لزوم همدلی برای ایران و پرهیز از مناقشه سیاسی پیرامون توافق
با نزدیک شدن ایران و آمریکا به توافق اولیه برای پایان جنگ و امضای یادداشت تفاهم، اکنون بحث بر سر نحوه نهاییسازی و اعلام رسمی این توافق مطرح شده است؛
آرمان امروز در گزارشی نوشت:
با نزدیک شدن ایران و آمریکا به توافق اولیه برای پایان جنگ و امضای یادداشت تفاهم، اکنون بحث بر سر نحوه نهاییسازی و اعلام رسمی این توافق مطرح شده است؛ اینکه مراسم امضای توافق بهصورت حضوری و در مکانی مشخص برگزار شود یا فرآیند امضا به شکل الکترونیکی انجام گیرد و سپس در قالب مراسمی رسمی از سوی دو کشور اعلام شود.
در مجموع، شواهد و اخبار منتشرشده از پیشرفت قابل توجه مذاکرات حکایت دارد؛ روندی که میتواند به پایان جنگ منجر شود و زمینهای فراهم کند تا مردم، اقتصاد، سیاست و سایر حوزههای اجتماعی و فرهنگی، فرصتی برای تنفس پیدا کرده و کشور به سمت صلح، آشتی، پیشرفت و بازسازی حرکت کند.
در عین حال، پس از انتشار اخبار مربوط به این توافق، برخی جریانهای تندرو در فضای مجازی موجی از مخالفتها علیه مذاکره و توافق شکل دادند. هرچند بخشی از این مخالفتها ناشی از نگرانیها و ملاحظات دلسوزانه تلقی میشود، اما به نظر میرسد گروهی دیگر، فارغ از محتوای توافق و مصالح کشور، اساساً با هرگونه توافق مخالفاند و ترجیح میدهند فضای کشور همچنان امنیتی و جنگی باقی بماند.
برخی تحلیلها نیز حاکی از آن است که عدهای محدود، با نگاههای سیاسی یا منافع ناشی از شرایط تحریمی، تمایلی به پایان یافتن این وضعیت ندارند. این در حالی است که موضوع توافق در شورای عالی امنیت ملی بررسی شده و کلیت آن مورد موافقت قرار گرفته و دولت نیز تلاش میکند کشور را از شرایط بحرانی خارج کند.
در چنین فضایی، برخی چهرهها و فعالان سیاسی بر ضرورت حفظ همدلی ملی تأکید دارند و معتقدند باید منافع ملی بر منافع جناحی و گروهی اولویت پیدا کند. همچنین تأکید میشود که باید از هرگونه مناقشه سیاسی پرهیز و زمینه برای دستیابی به توافقی بهتر، مذاکراتی مؤثرتر و بهرهگیری از پیامدهای مثبت پس از جنگ فراهم شود.
ایران در سالهای اخیر با عقبماندگیها و چالشهایی در عرصههای مختلف سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی مواجه بوده و جنگ نیز بر این مشکلات افزوده است. از این رو، کشور بیش از هر زمان دیگری به فرصتی برای تنفس، بازسازی و اصلاحات نیاز دارد.
در عین حال، تأکید میشود که حرکت در مسیر مذاکره و توافق به معنای پذیرش زور، تسلیم یا عقبنشینی نیست. همانگونه که پیشتر نیز در برخی بیانیهها مطرح شده بود، مذاکره و توافق عادلانه و خردمندانه میتواند بخشی از میدان تقابل و مدیریت جنگ باشد و پیروزی صرفاً در عرصه نظامی تعریف نمیشود.
بر این اساس، مجموعه شرایط موجود باید بهصورت واقعبینانه مورد ارزیابی قرار گیرد. ایستادگی مردم و حفظ انسجام ملی، در کنار راهبردهای نظامی و سیاسی، موجب شد بخشی از تهدیدها و فشارهای دشمنان دفع شود و اکنون که کشور در آستانه یک موفقیت راهبردی قرار گرفته، بیش از هر چیز به همدلی و انسجام نیاز است.
