۳ ضربه‌ای که ترامپ را زمین زد
شکست حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای ایالات متحده تنها یک شکست انتخاباتی گذرا نبود، بلکه شکاف فزاینده بین وعده‌های اقتصادی و سیاسی دونالد ترامپ و احساسات بخش بزرگی از رأی‌دهندگان آمریکایی را تقریباً دو سال پس از بازگشت او به کاخ سفید آشکار کرد.
روزنامه اطلاعات در گزارشی نوشت:
شبکه خبری «اسکای نیوز عربی» ضمن بر شمردن دلایل شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات آمریکا، طی گزارشی با عنوان «زلزله انتخاباتی در آمریکا؛ دلایل روی‌گردانی مردم آمریکا از ترامپ» نوشت: شکست حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای ایالات متحده تنها یک شکست انتخاباتی گذرا نبود، بلکه شکاف فزاینده بین وعده‌های اقتصادی و سیاسی دونالد ترامپ و احساسات بخش بزرگی از رأی‌دهندگان آمریکایی را تقریباً دو سال پس از بازگشت او به کاخ سفید آشکار کرد. نتایج انتخابات حاکی از پیروزی چشمگیر دموکرات‌ها است و آنها اکثریت مجلس نمایندگان را به دست آورده اند و در مجلس سنا نیز با تصاحب کرسی‌های مهم، حتی در ایالت‌هایی که تحت کنترل جمهوری‌خواهان بوده، به موفقیت دست یافته‌اند. این تحول نشان‌دهنده کاهش حمایت از حزب حاکم در خارج از پایگاه‌های سنتی
آن است.
این نتایج در سایه نارضایتی روزافزون عمومی از هزینه‌های بالای زندگی، کاهش محبوبیت ترامپ، جنجال‌های پیرامون سیاست‌های تجاری و خارجی او و همچنین ناکامی نامزدهای جمهوری‌خواهی رقم خورد که از حمایت مستقیم ترامپ برخوردار بودند. آنچه در انتخابات ایالات متحده به وقوع پیوست، پیامد طبیعی مواضع سیاسی ترامپ است. ترامپ مدعی بود که دوره دوم ریاست‌جمهوری‌اش دورانی همراه با صلح و بدون جنگ خواهد بود، اما به این وعده خود وفا نکرد. در آمریکا، این رسانه‌ها هستند که احزاب سیاسی را پدید می‌آورند و اکثریت قاطع مردم آمریکا نیز می‌توانند به‌آسانی وفاداری خود را از حزبی به حزب دیگر تغییر دهند. رأی‌دهنده آمریکایی به چیزی بیشتر از وضعیت داخلی اهمیت می دهد. اسکای نیوز عربی در این گزارش، سه عامل را بررسی کرده که سبب شکست سنگین جمهوری‌خواهان و شخص ترامپ در این انتخابات شد.
۱. تورم و هزینه‌های زندگی
تورم و هزینه‌های زندگی در صدر اولویت‌های رأی‌دهندگان آمریکایی قرار داشت؛ این در حالی است که ترامپ در جریان انتخابات ۲۰۲۴ متعهد شده بود تورم را مهار کرده و قدرت خرید شهروندان آمریکایی را بهبود بخشد. نظرسنجی‌های هنگام خروج از مراکز رأی‌گیری نشان داد که حدود ۹ نفر از هر ۱۰ رأی‌دهنده، «هزینه‌های زندگی» را عاملی مهم در رأی خود دانستند؛ این در حالی بود که نزدیک به دو سوم پاسخ‌دهندگان، ترامپ را مسئول تداوم افزایش قیمت‌ها می‌دانند. این آمارها یکی از نقاط قوت کلیدی را که جمهوری‌خواهان در انتخابات ۲۰۲۴ بر آن تکیه داشتند، تضعیف کرد؛ آنها پیش از این و در انتخابات ریاست‌جمهوری ادعا می‌کردند توانایی و آمادگی بهتری برای اداره اقتصاد
آمریکا دارند.
۲. کاهش محبوبیت ترامپ
کاهش محبوبیت دونالد ترامپ نیز نقشی اساسی در شکست حزب جمهوری‌خواه در این انتخابات ایفا کرد؛ به‌ویژه آنکه ترامپ شخصاً خود را در کانون کارزارهای انتخاباتی جمهوری‌خواهان قرارداد و عملاً از هوادارانش خواست این انتخابات را به‌عنوان همه‌پرسی درباره سیاست‌های او تلقی کنند. بااین‌حال، نتایج نظرسنجی از رأی‌دهندگان نشان داد میزان محبوبیت او به حدود ۳۸ درصد کاهش‌یافته است. این امر موجب شد انتخابات در چندین ایالت به یک همه‌پرسی پیرامون ادامه حیات سیاسی ترامپ و ریاست‌جمهوری او تبدیل شود، به‌ویژه در میان رأی‌دهندگان مستقل و افرادی که به پایگاه سنتی محافظه‌کار جمهوری‌خواه تعلق ندارند.
۳. جنگ با ایران و تعرفه‌های گمرکی
سیاست‌های تجاری و خارجی دولت آمریکا به تشدید نگرانی‌های اقتصادی دامن زد؛ به‌طوری که اعمال تعرفه‌های گمرکی بر واردات و پیامدهای اقتصادی جنگ با ایران، پرسش‌هایی را پیرامون هزینه این گزینه‌ها برای مصرف‌کنندگان و شرکت‌های آمریکایی برانگیخت. جمهوری‌خواهان، خود را در برابر رأی‌دهندگانی دیدند که بیش از هر چیز درگیر معضلات قیمت‌ها، اشتغال و درآمد بودند و آمادگی کمتری برای پذیرش تبعات اقتصادی درگیری‌های خارجی داشتند.
