکومیت قاطع حملات نظامی به بنادر و زیرساختهای ساحلی دریای خزر و شناورها، بر ضرورت جلوگیری از سرایت مناقشات و درگیریهای نظامی به این پهنه آبی و حفظ آن بهعنوان عرصهای امن برای همکاری، صلح و توسعه پایدار تأکید میکند.
رئیس دبیرخانه خزر وزارت امور خارجه افزود: انتظار میرود کشورهای ساحلی دریای خزر نیز نسبت به این موضوع حساسیت لازم را نشان داده و در جهت حفظ امنیت و تمامیت محیط زیست این دریا همکاری کنند.
کاهش سطح آب خزر؛ نیازمند همکاری علمی و منطقهای
اعظمی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به کاهش سطح آب دریای خزر، گفت: یکی از مهمترین تحولات زیستمحیطی سالهای اخیر، کاهش سطح آب دریای خزر است؛ پدیدهای که ضرورت همکاریهای منطقهای و علمی را بیش از پیش آشکار ساخته است.
وی افزود: تغییرات سطح آب خزر به دلیل ماهیت مشترک این پهنه آبی، موضوعی نیست که بتوان آن را صرفاً در چارچوب قلمرو یک کشور بررسی کرد. پیامدهای احتمالی آن میتواند بر تالابها، زیستگاههای ساحلی، تنوع فعالیتهای اقتصادی، زیرساختهای ساحلی و معیشت جوامع پیرامون خزر تأثیر بگذارد.
اعظمی بر ضرورت تقویت همکاریهای علمی و پژوهشی، ایجاد سازوکارهای مناسب برای تبادل دادههای علمی و زیستمحیطی و گفتوگو درباره راهکارهای عملی تأکید کرد و گفت: باید در حوزههای مورد توافق، هماهنگی سیاستها و اتخاذ تصمیمات مشترک مورد توجه قرار گیرد.
وی خاطرنشان کرد: در این راستا، دبیرخانه کنوانسیون تهران با ابتکار تهیه برنامه اقدام کاهش سطح آب دریای خزر میتواند در تسهیل همکاریهای کشورهای ساحلی نقش مهمی ایفا کند.
کنوانسیون تهران؛ بستری برای گفتوگو و همکاری پنج کشور
رئیس دبیرخانه خزر وزارت امور خارجه با تأکید بر ظرفیت کنوانسیون تهران اظهار کرد: این کنوانسیون تنها یک چارچوب حقوقی برای حفاظت از محیط زیست دریای خزر نیست، بلکه بستری برای گفتوگو، هماهنگی و استمرار همکاری میان پنج کشور درباره مسائل مشترک و آینده این پهنه آبی ارزشمند است.
وی افزود: جمهوری اسلامی ایران معتقد است ظرفیتهای کنوانسیون تهران باید بیش از پیش در جهت تقویت همکاریهای علمی، اجرای تعهدات، توسعه برنامههای مشترک و ایجاد سازوکارهای مؤثر برای مواجهه با چالشهای نوظهور به کار گرفته شود.
اعظمی همچنین گفت: میان ثبات و امنیت منطقهای و حفاظت از محیط زیست دریای خزر رابطهای متقابل و معنادار وجود دارد و دریای خزر باید همچنان عرصهای برای گفتوگو، همکاری، تعامل سازنده و توسعه پایدار میان پنج کشور ساحلی باقی بماند.
وی تأکید کرد: همکاری زیستمحیطی میتواند به تقویت اعتماد متقابل، افزایش تماسهای تخصصی و ایجاد کانالهای پایدار گفتوگو میان کشورهای ساحلی کمک کند و این مسیر تنها با احترام متقابل، در نظر گرفتن منافع مشترک و تصمیمگیری مبتنی بر توافق پیش میرود.
اعظمی گفت: آینده خزر، آینده مشترک ماست و مسئولیت ما حفظ این دریا و تبدیل آن به بستری برای همکاری و توسعه پایدار است. جمهوری اسلامی ایران آمادگی کامل دارد همکاری سازنده با همه کشورهای ساحلی را ادامه دهد و کنوانسیون تهران را به محور گفتوگو، اعتمادسازی و اقدام مشترک تبدیل کند.
رئیس دبیرخانه خزر وزارت امور خارجه ابراز امیدواری کرد این کنفرانس گامی مؤثر در حفاظت از محیط زیست خزر و تقویت همکاریهای منطقهای باشد و گفت: بیایید با اراده سیاسی و مسئولیتپذیری مشترک اطمینان حاصل کنیم که دریای خزر زنده، سالم و پایدار برای نسلهای آینده باقی بماند.
