جزئیاتی از نشست اسلام آباد؛ تلاش چندجانبه برای پایان تجاوز آمریکا و اسرائیل علیه ایران

نشست چندجانبه دیپلماتیک با حضور مقام‌های ارشد منطقه‌ای امروز یکشنبه ۹ فروردین در اسلام‌آباد، پایتخت پاکستان، با هدف بررسی راه‌های کاهش تنش در جنگ مشترک ایالات متحده و رژیم اسرائیل علیه ایران آغاز به کار کرده است.

این نشست به میزبانی «شهباز شریف»، نخست‌وزیر پاکستان و با حضور وزرای خارجه کشورهای عربستان سعودی، ترکیه و مصر برگزار می‌شود. ریاست مذاکرات را وزیر خارجه پاکستان بر عهده دارد.

اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان، اواخر روز شنبه اعلام کرد ایران اجازه داده است «۲۰ کشتی دیگر» تحت پرچم پاکستان یعنی روزانه دو کشتی از تنگه هرمز عبور کنند.

اسحاق‌دار در حساب کاربری خود در شبکه ایکس ایکس این گام ایران را «اقدامی سازنده و مثبت» و «شایسته قدردانی» ارزیابی و تصریح کرده که «این تصمیم، نویدبخش صلح بوده و به استقرار ثبات در منطقه کمک خواهد کرد.»

او در این نوشتار کوتاه افزوده که «این اعلام مثبت، گامی معنادار به سوی صلح است و تلاش‌های جمعی ما را در این مسیر تقویت خواهد کرد.» اسحاق دار در این پیام، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، وزیر خارجه، نماینده ویژه و وزیر خارجه ایران را نیز منشن کرد.

ساعتی پیش دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا در پستی در شبکه تروث‌سوشال، تصویری از این اظهارنظر وزیر خارجه پاکستان را منتشر کرد اما توضیح بیشتری به آن اضافه نکرد.

بر اساس اعلام وزارت خارجه پاکستان، گفت‌وگوهای اسلام آباد طی دو روز برگزار خواهد شد و دستورکار اصلی این نشست «بررسی راهکارهای عملی برای کاهش تنش، توقف درگیری‌ها و بازگرداندن طرفین به مسیر گفت‌وگو» اعلام شده است.

«هاکان فیدان» وزیر خارجه ترکیه پیش از آغاز نشست تاکید کرد که هدف این مذاکرات، طراحی «گام‌های عملی و فوری» برای جلوگیری از گسترش جنگ و کاهش پیامدهای آن بر منطقه و اقتصاد جهانی است.

در همین چارچوب، یکی از اهداف کلیدی نشست، ایجاد یک سازوکار منطقه‌ای برای میانجی‌گری و تسهیل مذاکرات میان تهران و واشنگتن اعلام شده است.

ساعاتی پیش از آغاز این نشست، شهباز شریف از گفت‌وگوی مفصل خود با مسعود پزشکیان ، رئیس‌جمهور ایران خبر داد. به گفته منابع رسمی، طرف ایرانی از تلاش‌های پاکستان برای میانجی‌گری در این بحران استقبال کرده است.

رویترز در گزارشی در این خصوص می نویسد: این نشست در حالی برگزار می‌شود که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران که حدود یک ماه از آغاز آن می‌گذرد، بیش از سه هزار کشته برجای گذاشته و با گسترش حملات متقابل، نگرانی‌ها درباره تشدید بحران افزایش یافته است. همچنین ورود نیروهای جدید آمریکایی به منطقه و مشارکت گروه‌های هم‌پیمان ایران، از جمله حوثی‌ها، بر پیچیدگی اوضاع افزوده است.

براساس گزارش رسانه‌های منطقه ای و بین المللی، یکی از محورهای مهم گفت‌وگوها بررسی پیشنهاد ۱۵ بندی آمریکا به ایران است؛ طرحی که به گزارش منابع، شامل محدودیت در برنامه هسته‌ای و موشکی تهران و تغییراتی در وضعیت تنگه هرمز می‌شود. مقام‌های ایرانی این پیشنهاد را «یک‌جانبه» توصیف کرده‌اند.

تحولات اخیر تأثیرات قابل توجهی بر اقتصاد جهانی داشته است. افزایش قیمت نفت، اختلال در مسیرهای انرژی و نگرانی از تهدید کشتیرانی در گذرگاه‌هایی مانند باب‌المندب، از جمله پیامدهای این درگیری عنوان شده است.

مقام‌های ارشد ایران و پاکستان در هفته‌های اخیر چندین بار درباره این درگیری و تعهد پاکستان برای پایان دادن به آن گفت‌وگو کرده‌اند. اسلام‌آباد روابط قدیمی با تهران و همزمان ارتباط نزدیکی با کشورهای حوزه خلیج فارس دارد. در عین حال، «شهباز شریف» و «عاصم منیر» فرمانده ارتش پاکستان نیز روابط شخصی نزدیکی با رئیس‌جمهور آمریکا دونالد ترامپ برقرار کرده‌اند.

«یوهان واده‌فول» وزیر خارجه آلمان روز جمعه اعلام کرد که انتظار دارد دیدار مستقیم میان ایران و آمریکا «به‌زودی» در پاکستان برگزار شود. هیچ منبع رسمی در تهران این موضوع را تایید نکرده است. سیدعباس عراقچی، وزیر خارجه ایران در تازه‌ترین گفت و گوی تلویزیونی خود ضمن رد برگزاری مذاکره میان ایران و ایالات متحده، تبادل پیام از طریق واسطه‌ها میان تهران و واشنگتن را تایید کرده بود. پاکستان اعلام کرده که به‌طور فعال در حال انتقال پیام میان تهران و واشنگتن است و تاکید کرده که «گفت‌وگو و دیپلماسی تنها راه‌حل پایان این بحران» خواهد بود.