بوی توافق ایران و آمریکا به مشام می رسد
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، در اظهارات اخیر خود در کاخ سفید، با لحنی قاطع اما همراه با تمایل به دیپلماسی، اعلام کرد که انتظار دارد ظرف یک ماه آینده یا چیزی در همین حدود، با ایران به توافق برسد.
آرمان امروز در گزارشی نوشت:
دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده آمریکا، در اظهارات اخیر خود در کاخ سفید، با لحنی قاطع اما همراه با تمایل به دیپلماسی، اعلام کرد که انتظار دارد ظرف یک ماه آینده یا چیزی در همین حدود، با ایران به توافق برسد.
وی در پاسخ به سؤال خبرنگاران درباره جدول زمانی مذاکرات هستهای و کاهش تنشها با تهران، گفت: «فکر میکنم میتوانیم با ایران در ماه آینده به توافق برسیم. این اتفاق باید خیلی سریع رخ دهد.» ترامپ تأکید کرد که ترجیح میدهد راهحل دیپلماتیک پیش گرفته شود و افزود: «ما باید به توافق برسیم، در غیر این صورت وضعیت بسیار فاجعهبار و بسیار دردناک خواهد بود.»
او همچنین اشاره کرد که تا هر زمانی که لازم بداند، آماده ادامه گفتوگو با ایرانیهاست و تصمیم نهایی درباره توافق بر عهده خودش است. این اظهارات ترامپ پس از دیدار اخیرش با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، بیان شد که در آن بر لزوم ادامه مذاکرات با ایران تأکید کرده بود، هرچند هشدار داد اگر توافقی حاصل نشود، گزینههای دیگری در پیش است که برای ایران «بسیار تلخ» خواهد بود.
همزمان هاکان فیدان، وزیر امور خارجه ترکیه، در مصاحبهای با روزنامه فایننشال تایمز، سیگنالهای مثبتی از هر دو طرف ارسال کرد. فیدان گفت که هم ایران و هم ایالات متحده در مسیر دستیابی به توافق هستهای، نرمش و انعطافپذیری نشان دادهاند.
به گفته وی، آمریکاییها ظاهراً حاضر هستند سطحی از غنیسازی اورانیوم توسط ایران را در چارچوب مرزهای مشخص تحمل کنند و این امر مثبت ارزیابی میشود. فیدان افزود که ایرانیها اکنون به این نتیجه رسیدهاند که باید با آمریکا به توافق برسند و در مقابل، واشنگتن نیز درک کرده که تهران محدودیتها و خطوط قرمز خاصی دارد که نمیتوان آنها را نادیده گرفت یا با فشار صرف برطرف کرد.
وزیر خارجه ترکیه هشدار داد که اگر دامنه مذاکرات به موضوع موشکهای بالستیک گسترش یابد، تنها منجر به «جنگ دیگری» خواهد شد، اما در حال حاضر تمرکز بر پرونده هستهای است و نشانههای انعطاف از هر دو طرف، احتمال توافق را افزایش داده است.
در این میان، رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA)، نیز سیگنال مثبتی فرستاده است. گروسی که در ماههای اخیر بر لزوم بازگشت بازرسان آژانس به تأسیسات هستهای ایران تأکید داشته، در اظهارات اخیر خود اشاره کرده که پیشرفتهایی در زمینه همکاری فنی حاصل شده و توافقهایی برای ازسرگیری بازرسیها در برخی سایتها به دست آمده است.
او تأکید کرده که بدون نقش آژانس، هر توافقی تنها «یک تکه کاغذ» خواهد بود و باید مکانیسمهای راستیآزمایی قوی وجود داشته باشد. گروسی همچنین گفته که وضعیت فعلی بازرسیها نمیتواند برای همیشه ادامه یابد و پیشرفت دیپلماتیک بین ایران و آمریکا میتواند زمینهای «امیدبخش» برای همکاری بیشتر با آژانس ایجاد کند. این اظهارات در حالی بیان میشود که آژانس همچنان به دسترسی کامل به برخی سایتهای آسیبدیده از حملات قبلی نیاز دارد، اما نشانههای مثبت از مذاکرات غیرمستقیم در مسقط و دیگر کانالها، امید به بهبود وضعیت را افزایش داده است.
همه این تحولات نشاندهنده تغییر فضای کلی در روابط ایران و آمریکا است. پس از تنشهای شدید سال گذشته، از جمله حملات نظامی به تأسیسات هستهای و افزایش سطح غنیسازی، اکنون نشانههای متعددی حاکی از آن است که هر دو طرف به سمت مصالحه حرکت میکنند.
ترامپ با تعیین بازه زمانی یکماهه، فشار را برای نتیجهگیری سریع افزایش داده، اما همزمان تمایل به توافق را نشان میدهد. انعطافپذیری گزارششده توسط وزیر خارجه ترکیه نیز تأیید میکند که مذاکرات پشت پرده پیشرفت داشته و احتمال دستیابی به توافقی که حداقل بخشی از تحریمها را کاهش دهد و برنامه هستهای ایران را محدود کند، بیشتر شده است.
سیگنال مثبت گروسی هم به عنوان ناظر بینالمللی، اعتبار بیشتری به این روند میبخشد و نشان میدهد که زمینه فنی برای یک توافق پایدار در حال فراهم شدن است.
در مجموع، در میانمدت یعنی طی چند ماه آینده، احتمال رسیدن به توافقی که تنشها را کاهش دهد و از تشدید درگیری نظامی جلوگیری کند، بالاست.
البته چالشهایی مانند اختلاف بر سر دامنه مذاکرات هستهای در مقابل موشکی، فشارهای داخلی در هر دو کشور و نقش بازیگران منطقهای مانند اسرائیل همچنان وجود دارد اما ترکیب اظهارات ترامپ، ارزیابی فیدان و موضع گروسی، تصویری امیدوارکننده ترسیم میکند.
اگر این روند ادامه یابد، میتواند به کاهش تحریمها، ثبات اقتصادی برای ایران و امنیت بیشتر در خاورمیانه منجر شود.
