در سند امنیت ملی ۲۰۲۵ آمریکا بحث جنگ با ایران تصریح نشده است
سفیر پیشین ایران در اردن گفت: ایران علاقهمند به جنگ نیست و دونالد ترامپ هم با وجود ادبیات تهدیدآمیز، به تبعات جنگ آگاه است.
نصرتالله تاجیک، سفیر پیشین ایران در اردن، در گفتوگو با آوش در رابطه با آرایش نظامی آمریکا در منطقه و هدف دونالد ترامپ از این موضوع اظهار کرد: به عقیده من این حجم از جمع شدن تجهیزات نظامی در منطقه و آرایشی که به خود گرفتهاند بیش از این است که ترامپ بخواهد ایران صرفا تغییر رفتار دهد، ضمن اینکه از نظر سیاسی حداقل از دوره دوم، رئیسجمهوری آمریکا از تغییر رفتار ایران عبور کرده است. سالهاست در آمریکا و اندیشکدههای غربی مطرح میشود که ایران بیش از حد بزرگ شده و این احتمال وجود دارد که یکی از اهداف استراتژیک آمریکا، علاوه بر تضعیف ایران، تجزیه هم باشد؛ البته این معادله خطی نیست و تبعات خاص خود را برای آمریکا دارد زیرا آمریکا در منطقه دغدغههایی دارد، از جمله رقابت با چین و روسیه به عنوان قدرتهای هستهای.
او افزود: این آرایش اهداف متفاوتی دارد. ممکن است بخشی از آن قدرتنمایی و امتیازگیری، بخشی ایجاد رعب و استفاده از خاصیت بازدارندگی، بخشی نمایش اقتدار آمریکا و ایده «آمریکا اول» و بخشی هم خرید زمان و عملیات روانی برای تکمیل طرحها و تجهیزات باشد. در گزارشها و تصاویر ماهوارهای دیده شده که همزمان با جابهجایی ناوها که هر کدام سه تا چهار هفته زمان برده، طی دو تا سه ماه گذشته ایستگاههای راداری متعددی در کشورهای اطراف ایران نصب و سامانههای «تاد» مستقر شده که برای ردیابی موشکهاست. این آرایش همچنین کارایی جنگی دارد و آمریکا را از وابستگی به امکانات همسایگان ایران مانند عربستان و ترکیه تا حدی بینیاز میکند.
سفیر پیشین با بیان اینکه این تحولات به مذاکرات ایران و آمریکا نیز گره خورده است، گفت: در پایان سال اول، درباره بازتعریف موازنه قدرت منطقهای هم سؤال شد. ترامپ از دور اول ریاستجمهوری خود با نزدیکی به عربستان تلاش داشت توازن ژئوپلیتیک منطقه را به نفع رقبای ایران تغییر دهد اما شرایط آن زمان این فرصت را فراهم نکرد. اکنون به دلیل آسیبهایی که به سیاست خارجی و ظرفیتهای بازدارندگی ایران در خاورمیانه وارد شده، دست آمریکا بازتر است هرچند در متون غربی هم تأکید میشود که نباید این وضعیت را بیشازحد برآورد کرد.
تاجیک اظهار کرد: درباره دور ششم مذاکرات آنگونه که در رسانهها آمده، بیشتر کلیات مطرح شده و طرح مشخصی ارائه نشده است. گفته شده متنی از سوی عمانیها منتقل شده که در ایران در حال بررسی است و احتمالاً در دور بعدی روی آن کار خواهد شد. فعلاً بحث توافق نهایی مطرح نیست و فاصله خواستههای دو طرف زیاد است. این به معنای ناممکن بودن توافق نیست اما با بیاعتمادی موجود، اهداف غیرشفاف آمریکا، کاهش انسجام داخلی و تبعات جنگ ۱۲روزه شرایط پیچیده شده است.
او افزود: کشورهای منطقه از بیثباتی متضرر میشوند و تمایل دارند درگیری رخ ندهد. ایران قطعاً علاقهمند به جنگ نیست و ترامپ هم با وجود ادبیات تهدیدآمیز، به تبعات جنگ آگاه است. مسئله این است که آیا این وضعیت میتواند به فرصتی برای توافق تبدیل شود یا خیر.
سفیر پیشین ایران با بیان اینکه تغییر مشخصی در استراتژی امنیت ملی آمریکا دیده نمیشود، تصریح کرد: ترامپ با برجستهسازی تهدید جنگ به دنبال امتیازگیری است اما در سند امنیت ملی ۲۰۲۵ آمریکا بحث جنگ با ایران تصریح نشده است البته این به معنای منتفی بودن جنگ نیست. ممکن است ترامپ به دنبال یک حمله محدود و آنی باشد که تبعات گسترده و طولانی نداشته باشد بهویژه با توجه به نزدیکی انتخابات میاندورهای و نیاز به یک برگ برنده داخلی.
تاجیک اظهار کرد: برخی تحلیلگران نظامی معتقدند باتوجه به تواناییهای ایران، چنین سناریویی بدون واکنش متقابل ممکن نیست. ایران ابزارهای مختلفی در اختیار دارد و اینکه آیا اراده سیاسی برای استفاده از آنها وجود دارد یا خیر، موضوعی است که در صورت بروز بحران روشن میشود. بخشی از این فضا نیز جنگ روانی است که ممکن است به جنگ واقعی منجر شود یا نشود.
او در پایان تأکید کرد: اوضاع پیچیده شده و تصویر روشنی از آینده وجود ندارد. در اندیشکدههای ایرانی و غربی مطرح میشود که دست ایران کاملاً خالی نیست اما اینکه این ظرفیتها چگونه و در چه سطحی به کار گرفته شود، به تصمیمات سیاسی بستگی دارد. مجموع این شرایط، آیندهای مبهم و پرتنش را ترسیم میکند.
