شفاف‌سازی آمار جان‌باختگان؛ اقدامی بی‌نظیر برای تنویرافکار عمومی

آرمان امروز در گزارشی نوشت:

اقدام اخیر مسعود پزشکیان در صدور دستور برای استخراج، اعلام و راستی‌آزمایی آمار جان‌باختگان ناآرامی‌های اخیر، با استقبال قابل توجهی مواجه شده و از آن به‌عنوان گامی مهم در مسیر شفاف‌سازی و پاسخ‌گویی یاد می‌شود؛ اقدامی که در مقایسه با اعتراضات و رخدادهای مشابه در سال‌های گذشته، کمتر سابقه داشته است. به‌تازگی شورای عالی امنیت ملی خلاصه‌ای از آمار جان‌باختگان ناآرامی‌های اخیر را اعلام کرده است. بر اساس این اعلام، تعداد کل جان‌باختگان ۳۱۱۷ نفر عنوان شده که جزئیات مربوط به شهدای امنیتی و سایر جان‌باختگان نیز در این آمار مورد اشاره قرار گرفته است.

این در حالی است که پیش از انتشار این آمار رسمی، برخی رسانه‌های خارجی و منابع بیرونی، ارقام بسیار بالاتری را مطرح می‌کردند؛ از اعلام آمارهای ۱۰ برابر شده گرفته تا اعدادی همچون ۱۲ هزار، ۲۰ هزار و حتی ۳۶ هزار نفر. فضایی که در آن، دسترسی افکار عمومی به اطلاعات دقیق و قابل اتکا درباره تعداد واقعی جان‌باختگان با دشواری همراه بود.

در چنین شرایطی، دستور رئیس‌جمهور برای جمع‌آوری دقیق آمار، اعلام رسمی آن و تأکید بر ضرورت راستی‌آزمایی اطلاعات، به‌عنوان اقدامی بی‌سابقه و قابل توجه ارزیابی می‌شود. پزشکیان با این رویکرد بر لزوم شفافیت، پاسخ‌گویی و روشن شدن ابعاد دقیق حوادث تأکید کرده است؛ موضوعی که می‌تواند به کاهش ابهامات و مقابله با روایت‌های اغراق‌آمیز کمک کند.

از منظر کارشناسان، یکی از پیامدهای ناگزیر اعتراضاتی که به مرحله اغتشاش و خشونت کشیده می‌شود، بروز آسیب‌های جانی است. در چنین فضایی، اعلام دقیق و مستند تعداد جان‌باختگان و بررسی علل و چگونگی وقوع هر یک از این موارد، از الزامات مدیریت افکار عمومی و اعتمادسازی محسوب می‌شود.

محمد قزوینی ابراهیم‌زاده، استاد دانشگاه، در گفت‌وگو با روزنامه آرمان امروز با اشاره به دستور رئیس‌جمهور برای اعلام و راستی‌آزمایی آمار جان‌باختگان ناآرامی‌های اخیر، این اقدام را گامی مهم در مسیر شفافیت و مسئولیت‌پذیری دولت دانست و گفت: شفاف‌سازی درباره پیامدهای انسانی ناآرامی‌ها، یک ضرورت حکمرانی مطلوب است و می‌تواند به ترمیم اعتماد عمومی کمک کند.

وی افزود: در سال‌های گذشته معمولاً با خلأ اطلاعات رسمی و به‌موقع مواجه بودیم و همین فضا را برای شکل‌گیری آمارهای متناقض و بعضاً اغراق‌آمیز باز می‌گذاشت. وقتی رئیس‌جمهور به‌صورت صریح دستور می‌دهد که آمار دقیق استخراج و سپس راستی‌آزمایی شود، این پیام را مخابره می‌کند که دولت خود را متعهد به پاسخ‌گویی می‌داند.