عملگرایی به جای گفتار درمانی

روزنامه آرمان ملی در گزارشی نوشت:

نقش و حقوق مردم در مواجهه با حاکمیت همواره از مسائلی بوده که بدان تاکید شده و بزرگان سخنان بسیاری در قبال این مفهوم داشته‌اند.

چه اینکه نگاهی به سخنان امام (ره) در صحیفه نور نشان از اهمیت موضوع دارد. جایی‌که می‌فرماید: «همین مردم کوچه و بازار و کشاورز‌های بسیار عزیز و کارمندان و کسانی‌که در کارخانه‌ها زحمت می‌کشند اینها هستند که مایه افتخار یک ملت و مایه پیروزی یک ملت است. پیروزی را برای ما و شما اینها به دست آوردند و اینها ولی‌نعمت ما هستند». یا در جای دیگری می‌فرماید: «ملت باید ناظر باشد به اموری که در دولت می‌گذرد یعنی نظارت همگانی مردم می‌تواند به عنوان نقش اساسی آنان کشور را از بسیاری انحرافات مصون دارد»؛ لذا تعامل جامعه با حاکمیت و دولت مساله‌ای است که نباید به سادگی از کنار آن گذشت. اینکه دولت و حاکمیت چه وظایفی در قبال ملت دارند و در مقابل ملت چه وظیفه‌ای دارد. نگاهی به اصل سوم قانون اساسی که در آن به تشریح در باب حقوق مردم صحبت می‌کند نیز نشان می‌دهد که مردم چه جایگاهی دارند. اما حال پرسش اینجا است که طی سال‌های متمادی پشت‌سر گذاشته آیا اساسا مردم در جایگاه و نقش خود قرار داشته‌اند و توانسته‌اند آنطور که باید در پیشبرد امور کشور نقشی ایفا کنند؟ یا در حوزه‌های مختلف از مردم نظرخواهی شده که چگونه عمل شود؟ نکته اینجا است که ولی نعمت بودن مردم چندان جنبه عملی و باورپذیر به خود نگرفته و حتی امروز خود جامعه نیز چنین باوری ندارد. حداقل شرایط بغرنج اقتصادی و معیشتی طی سال‌های اخیر که شاید امروز به نحو قابل توجه‌تری در دسترس است نشان می‌دهد که نوع مواجهه دولت‌ها با جامعه به نحو شایسته‌ای نبوده و همواره نارضایتی‌هایی وجود داشته است. چه اینکه اگر نگاه موشکافانه‌ای به اعتراضات اخیر داشته باشیم درخواهیم یافت که جرقه و پایه اصلی اعتراضات نارضایتی‌های اقتصادی جامعه بود. امروز جامعه می‌پرسد که چرا باید شرایط اقتصادی به نحوی باشد که برای گذران یک زندگی معمولی به مشقت و سختی بیفتد؟ هر زمان و در مقاطع مختلف جامعه حمایت خود را از حاکمیت نشان داده است و آخرین نمونه آن ایستادگسی کامل جامعه در دفاع از کشور و حاکمیت در جنگ ۱۲ روزه بود. حال این کمترین انتظار است که شرایط یک زیست معمولی برایش فراهم شود و بتواند نسبت به تغییر شرایط رو بهبود در آینده امیدوار باشد.

