انتخاب ایران در هیاترئیسه کنفرانس بازنگری در NPT و خشم آمریکا
انتخاب ایران به عنوان یکی از دهها معاون رئیس کنفرانس بررسی یک ماهه معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای، منتقدان ایران و کسانی که تلاش دارند از برنامه هستهای ایران تابو سازی کنند را خشمگین ساخت.
با وجود مخالفت آمریکا، در نخستین روز برگزاری کنفرانس بازنگری در پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT)، جمهوری اسلامی ایران بهعنوان معاون رئیس این کنفرانس و عضو هیات رئیسه انتخاب شد. این انتخاب در حالی است که آمریکا و رژیم صهیونیستی با همراهی کشورهای عربی منطقه خلیج فارس طی دو تجاوز در سال 2025 و 2026 که دومی در مرحله آتش بس موقت قرار دارد، مراکز و تاسیسات هستهای ایران را با ادعای اینکه ایران تا رسیدن به سلاح هستهای فاصلهای نداشت، بمباران کردند.
با وجود تلاشهای گسترده کشورهای غربی به رهبری آمریکا و کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس برای ممانعت از انتخاب کشورمان، جمهوری اسلامی ایران به عضویت هیئترئیسه این کنفرانس کلیدی در حوزه خلع سلاح هستهای درآمد.
کنفرانس بازنگری خلع سلاح هستهای از مهمترین نشستهای بینالمللی در حوزه خلع سلاح، عدم اشاعه و استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای به شمار میرود و با مشارکت دولتهای عضو، به بررسی روند اجرای تعهدات کشورها در چارچوب رژیمهای بینالمللی خلع سلاح هستهای میپردازد. این کنفرانس بستری برای ارزیابی پیشرفتها، چالشها و خلأهای موجود در مسیر تحقق خلع سلاح هستهای، بهویژه تعهد قدرتهای هستهای به نابودی زرادخانههای هستهای خود، فراهم میکند.
جمهوری اسلامی ایران همواره در مجامع بینالمللی بر ضرورت خلع سلاح کامل، قابل راستیآزمایی و غیرقابل بازگشت هستهای تأکید کرده و در عین حال، حق غیرقابل انکار کشورها برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای را از اصول بنیادین حقوق بینالملل دانسته است. حضور ایران در هیئترئیسه این کنفرانس، علاوه بر اهمیت دیپلماتیک، بیانگر جایگاه فعال کشورمان در مباحث مربوط به خلع سلاح هستهای و مقابله با رویکردهای گزینشی و تبعیضآمیز در این حوزه است.
در عین حال آمریکا به همراه امارات متحده عربی و با حمایت قدرتهای کلیدی اروپایی، تصمیم روز دوشنبه سازمان ملل متحد را برای اعطای یک پست کلیدی به ایران در کنفرانس بزرگ معاهده هستهای را به شدت محکوم کرد.
ایران در یازدهمین کنفرانس بررسی معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای در مقر سازمان ملل که از روز دوشنبه در نیویورک آغاز شد، از سوی جنبش عدم تعهد به عنوان یکی از 34 معاون رئیس کنفرانس انتخاب شد.
این کنفرانس شامل ۱۹۱ عضو معاهده است و هر پنج سال یکبار برای بررسی اجرای این پیمان با هدف جلوگیری از گسترش سلاحهای هستهای تشکیل جلسه میدهد.
امارات متحده عربی و استرالیا نیز به طور علنی از اعتراض آمریکا به این انتخاب حمایت کردند و انگلیس، فرانسه و آلمان نیز نگرانی خود را ابراز کردند.
این برای اولین بار نیست که بر سر انتخاب ایران به عنوان مقام اجرایی کنفرانسها و سازمانهای بینالمللی جنجال دیپلماتیک و رسانهای به پا میشود. در فروردین سال جاری، شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد (ECOSOC)، نهادی با ۵۴ عضو که نقش محوری در شکلدهی به سیاستهای سازمان ملل و تأمین نیروی انسانی کمیتههای کلیدی ایفا میکند، جمهوری اسلامی ایران را برای عضویت در کمیته برنامه و هماهنگی سازمان ملل متحد، که به شکلدهی سیاستهای مربوط به حقوق بشر، حقوق زنان، خلع سلاح و مبارزه با تروریسم کمک میکند، نامزد کرد و امریکا تنها کشوری بود که رسما به این موضوع اعتراض کرد.
