مواضع اصولی پزشکیان در جنگ و صلح

آرمان امروز در گزارشی نوشت:

مواضع دکتر پزشکیان در حوزه جنگ و صلح طی روزهای اخیر، به‌ویژه در سخنرانی‌های وی در جمع نهادهایی همچون هلال‌احمر، آتش‌نشانی و دستگاه قضایی، با بازتاب قابل توجهی در افکار عمومی همراه شده و نشانه‌هایی از همراهی جامعه با این رویکرد را به نمایش گذاشته است.

در یک نگاه تحلیلی، چارچوب فکری مطرح‌شده از سوی وی بر چند محور اصلی استوار است؛ نخست، تأکید بر پایان جنگ با «عزت، حکمت و مصلحت» که به‌عنوان یک اصل بنیادین مطرح می‌شود. دوم، طرح ایده «صلح حکیمانه» که در کنار آن، بر عدم پذیرش زور و هرگونه تسلیم تأکید شده است. مرور مواضع مختلف پزشکیان در مقاطع زمانی گوناگون نیز نشان می‌دهد که این رویکرد، تلفیقی از تأکید بر ضرورت دفاع و در عین حال پرهیز از جنگ است. در این چارچوب، جنگ امری ناخواسته تلقی می‌شود، اما دفاع به‌عنوان یک ضرورت مورد تأکید قرار می‌گیرد.

از سوی دیگر، در این دیدگاه، صلح نیز صرفاً در صورتی معنا پیدا می‌کند که واجد ویژگی‌هایی چون شرافتمندانه، عزتمندانه و حکیمانه بودن باشد و در نهایت، منافع ملی کشور را تأمین کند.

رئیس‌جمهوردر سخنرانی با تأکید بر ضرورت بکارگیری رویکرد عقلانی در مواجهه با تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی، گفت: «جنگ به نفع هیچ‌کس نیست و در عین ایستادگی در برابر تهدیدات، باید از هر مسیر عقلانی و دیپلماتیک برای کاهش تنش‌ها استفاده کرد. در عین حال، بی‌اعتمادی نسبت به دشمن و هوشیاری در تعاملات، ضرورتی انکارناپذیر است.»

وی افزود: «اگرچه با تدبیر و هماهنگی، بخشی از مشکلات مدیریت شده، اما تداوم این روند بدون اصلاحات و مدیریت دقیق، می‌تواند فشارهای بیشتری را به مردم تحمیل کند. برخی کمبودها در حوزه‌هایی مانند انرژی و سوخت وجود دارد که لازم است با برنامه‌ریزی دقیق و همراهی عمومی مدیریت شود.»

بر این اساس، مجموعه این مواضع را می‌توان تلاشی برای ترسیم یک الگوی مفهومی در مواجهه با دوگانه جنگ و صلح ارزیابی کرد؛ الگویی که هم‌زمان بر اصول‌گرایی در دفاع و واقع‌گرایی در دستیابی به صلح تأکید دارد.

مواضع مطرح‌شده نشان‌دهنده رویکردی متوازن در قبال جنگ و صلح است؛ رویکردی که نه جنگ‌طلبانه است و نه صلح‌پذیر به هر قیمت، بلکه بر حفظ اصول، تأمین منافع ملی و پرهیز از تسلیم تأکید دارد. در این چارچوب، پایان جنگ با عزت و حرکت به‌سوی صلحی مبتنی بر حکمت و مصلحت، به‌عنوان مسیر مطلوب ترسیم شده است؛ مسیری که تلاش دارد میان ضرورت دفاع و واقعیت‌های سیاسی، نوعی تعادل برقرار کند.

علی گلزاده غفوری، استاد دانشگاه و کارشناس مسائل سیاسی، در گفت‌وگو با روزنامه آرمان امروز، با اشاره به عملکرد رئیس‌جمهور در شرایط بحرانی، اظهار کرد: در موقعیت‌های حساس و پیچیده، آنچه بیش از هر چیز اهمیت پیدا می‌کند، نوع مدیریت، قدرت تصمیم‌گیری و نحوه حضور میدانی رئیس‌جمهور است؛ چراکه این عوامل می‌تواند مسیر تحولات را تا حد زیادی تحت تأثیر قرار دهد.

وی با مثبت ارزیابی کردن عملکرد دکتر پزشکیان در برخی بزنگاه‌های اخیر، افزود: حضور فعال و به‌موقع در صحنه، حمایت عملی از نیروهای درگیر در مدیریت بحران و اتخاذ مواضع سنجیده، از جمله ویژگی‌هایی است که در این دوره قابل مشاهده بوده و توانسته تا حدی به افزایش اعتماد عمومی کمک کند.

این کارشناس سیاسی ادامه داد: در شرایط بحرانی، جامعه بیش از هر زمان دیگری نیازمند احساس ثبات و اطمینان است و این مهم، تا حد زیادی به رفتار و گفتار رئیس‌جمهور گره خورده است. اگر رئیس‌جمهور بتواند با رویکردی عقلانی، آرامش‌بخش و در عین حال قاطع عمل کند، می‌تواند از گسترش نااطمینانی در جامعه جلوگیری کند.

گلزاده غفوری با تأکید بر اهمیت ویژگی‌های شخصیتی و مدیریتی در چنین شرایطی تصریح کرد: یک رئیس‌جمهور کارآمد در بحران، باید هم‌زمان چند ویژگی را دارا باشد؛ از جمله درک دقیق از شرایط، توانایی اولویت‌بندی مسائل، پرهیز از تصمیمات هیجانی و همچنین قدرت ایجاد هماهنگی میان نهادهای مختلف. در کنار این موارد، نحوه ارتباط با افکار عمومی و اقناع جامعه نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.

وی در ادامه خاطرنشان کرد: تجربه نشان داده است که در بزنگاه‌های حساس، نوع مواجهه دولت با بحران‌ها می‌تواند به تقویت یا تضعیف سرمایه اجتماعی منجر شود. از این منظر، هرگونه اقدام سنجیده و مبتنی بر منافع ملی، می‌تواند به انسجام بیشتر جامعه کمک کند.

این استاد دانشگاه در پایان تأکید کرد: در مجموع، می‌توان گفت که داشتن یک رئیس‌جمهور توانمند، با رویکردی متعادل و مبتنی بر عقلانیت، در شرایط بحرانی نه‌تنها یک مزیت، بلکه یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر برای عبور کم‌هزینه‌تر از بحران‌هاست.