چند سند کلیدی حفاظت از محیط زیست خزر نهایی شد
مدیرکل دفتر بررسی و مقابله با آلودگیهای دریایی سازمان حفاظت محیط زیست و عضو تیم کارشناسی هفتمین اجلاس کنوانسیون تهران (کاپ۷) از نهاییشدن چند سند و برنامه مهم برای حفاظت از محیط زیست دریای خزر خبر داد و گفت: یکی از مهمترین دستاوردهای مذاکرات فشرده سه روز اخیر، توافق پنج کشور ساحلی برای تعیین تکلیف دبیرخانه دائمی کنوانسیون تهران طی دو سال آینده است.
امید صدیقی در حاشیه روز سوم نشست کارشناسی کاپ ۷ با اشاره به سه روز مذاکرات فشرده کارشناسی در حاشیه کاپ۷ اظهار کرد: طی روزهای اخیر اسناد متعددی در حوزه حفاظت از محیط زیست دریای خزر مورد بررسی قرار گرفت که بخش قابل توجهی از آنها نهایی شد و برخی دیگر نیز برای تکمیل و تصویب نهایی در دستور کار قرار گرفت.
وی با اشاره به پروتکلهای ذیل کنوانسیون تهران افزود: برنامه اجرایی پروتکل همکاری، آمادگی و مقابله با سوانح و آلودگیهای دریایی خزر (پروتکل اکتائو) پس از بررسیهای کارشناسی نهایی شد و مقرر است اجرای مفاد این پروتکل با جدیت دنبال شود.
صدیقی ادامه داد: در خصوص پروتکل حفاظت از دریای خزر در برابر آلودگیهای ناشی از منابع و فعالیتهای مستقر در خشکی (پروتکل مسکو) نیز سند مربوط به برنامه اجرایی نهایی شد و موضوعات اولویتدار برای ادامه همکاری کشورهای عضو در این زمینه مشخص شده است.
مدیرکل دفتر بررسی و مقابله با آلودگیهای دریایی سازمان حفاظت محیط زیست درباره پروتکل حفاظت از تنوع زیستی دریای خزر گفت: این پروتکل تاکنون از سوی چهار کشور مورد الحاق قرار گرفته و مقرر شد کشوری که هنوز روند الحاق خود را تکمیل نکرده است، این روند را تسریع کند تا برنامه اجرایی پروتکل نیز نهایی و وارد مرحله اجرا شود.
وی همچنین درباره پروتکل ارزیابی اثرات زیستمحیطی فرامرزی در منطقه دریای خزر اظهار کرد: با تصویب و الحاق جمهوری اسلامی ایران به این پروتکل، روند لازم برای اجراییشدن آن تکمیل شده است و در کاپ۷ مقرر شد کشورهای عضو، سازمانها و نهادهای مسئول اجرای پروتکل را معرفی کنند و اجرای مفاد آن با سرعت بیشتری دنبال شود.
وی همچنین درباره پروتکل ارزیابی اثرات زیستمحیطی فرامرزی در منطقه دریای خزر اظهار کرد: با تصویب و الحاق جمهوری اسلامی ایران به این پروتکل، روند لازم برای اجراییشدن آن تکمیل شده است و در کاپ۷ مقرر شد کشورهای عضو، سازمانها و نهادهای مسئول اجرای پروتکل را معرفی کنند و اجرای مفاد آن با سرعت بیشتری دنبال شود.
صدیقی افزود: پروتکل پایش، ارزیابی و مبادله اطلاعات در حوزه محیط زیست دریای خزر نیز همچنان در دست بررسی است و در کاپ۷ بر تسریع روند نهاییسازی متن و طی مراحل بعدی برای امضا، تصویب و اجرا تأکید شد.
