چین، محور اصلی سند راهبرد دفاع ملی آمریکا

وزارت دفاع آمریکا که دونالد ترامپ نام وزارت جنگ را بر آن گذاشته، جمعه شب سند راهبرد دفاع ملی سال 2026 خود را منتشر کرد. سندی که حاکی از آن است، پنتاگون در سال پیش رو توان خود را مصروف تقابل با چین خواهد کرد طوری که سایر بخش‌های سند راهبردی امسال ایالات متحده نیز به‌نوعی به این مساله بر می‌گردد. بنا بر سند راهبردی منتشر شد، چین همچنان تهدید اصلی راهبردی علیه آمریکا است اما پنتاگون قصد ندارد در این تقابل به سمت رویارویی مستقیم با این کشور برود و به جای آن معتقد است می‌توان با بازدارندگی مبتنی بر قدرت رو در روی پکن قرار گرفت.

اعلام چین به عنوان تهدید اصلی راهبردی علیه آمریکا در این سند کاملا قابل انتظار بود. دونالد ترامپ از دور نخست ریاست‌جمهوری خود نشان داده بود که بیش از هر چیز علاقه‌مند به محدود کردن فضای فعالیت اقتصادی چین در جهان است. او در آن زمان با تاکید بر اینکه کارگران چینی جای کارگران آمریکایی را گرفته‌اند، تلاش کرده بود، در داخل ایالات متحده فضایی ایجاد کند که از میزان واردات کالاهای چینی به کشور خود بکاهد.

ترامپ در چند ماه نخست دور دوم ریاست‌جمهوری خود نیز با افزایش تعرفه 34 درصدی بر کالاهای چینی که وارد ایالات متحده می‌شوند، به رویارویی چین رفت و در مقطعی نیز تهدید کرد تعرفه‌های چین را 100 درصد افزایش خواهد داد.

در همین سند دفاع ملی پنتاگون نیز می‌توان رگه‌های این چین ستیزی را مشاهده کرد. یکی از بندهای این سند بر تمرکز ایالات متحده بر نیمکره غربی تاکید کرده و آن را حوزه استحفاظی و منفعتی واشنگتن دانسته‌ است به این معنا که باید با همه توان و تکیه بر قدرت نظامی خود منافعش در این نقطه را برآورده سازد.

این تاکید درحالی است که چین دارای روابط تجاری بسیاری با آمریکای لاتین است و حجم صادرات این کشور به این منطقه بسیار بالا است و بیش از 500 میلیارد دلار می‌رسد. چین نه فقط روابط تجاری گرمی با ونزوئلای نیکلاس مادورو داشت که هنوز هم دارای مبادلات بازرگانی فراوان با شیلی، پرو و اروگوئه است. همچنین 28 درصد صادرات برزیل به چین انجام می‌شود این درحالی است که صادرات همین کشور به ایالات متحده 13 درصد است.

از همین رو تاکید پنتاگون بر حضور در نیمکره غربی به معنای رویارویی آن با چین در این حوزه است. حمله آمریکا به ونزوئلا نیز با همین هدف انجام شد. ایالات متحده بعد از ربودن مادورو خبر داد، از این پس کنترل نفت این کشور در دست ایالات متحده خواهد بود.

بند دیگری از این سند نیز به ایران اختصاص دارد. تهدیدهای اخیر دونالد ترامپ علیه ایران هم جدا از عداوت‌های واشنگتن و تل‌آویو، نیم نگاهی نیز به منافع چین در ایران و بویژه نفت ارزان قیمتی که پکن از تهران می‌خرد، دارد.

از آنجا که در سند راهبردی دفاع ملی که پنتاگون برای سال 2026 تهیه کرده، چین مساله اصلی آمریکا است و باتوجه به اینکه اثرات این سند راهبردی به سال پیش روی میلادی منحصر نمی‌شود و می‌تواند تا سال‌ها باقی بماند، باید انتظار داشت تقابل چین و آمریکا در سه سال باقی‌ مانده از دولت ترامپ بیش از هر زمان دیگری شود و اگر مثل چند ماه گذشته پکن این بحران‌ها را مدیریت نکند، شاهد برخوردهای جدی اقتصادی بین آنها خواهیم بود.