نبود راهبرد واحد در سیاست خارجی، ایران را در آستانه جنگی پرهزینه قرار داده است/ هر فردی، حتی بدون حداقل سواد سیاسی اظهارنظر میکند
کارشناس روابط بینالملل بااشاره به وضعیت داخلی سیاست خارجی گفت: یکی از مشکلات جدی امروز، نبود یک صدای واحد در سیاست خارجی است؛ برخی افراد و جریانهای تندرو، اظهاراتی مطرح میکنند که حتی به ترور ترامپ اشاره دارد و این مواضع بهشدت آسیبزننده است.
علی بیگدلی، دیپلمات و کارشناس روابط بینالملل، در گفتوگو با خبرنگار آوش در ارزیابی رفتار متناقض آمریکا در قبال ایران و منطقه، گفت: طرف مقابل نوعی دیپلماسی مدرن را در پیش گرفته که عمداً موجب سرگیجه و بلاتکلیفی میشود؛ گاهی از حمله نظامی سخن میگوید و گاهی از مذاکره. این سیاست نهتنها ایران، بلکه سایر بازیگران منطقهای را نیز دچار تردید و نگرانی کرده است.
او افزود: این الگو در قبال دیگر کشورها نیز بهکار گرفته شده و هدف آن ایجاد همزمان نگرانی و تعلیق است. با وجود لشکرکشیهایی که صورت گرفته و در مقابل، نوعی بیعملی از سوی ما که صرفاً در حد اظهارات باقی مانده اگر جنگی رخ دهد ـ که چندان هم دور از ذهن نیست ـ منطقه با آشفتگی شدیدی مواجه خواهد شد.
این دیپلمات ادامه داد: در چنین شرایطی اگر اقدامی صورت گیرد، ناچاراً پای اسرائیل و پایگاههای آمریکا نیز به میان کشیده میشود. خود ترامپ نیز نگران همین مسئله است چراکه هرگونه حمله ایران میتواند دامنه تنش را به سراسر خاورمیانه گسترش دهد؛ وضعیتی که آمریکا نیز لزوماً خواهان آن نیست.
بیگدلی با اشاره به استقرار ناوهای آمریکایی گفت: صرف حضور ناوهای غولپیکری مانند آبراهام لینکلن الزاماً بهمعنای تصمیم قطعی برای حمله نیست. این ناوها هزینههای بسیار سنگینی دارند، دهها هزار نیروی انسانی را درگیر میکنند و جابهجایی و پشتیبانی آنها بسیار پیچیده است. از سوی دیگر اگر حتی یک موشک به ایران شلیک شود، ممکن است منطقه وارد چرخهای از ناامنی شدید شود که کنترل آن از دست همه خارج خواهد شد.
او افزود: با وجود این نشانهها هنوز نمیتوان با قطعیت گفت حمله نظامی حتمی است اما علائم هشداردهندهای وجود دارد و طبیعی است که همین الگو در قبال جنگ اسرائیل نیز دنبال شود.
این کارشناس روابط بینالملل با تأکید بر اهمیت فضای بینالمللی گفت: نکته بسیار مهم این است که غربیها موفق شدهاند فضای افکار عمومی جهانی را علیه ایران شکل دهند. تهدیدها افزایش یافته و حتی در شورای حقوق بشر نیز شاهد یک حادثه بسیار مهم بودیم. رسانههای خارجی بهطور گسترده علیه ایران تبلیغ میکنند و این فضا، کشور را در تنگنای روانی شدیدی قرار داده است.
او ادامه داد: این شرایط بهگونهای طراحی شده که اگر روزی حملهای صورت گیرد، ذهنیت جهانی و حتی محافل داخلی آمریکا نیز آمادگی پذیرش آن را داشته باشند. ما در لحظات بسیار حساسی قرار داریم و دولت باید با نهایت تدبیر و هوشمندی با این وضعیت مواجه شود.
بیگدلی با اشاره به مواضع اخیر مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی افزود: اظهارات بسیار خشمگینانه آقای گروسی که برای نخستینبار بهصراحت از احتمال اخراج ایران در صورت تداوم غنیسازی سخن گفت، یک حادثه مهم و نگرانکننده است. این مسیر، ما را به سمت شرایطی شبیه کره شمالی سوق میدهد که برای ایران بسیار سخت و پرهزینه خواهد بود.
او ادامه داد: پیشنهاد من این است که هنوز هم دیر نشده و برای کاهش سطح تنش باید اجازه دهیم کارشناسان آژانس برای نصب تجهیزات و انجام وظایف خود وارد ایران شوند. پس از تهیه گزارش، این گزارش در نشست فصلی ماه مارس به شورای حکام ارائه شود و امیدواریم شورا از صدور قطعنامه تنبیهی علیه ایران خودداری کند.
این دیپلمات تصریح کرد: همزمان باید مذاکرات با آمریکا آغاز شود؛ چراکه واقعیت این است که هیچ راه دیگری پیشروی ما نیست. ما در آستانه یک بحران بزرگ، شامل خطر جنگ داخلی و منطقهای قرار داریم.
بیگدلی در ادامه بااشاره به وضعیت داخلی سیاست خارجی گفت: یکی از مشکلات جدی امروز، نبود یک صدای واحد در سیاست خارجی است. برخی افراد و جریانهای تندرو، اظهاراتی مطرح میکنند که حتی به ترور ترامپ اشاره دارد و این مواضع بهشدت آسیبزننده است.
او فزود: ریشه این مشکل در فقدان یک سیاست خارجی تدوین شده و مشخص است. ما بر اساس یک استراتژی واحد تصمیمگیری نمیکنیم و کانونهای تصمیمساز و تصمیمگیر در کشور بیش از حد متکثر شدهاند. هر فردی، حتی بدون حداقل سواد سیاسی در جایگاههای مختلف از مجلس گرفته تا تریبونهای عمومی، اظهارنظر میکند.
این کارشناس روابط بینالملل در پایان گفت: این پراکندگی و آشفتگی، بهشدت به منافع ملی آسیب میزند. بهنظر میرسد دولت نیز تا حدی به این وضعیت خو گرفته و خود دچار نوعی سرگردانی در سیاست خارجی شده است. این فقدان راهبرد مشخص و تنوع مراکز تصمیمگیری در نهایت به زیان سیاست خارجی کشور تمام میشود.