در نشست افتتاحیه روز دوشنبه، رضا نجفی، نماینده ایران، انتقادها درباره عضویت ایران در هیات رئیسه کنفرانس را «بیاساس و با انگیزه سیاسی» خواند و آمریکا را به ریاکاری متهم کرد و ضمن دفاع از حق تهران برای توسعه صلحآمیز هستهای، به تاریخ هستهای آمریکا اشاره کرد.
روسیه نیز از ایران دفاع کرد و آندری بلوسوف، نماینده این کشور، به آنچه سیاسی شدن کنفرانس خواند، اعتراض کرد.
استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل، در این رابطه به فاکس نیوز دیجیتال گفت که دبیرکل «به هیچ وجه در انتخاب کشورهای عضو برای نقشهای رهبری در کنفرانسهای مختلف یا نهادهای قانونگذاری دخالتی ندارد.»
وی افزود که تمرکز سازمان ملل همچنان بر تهدید هستهای گستردهتر است تا جنجالهای رویهای پیرامون انتصاب ایران.
این مقام سازمان ملل گفت: ما قویاً همه کشورهای عضو شرکتکننده در کنفرانس بررسی پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای را تشویق میکنیم تا بر آنچه که از همه مهمتر است تمرکز کنند: متوقف کردن گسترش و تهدید سلاحهای هستهای، که همچنان یک تهدید جهانی است.»
گفتنی است، بنا بر گزارشهای متعدد آژانس بینالمللی انرژی اتمی فعالیتها و مراکز هستهای ایران تحت شدیدترین و پرتعدادترین بازرسیهای فیزیکی قرار داشته است و هیچ گونه انحرافی از مسیر صلح آمیز گزارش نشده است. با این حال کشورهای غربی و آمریکا با پیروی از اتهام زنی اسرائیل سعی بر متوقف کردن برنامه هستهای ایران با تحریم، تهدید و حمله نظامی کردند. در همین حال کارشناسان و مقامات فعلی و سابق کشورهای مختلف از جمله آمریکا و اروپا تاکید دارند که دانش هستهای ایران غیرقابل بمباران و از بین بردن است.
جمهوری اسلامی ایران تاکید دارد که بر اساس مقررات ان پی تی همه کشورها حق استفاده و به کارگیری تمامی چرخه سوخت را دارند و نباید قدرت ها با اعمال زور و فشار این حق را نادیده بگیرند.
در مذاکرات هستهای میان ایران و 1+5 در 2015 که به توافق جامع هستهای منجر شد، آمریکا و دیگر کشورهای اروپایی و جامعه بینالملل حق غنیسازی ایران را به رسمیت شناخت و ایران توانست علاوه بر حفظ فرایند غنیسازی در خاک خود، ذخایر اورانیوم غنیشده اش را تا 300 کیلوگرم تحت نظارت آژانس حفظ کند.
در عین حال بازنگری در ان پی تی، معطل کشورهای درحال توسعه نیست بلکه این کشورهای هستهای در دنیا هستند که بدون توجه به قوانین و مقررات بینالمللی به جای عدم اشاعه هستهای در مسیر اشاعه سلاح هستهای حرکت میکنند.
انتخاب ایران به عنوان عضو هیات رئیسه کنفرانس مهم بازنگری در ان پی تی در نیویورک نشاندهنده تلاش بازیگران کوچک و منطقهای برای باز کردن راه به سمت احقاق حقوق حقهشان در مواجهه با اعمال زور و فشار قدرتهای بزرگ است. به علاوه این در کشاکش جنگ ایران با دشمن آمریکایی ـ صهیونیستی که حملات یک جانبه و غیرقانونی به تمامیت ارضی و مراکز هستهای ایران داشته، این انتخاب یک دهن کجی بزرگ و حاکی از پوچ بودن استدلالها و ادعاهای آنها درباره تهدیدآمیز بودن برنامه هستهای ایران است.