نهاییشدن برنامه مشترک پایش محیط زیست خزر
وی یکی از مهمترین اسناد نهاییشده در این اجلاس را برنامه پایش و مانیتورینگ محیط زیست دریای خزر عنوان کرد و گفت: این سند پس از چندین ماه بررسی و برگزاری جلسات متعدد کارشناسی میان پنج کشور نهایی شد و مقرر است اجرای آن با همکاری کشورهای ساحلی آغاز شود.
به گفته صدیقی، اجرای این برنامه میتواند به ایجاد تصویری مشترک و دقیقتر از وضعیت محیط زیست دریای خزر کمک کند و دادههای حاصل از پایشهای مشترک، مبنای ارزیابی و تصمیمگیریهای بعدی کشورهای ساحلی قرار گیرد.
وی درباره برنامه اقدام راهبردی محیط زیست دریای خزر نیز اظهار کرد: برنامه پیشین برای یک دوره ۱۰ ساله تدوین شده بود و اکنون برنامه جدید برای ۱۰ سال آینده در دست بررسی است. این سند در کاپ۷ بهطور مفصل مورد بحث قرار گرفت، اما هنوز نهایی نشده و مقرر شد روند تکمیل و تصویب آن طی سال آینده انجام شود.
برنامه اقدام جدید برای حفاظت از فوک خزری
عضو تیم کارشناسی کاپ۷ با اشاره به وضعیت فوک خزری گفت: فوک خزری تنها پستاندار دریای خزر است و در طبقهبندی اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت در رده «بهشدت در معرض خطر انقراض» قرار دارد و کاهش جمعیت آن، ضرورت اقدامات هماهنگ منطقهای را افزایش داده است.
وی افزود: جمهوری اسلامی ایران در این اجلاس پیشنویس اولیه برنامه اقدام منطقهای برای حفاظت از فوک خزری را ارائه کرد که مورد موافقت کشورهای عضو قرار گرفت و مقرر شد این برنامه با همکاری پنج کشور نهایی و در ادامه وارد مرحله اجرا شود.
صدیقی ادامه داد: این برنامه میتواند یکی از اقدامات مهم مشترک کشورهای ساحلی برای حفاظت از یکی از گونههای شاخص و آسیبپذیر اکوسیستم خزر باشد.
وی یکی از مهمترین موضوعات مورد بحث در مذاکرات کاپ۷ را موضوع دبیرخانه دائمی کنوانسیون تهران دانست و گفت: دبیرخانه کنوانسیون در حال حاضر به صورت موقت در ژنو مستقر است و تعیین تکلیف ساختار دائمی آن طی سالهای گذشته از موضوعات مورد بحث کشورهای عضو بوده است.
صدیقی افزود: مذاکرات درباره این موضوع طی روزهای اخیر بهصورت فشرده ادامه داشت و حتی شب گذشته تا حدود ساعت ۲۳ نیز گفتوگوها ادامه پیدا کرد. در نهایت، امروز توافق میان پنج کشور حاصل شد که بر اساس آن، تعیین تکلیف دبیرخانه دائمی کنوانسیون تهران طی دو سال آینده و در دوره مدیریت جمهوری اسلامی ایران بر کنوانسیون دنبال و نهایی شود.
وی این توافق را یکی از موضوعات مهم کاپ۷ دانست و اظهار کرد: تعیین تکلیف دبیرخانه دائمی میتواند به تثبیت ساختار اجرایی کنوانسیون و تسریع در اجرای برنامهها و تصمیمات مشترک کشورهای ساحلی کمک کند.
مدیرکل دفتر بررسی و مقابله با آلودگیهای دریایی سازمان حفاظت محیط زیست در پایان گفت: برنامه کاری و بودجه دو سال آینده کنوانسیون تهران نیز پس از بررسیهای کارشناسی مورد توافق قرار گرفته است و تمامی این اسناد و تصمیمات در نشست نهایی مقامات عالیرتبه کشورهای عضو که فردا برگزار میشود، برای تأیید نهایی ارائه خواهد شد.
