درآمد احتمالی سالانه ایران ازتنگه هرمز
اگر ما در بهترین شرایط بخواهیم از اکثر کشتیهای عبوری از تنگه هرمز عوارض دریافت کنیم، سالانه حدود ۱.۵ تا ۲ میلیارد دلار درآمد خواهد داشت که از این میزان، ۵۰ درصد هم سهم عمان است.
کیومرث یزدانپناه در یادداشتی در آرمان امروز نوشت:
اگر ما در بهترین شرایط بخواهیم از اکثر کشتیهای عبوری از تنگه هرمز عوارض دریافت کنیم، سالانه حدود ۱.۵ تا ۲ میلیارد دلار درآمد خواهد داشت که از این میزان، ۵۰ درصد هم سهم عمان است. در حالیکه اگر ما شرایط پایداری را برای عبور و مرور از تنگه هرمز فراهم آوریم، میتوانیم میلیاردها دلار از فروش نفت و گاز خودمان و همچنین ترانزیتهای در حال انجام، سود کسب کنیم.
بستن تنگه هرمز به عنوان یک اهرم فشار از سمت ایران، برای خودمان نیز محدودیتهای را ایجاد میکند و تمرکز انحصاری بر بستن این تنگه، نمیتواند برای ما مطلوب باشد.
تنگه هرمز در کنار سایر تنگههای راهبردی مانند بابالمندب، جبلالطارق، دماغه امیدنیک، بسفر، داردانل و مالاکا و همچنین کانالهایی مانند سوئز و پاناما که ساخت بشر هستند، یکی از مهمترین آبراههای بینالمللی محسوب میشود که موقعیت گذرگاهی خاصی را در خلیجفارس برای ایران و همسایه جنوبی ما، یعنی عمان، ایجاد کرده است.
هرمز سومین تنگه پرتردد جهان به شمار میآید، زیرا در شرایط عادی و غیرجنگی، حدودا ۳۰ تا ۳۵ درصد انرژی دنیا معادل روزانه ۱۷ تا ۱۹ میلیون بشکه نفت و ۴ تا ۵ میلیون مترمکعب گاز از این منطقه عبور میکند که عمده مقاصد آنها، بازارهای شرقی است. همچنین درصد قابل توجهی از تجارت دریایی به مقصد کشورهای خلیجفارس نیز از تنگه هرمز عبور میکند و ۹۰ درصد واردات و صادرات ایران نیز از طریق این تنگه انجام میشود. بنابراین، بستن تنگه هرمز به عنوان یک اهرم فشار از سمت ایران، برای خودمان نیز محدودیتهای را ایجاد میکند و تمرکز انحصاری بر بستن این تنگه، نمیتواند برای ما مطلوب باشد.
در کنار تنگه هرمز، حدودا ۶۰ درصد خلیجفارس متعلق به ایران است و دامنه نفوذ ژئوپلیتیکی و ارتباطی ایران در این تنگه، بیشتر از عمان است. این یک موقعیت ممتاز ژئوپلیتیک و ژئواستراتژیک را به ایران میدهد. طبق قوانین شناختهشده بینالمللی از جمله کنوانسیون ۱۹۸۲ دریاها، ایران هم به لحاظ جغرافیایی و سرزمینی و هم به لحاظ حقوقی و امنیتی، این قابلیت را دارد که نظارت و کنترل کامل این تنگه را بر عهده گیرد.
به لحاظ نظامی نیز ما تنها کشوری در خلیجفارس هستیم که اشراف کامل و صددرصدی بر این تنگه داریم، در حالیکه عمان در این زمینه هم محدویت ژئوپلیتیکی دارد، هم کشور کوچکی محسوب میشود و هم حوزه ساحلیاش بر تنگه هرمز، شامل حوزه سخت و ناهموار است. با این حال، تنگه هرمز در اصلیترین بخش خود یعنی از بندرعباس تا رأس شوریط، شرایط کاملا مساوی و مشترکی برای دو کشور ایجاد میکند و لذا این تنگه صددرصد ایرانی نیست و عمان نیز سهمی مساوی با ایران را از آن دارد.