نتایج نظرسنجی‌ها نشان داد طیف وسیعی از مردم آمریکا بر این باورند که سیاست‌های دولت، شرایط اقتصادی آنها را دشوارتر کرده است. هرچند مسائل اقتصادی همواره در صدر موارد مورد توجه دست کم ۸۰ درصد از رای‌دهندگان آمریکا بوده است، اما نتایج حاصل از جنگ علیه ایران و تاثیر آن بر بازار جهانی نفت و همچنین تاثیر منفی آن بر وضعیت معیشتی آمریکایی‌ها به دلیل افزایش قیمت برخی کالاها از جمله بنزین، گازوئیل و سوخت‌های گرمایشی در این کشور، موجب شد این بار این موضوع سیاست خارجی آمریکا نیز مورد توجه رای دهندگان آمریکایی قرار گیرد. نامزدهای حزب دموکرات در خصوص نارضایتی مردم از وضعیت معیشتی در کشور به مجموعه عوامل مرتبط با عملکرد ترامپ و پیش از همه، حمله به ایران اشاره کردند و آن را عامل بروز این مشکلات دانستند و از آن تحت عنوان «جنگ پرهزینه بدون پشتوانه مردمی» یاد کردند. در این ارتباط، رای دهندگان، بار سیاست خارجی ترامپ به ویژه تصمیم حمله به ایران بدون در نظر گرفتن هزینه‌های داخلی آن را بر زندگی روزمره و معیشت خود کاملا احساس کردند. حتی برخی جمهوری‌خواهان نیز اعتراف کردند که جنگ علیه ایران و خطر ازسرگیری آن و در نتیجه افزایش قیمت سوخت، مهم‌ترین چالش در برابر حزب جمهوری‌خواه در این انتخابات بود. این در حالی است که در داخل حزب جمهوری‌خواه طرفدار ترامپ نیز در خصوص جنگ با ایران دو دستگی ایجاد شده و آنچه نگرانی آنان را از سیاست خارجی و امنیت ملی ترامپ دو چندان کرده، ایجاد هراس از برنامه هسته‌ای ایران است که به عقیده بسیاری، ازجمله مسئولان امنیتی سابق در این حزب کاملا مبالغه آمیز است.
نظریه فاجعه
شاخه ای از علم ریاضیات به نام «نظریه فاجعه» وجود دارد که بررسی می کند چگونه افزایش تدریجی فشار می تواند به فروپاشی ناگهانی یک ساختار منجر شود، ساختاری که پیش از آن مستحکم به نظر می رسید. آنچه در روز انتخابات برای حزب جمهوری خواه و دونالد ترامپ اتفاق افتاد، نمونه ای واقعی از چنین فرآیند فروپاشی بود. ترامپ با شکستی سنگین و معنادار روبه رو شد. تا پیش از سه شنبه، به نظر می رسید تسلط رئیس جمهور بر سیاست ملی آمریکا همچنان پابرجاست؛ آن هم با وجود سیاست های بی ثبات و کاهش محبوبیت، اما روز سه شنبه حمایت جمهوری خواهان در بسیاری از ایالت ها و حوزه های انتخابیه کنگره که تنها دو سال پیش به شدت افزایش یافته بود، فرو ریخت. ترامپ همچنان پایگاه سرسخت طرفداران جنبش «ماگا» را در اختیار دارد، اما نتایج انتخابات روز سه شنبه نشان داد رای دهندگان میانه رو جمهوری خواه و مستقل که سال ۲۰۲۴ به ترامپ رای داده بودند، اکنون حزب جمهوری خواه را ترک کرده اند؛ برخی به دموکرات ها رای دادند و برخی دیگر در انتخابات شرکت نکردند. مخالفت با ترامپ و حزب او چنان گسترده و عمیق به نظر می رسید که حامیان رئیس جمهور، حتی با وجود برنامه‌هایشان برای به چالش کشیدن روند رای گیری و شمارش آرا، به سختی می توانستند آن را انکار کنند.
معمولا در انتخابات میان دوره ای، پیروزی سیاسی به نفع یکی از دو حزب تغییر جهت می دهد، اما نتایج سه شنبه ظاهرا پیامدهایی بسیار فراتر از یک جابه جایی معمول سیاسی خواهد داشت. تحلیلگران معتقدند رای دهندگان از ترامپ خشمگین هستند؛ نه فقط به دلیل قیمت بالای بنزین و جنگ گیج کننده علیه ایران، بلکه به این دلیل که تصور می کنند رئیس جمهور به ارزش هایی خیانت کرده است که با صدای بلند از آنها دفاع می کرد. ترامپ با عملکرد خود، ادعایش را مبنی بر اینکه مدیری توانمند در عرصه کسب وکار است و می تواند به آنچه خودش جنگ های بی پایان می نامید پایان دهد، زیر سوال برده
است.
در خارج از آمریکا نیز نشانه های آشکاری از آسودگی خاطر دیده می شود؛ زیرا به نظر می‌رسد حباب ترامپ در حال ترکیدن است. ویلیام برنز، رئیس پیشین سیا، در این باره گفت: یک سال پیش در میان متحدان و شرکای آمریکا این نگرانی وجود داشت که موضوع فقط به ترامپ محدود نمی شود، بلکه ممکن است نشان دهنده تغییری در نگاه آمریکایی ها به کشور خود و جهان باشد. این نتیجه، متحدان ما را امیدوار خواهد کرد، زیرا نشان می دهد تغییرات عمیق ساختاری در آمریکا شاید به اندازه ای که آنها بیم داشتند، ریشه دار نباشد.