* عملگرایی به‌جای شعار

معمول است که همه دولت‌ها از تلاش برای حل مشکلات مردم سخن می‌گویند و اینکه مردم در درجه اول اهمیت قرار دارند؛ اما اینکه این گفته‌ها تا چه میزان به اجرا و عمل رسیده خود باید گفت به‌رغم تلاش‌ها در دولت‌های مختلف، اما آنطور که باید و شاید جامعه نتوانسته تحقق مطالبات و حل مشکلات خود را به صورت کامل از سوی دولت‌ها مشاهده کند؛ لذا از مردم و حقوق آنها گفتن زیبا است؛ اما اینکه مردم چه می‌خواهند و بر پایه خواست مردم و رفع مطالباتشان عمل کنیم زیبا‌تر است. چرا که در آن صورت بیشتر اعتماد مردم به‌دست خواهد آمد و امید آنها نسبت به بهبود شرایط بیش از پیش خواهد شد. چه اینکه مسعود پزشکیان؛ رئیس‌جمهور با اشاره به این مساله، با تاکید بر اینکه اگر مردم را باور و به آنها اعتماد کنیم هیچ مانعی نخواهیم داشت، گفت: «دلیل اینکه امروز با مشکلاتی مواجه هستیم این است که ما با مردم و یا مردم با ما مشکل دارند. اگر مردم باور کنند که برای خدمت به آنها آمده‌ایم، در تمام صحنه‌ها خواهند آمد و مشکلات را حل خواهند کرد». این صحبت آقای رئیس‌جمهور در جای خود کاملا درست و منطقی است و با باورپذیری و اعتماد مردم مشکلات حل خواهد شد. اما نکته اینجا است که برای این باورپذیری و ایجاد اعتماد در دل مردم چه باید کرد؟ واقعیت آن است که امروز مردم دیگر نه تنها وعده‌ها و شعار‌ها را نمی‌پذیرند؛ بلکه بدان وعده‌ها حتی دلخوش نیستند. چرا که بار‌ها دیده‌اند وعده‌هایی که داده شده، اما عمل نشده است؛ لذا باید توجه داشت که به‌جای گفتاردرمانی و از مردم گفتن؛ عمل‌کردن برای مردم و تلاش برای حل مشکلات و مطالبات آنها است که جواب داده و باورپذیری و اعتماد را می‌سازد. اینکه بر پایه نظر مردم پیش برویم و اقدامات یا تصمیماتی که موجبات اعتراض یا ناراحتی مردم را فراهم می‌کند انجام ندهیم. باید با اقدامات موثر در کنار مردم بود تا جامعه باور کند از مردم گفتن صرفا شعار نیست بلکه واقعا دولت به دنبال خدمت به مردم است. 

* گفتاردرمانی و حل مساله

یک فعال سیاسی اصلاح‌طلب در مواجهه جامعه و حاکمیت اظهار داشت: این یک اصل است که مردم حاکمان واقعی هستند و دولتمردان ما در درجه اول باید بپذیرند که نوکر مردم هستند؛ مردم ولی‌نعمت و حاکمان واقعی هستند و چه مقداری از این تصمیماتی که تاکنون دولتمردان و حاکمیت گرفته‌اند ناشی از اراده و تصمیم مردم بوده است؟ جواد امام در واکنش به اظهارات رئیس‌جمهور در مورد رابطه مردم با دولت به «آرمان ملی» گفت: اگر آقای پزشکیان می‌خواهد آنچه گفته تحقق پیدا کند اولین کاری که باید بکند این است که با توجه به بحران‌هایی که در کشور پیش‌روی مردم است، از مردم بخواهند نظر دهند و دولت و حاکمیت بر اساس نظر مردم تصمیم بگیرند و حرکت کنند. اینکه در خدمت مردم باشند که فقط شعار است و اگر قرار بود با شعار اتفاقی بیفتد ما شاهد این همه اعتراض نبودیم. سخنگوی جبهه اصلاحات بیان کرد: ما باید به فصل سوم قانون اساسی که درباره حقوق ملت است توجه داشته باشیم و نباید آن را تعطیل کنیم و بعد با گفتاردرمانی جامعه صحبت کرد. کابینه‌ای که آقای پزشکیان تشکیل داده معدل همان رایی است که مردم به او داده‌اند که انتظار داشته باشیم که جامعه همراه دولت باشد؟ این تصمیماتی که گرفته می‌شود، چالش‌ها، فاصله‌ها و شکاف‌هایی که در جامعه ایجاد شده، برگرفته از قانون اساسی یا نظر مردم است؟ وی گفت: آیا به خواسته آنهایی که در انتخابات شرکت کردند عمل شده که دم از مردم و خدمت به آنها می‌زنیم؟ چگونه قرار است که مردم را حمایت کنیم و به خاستگاه مردم برگردیم و انتظار داشته باشیم که مردم پشتیبان دولت باشند؟ دیگر نمی‌شود با شعار ادامه داد و فاصله‌ها به اندازه‌ای است که به سادگی پر نمی‌شود. دبیرکل حزب مجمع ایثارگران اصلاح‌طلب اظهار کرد: خود آقای پزشکیان که کاندیدای اختصاصی جبهه اصلاحات بوده حاضر نیست نه با جبهه اصلاحات بنشیند و نه حاضر است به عهدی که با مردم و میثاقی که با این جبهه داشته پایبند باشد. امام تصریح کرد: از هر جایی که احساس می‌کنیم انحراف ایجاد شده، انحراف از مطالبات و خاستگاه اراده جامعه و انحراف از قانون اساسی، باید برگردیم و از همان جا دوباره اصلاح کنیم و بنا به اراده و خواست آرای عمومی کشور را اراده اداره کنیم. اگر اقدام عملی نکنیم با گفتاردرمانی مردم راضی نخواهند شد.