در چنین شرایطی، تأکید میشود که نباید فضای کشور به محل منازعه سیاسی میان موافقان و مخالفان توافق تبدیل شود، بلکه باید با تقویت همدلی ملی، زمینه عبور موفق کشور از این مرحله و آمادگی برای اصلاحات و ضرورتهای دوران پس از توافق فراهم شود؛ مسیری که میتوان از آن با عنوان «همدلی برای ایران و پرهیز از مناقشه سیاسی درباره توافق» یاد کرد.
در شرایطی که اخبار مربوط به توافق احتمالی ایران و آمریکا و پایان جنگ، فضای سیاسی و رسانهای کشور را تحت تأثیر قرار داده، موضوع «پرهیز از مناقشات سیاسی و تقویت همدلی ملی» بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است. بسیاری معتقدند کشور در شرایط فعلی بیش از هر چیز به آرامش، انسجام داخلی و تمرکز بر منافع ملی نیاز دارد تا بتواند از مرحله حساس کنونی عبور کند و وارد دوره بازسازی و اصلاحات شود.
احمدرضا میرزایی، کارشناس سیاسی و استاد دانشگاه، در گفتوگو با روزنامه آرمان امروز با اشاره به شرایط کنونی کشور اظهار داشت: طبیعی است که درباره هر توافق مهم سیاسی یا امنیتی، دیدگاههای متفاوتی در جامعه و میان جریانهای سیاسی وجود داشته باشد، اما مسئله اساسی این است که اختلافنظرها نباید به شکاف و تقابل فرسایشی در فضای عمومی کشور تبدیل شود.
وی افزود: ایران طی سالهای اخیر فشارهای سنگینی را در حوزههای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی تجربه کرده و جنگ نیز این وضعیت را پیچیدهتر کرده است. در چنین شرایطی، کشور بیش از هر زمان دیگری نیازمند آرامش، همدلی و بازسازی سرمایه اجتماعی است.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه برخی جریانها تلاش میکنند فضای کشور را همچنان در وضعیت تنش و دو قطبی نگه دارند، تصریح کرد: بخشی از مخالفتها ممکن است ناشی از نگرانیهای واقعی باشد و باید شنیده شود، اما زمانی که مخالفت با هرگونه توافق، صرفنظر از محتوای آن، به یک رویکرد دائمی تبدیل شود، دیگر نمیتوان آن را صرفاً نقد دلسوزانه تلقی کرد.
میرزایی ادامه داد: امروز اولویت اصلی باید منافع ملی و آینده کشور باشد، نه رقابتهای جناحی و سیاسی. اگر جامعه و نیروهای سیاسی نتوانند در چنین مقطع حساسی بر سر اصول کلان به تفاهم برسند، هزینه آن را مردم و آینده کشور پرداخت خواهند کرد.
وی با اشاره به ضرورت استفاده از فرصت پساتوافق برای اصلاحات و بازسازی کشور گفت: ایران در بسیاری از حوزهها نیازمند بازنگری، اصلاح ساختارها و جبران عقبماندگیهاست و تحقق این اهداف بدون ایجاد ثبات و آرامش داخلی ممکن نیست. فضای تنش دائمی، امکان برنامهریزی بلندمدت را از کشور میگیرد.
این کارشناس سیاسی تأکید کرد: مذاکره و توافق، اگر مبتنی بر عزت، عقلانیت و حفظ منافع ملی باشد، نه نشانه ضعف بلکه بخشی از مدیریت هوشمندانه بحران و تأمین منافع کشور است. در جهان امروز، موفقیت کشورها فقط در میدان نظامی تعریف نمیشود، بلکه توان مدیریت بحران، کاهش هزینهها و ایجاد فرصت برای توسعه نیز بخشی از موفقیت راهبردی محسوب میشود.
میرزایی همچنین خاطرنشان کرد: جامعه ایران در طول این سالها نشان داده که در بزنگاههای حساس، توانایی حفظ انسجام و ایستادگی را دارد. اکنون نیز باید این سرمایه اجتماعی حفظ شود و همه جریانها کمک کنند کشور وارد مرحلهای تازه از ثبات، بازسازی و امید شود.
وی در پایان گفت: اگر بتوانیم فضای سیاسی کشور را از منازعات فرسایشی دور نگه داریم و بر محور «همدلی برای ایران» حرکت کنیم، امکان عبور موفق از شرایط فعلی و حرکت به سمت آیندهای باثباتتر و توسعهمحور فراهم خواهد شد.