هشدار روسیه به ارمنستان: جمع بین استانداردهای اروپا و اوراسیا محال است
لاوروف هشدار داد که اجرای استانداردهای اتحادیه اروپا با تداوم عضویت ارمنستان در اتحادیه اوراسیا غیرممکن است.
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، در اظهاراتی صریح اعلام کرد که تغییر ساختار ارمنستان به سمت استانداردهای اتحادیه اروپا در حالی که این کشور همچنان عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) باقی بماند، از نظر فنی «غیرممکن» است. این موضعگیری اندکی پس از آن اتخاذ شد که ایروان رسماً اعلام کرد «بدون هیچ ابهامی» به دنبال پیوستن به اتحادیه اروپا است.
لاوروف که روز گذشته در یک نشست خبری سخن میگفت، به نظر میرسید تغییر ظریفی در موضع مسکو نسبت به سیاستهای اروپایی ارمنستان ایجاد کرده است. در حالی که مقامات روس پیشتر عضویت همزمان در هر دو بلوک را ناسازگار میدانستند، این بار وزیر خارجه روسیه تأکید کرد که پذیرش استانداردهای اتحادیه اروپا با حفظ عضویت در اتحادیه تحت رهبری روسیه، عملاً اجرایی نیست. ارمنستان در حال حاضر به همراه روسیه، بلاروس، قزاقستان و قرقیزستان، عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا و بازار واحد آن است.
پیام مسکو به سیاستهای اروپایی پاشینیان
لاوروف تصریح کرد: «این مساله برای هر کسی که با اصول عملکرد اتحادیه اقتصادی اوراسیا و اتحادیه اروپا آشنا باشد، بدیهی است.»
وی افزود که مقامات روسیه، از جمله شخص او، «بارها این موضوع را برای طرف ارمنی توضیح دادهاند.»
این موضعگیری سختگیرانهتر از سوی لاوروف، تقریباً یک هفته پس از آن صورت گرفت که نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، روشن کرد که کشورش میخواهد «بدون ابهام و بدون سوال» به یک کشور عضو اتحادیه اروپا تبدیل شود.
پاشینیان با اذعان به اینکه ایروان از پیششرط حیاتی این مسیر (یعنی انطباق تقریباً کامل با استانداردهای اتحادیه اروپا) کاملاً آگاه است، بر تعهد ارمنستان برای رسیدن به این هدف تأکید کرد.
پاشینیان: وقتی ناسازگاری قطعی شود، همهپرسی میکنیم
نخستوزیر ارمنستان گفته بود که دولتش از عدم امکان عضویت همزمان در هر دو بلوک آگاه است، اما با این وجود مدعی شد که هنوز «فضایی» برای باقی ماندن ارمنستان در اتحادیه اقتصادی اوراسیا وجود دارد.
پاشینیان اظهار داشت: «بنابراین، تا زمانی که سازگاری ممکن باشد، ما عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا باقی خواهیم ماند. زمانی که ناسازگاری اجتنابناپذیر شود، ما همراه با شهروندان ارمنستان و بر اساس ابراز آزادانه اراده مردم جمهوری ارمنستان تصمیم خواهیم گرفت.»
با این حال، لاوروف روز گذشته پیشنهاد کرد که این فضای باقیمانده بسیار باریک است.
وزیر خارجه روسیه گفت: «حرکت به سمت عضویت در اتحادیه اروپا آشکارا نمیتواند با حفظ عضویت در اتحادیه اقتصادی اوراسیا ترکیب شود و اگر ارمنستان همانطور که پاشینیان گفته است، تصمیمات مربوطه را به عنوان ابراز اراده مردم ارمنستان اتخاذ کند، این حق ارمنستان و حق مردم آن است.»
ابعاد سیاسی و امنیتی ماجرا؛ شرطهای بروکسل برای لغو ویزا
لاوروف در تشریح دلایل موضع روسیه گفت که مانع موجود تنها محدود به مقررات متفاوت تجاری و سرمایهگذاری نیست، بلکه به ابعاد سیاسی نیز اشاره کرد و خاطرنشان ساخت که بروکسل «مصرانه این ایده را ترویج میکند و به دنبال تغییر چارچوب قانونی و نظارتی ارمنستان در راستای استانداردهای خود است.»
وی افزود: «من حتی اشاره نمیکنم که این استانداردها مستلزم همسویی کامل با سیاست خارجی اتحادیه اروپا است که به معنای پایبندی به تحریمهای ضد روسی، بیانیههای ضد روسی و موارد مشابه نیز میباشد.»
علاوه بر این، لاوروف با اشاره به «دستور کار راهبردی جدید ارمنستان-اتحادیه اروپا» که در دسامبر 2025 تصویب شد، گفت: «همه چیز در آنجا تصریح شده است؛ نیاز به هماهنگی در حوزه سیاست خارجی، تجارت و اقتصاد.»
وزیر خارجه روسیه همچنین به موضوع فرآیند آزادسازی ویزای اتحادیه اروپا برای شهروندان ارمنی و مسئله مرزبانان روس مستقر در مرزهای ارمنستان با ترکیه و ایران پرداخت.
لاوروف مدعی شد که بروکسل پیشنهاد لغو ویزا را به ایروان ارائه میدهد، اما «مشروط بر اینکه اتحادیه اروپا در حلوفصل مسائل مربوط به اجرای قانون و امنیت مرزی حق اظهارنظر داشته باشد.»
وی هشدار داد: «روشن است که مرزبانان روس در ارمنستان مستقر هستند. این موضوع از هماکنون این سوال را ایجاد میکند که چگونه چنین چیزی با تعهدات فعلی ایروان همخوانی دارد.»
دولت ارمنستان هنوز واکنشی به این اظهارات نشان نداده است.
