مسیر دشوار کالابرگ
برنامه اعطای یارانه کالابرگی که برای حمایت از معیشت مردم در قبال رشد نرخ تورم طراحی شده است، به دلیل کمبود بودجه دولت به خطر افتاده و ادامه این طرح در آینده با ابهام روبروست.
روزنامه اطلاعات در گزارشی نوشت:
این برنامه در دولت قبل با هدف پشتیبانی از دهکهای پایین درآمدی و کمک به رشد قدرت خرید اقشار محروم آغاز شد و در دولت چهاردهم هم ادامه یافت. اعمال سیاستهای جدید ارزی از زمستان سال قبل باعث شد دولت از این برنامه غیرنقدی برای حمایت از معیشت مردم در مقابل رشد نرخ تورم استفاده کند. به همین دلیل قرار شد ماهانه به ازای هرنفر مبلغ یک میلیون تومان اعتبار خرید ۱۱ قلم کالای اساسی پُرمصرف در حساب بانکی سرپرستان خانوار واریز شود که قابل خرید و فروش نیست.
دولت با شروع جنگ تحمیلی اخیر، اعتبار لازم برای تأمین این اقلام را در قانون بودجه امسال در نظر گرفت که تقریباً ماهانه معادل ۸۷ هزارمیلیارد تومان است.
این رقم از سوی دولت(وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی) و توسط سیستم بانکی به حساب تمامی فروشگاههای توزیع کننده اقلام کالابرگی واریز میشود و هر فروشنده بسته به میزان فروش اقلام مذکور، هزینه خود را دریافت میکند.
با این وجود طی یک ماه و نیم گذشته تخصیص این اعتبار به برخی فروشگاههای توزیعکننده اقلام کالابرگی با تأخیر روبرو شده که منجر به گلایه و حتی انصراف فروشندگان از ادامه همکاری با این طرح شده است.
دولت برای رفع مشکلات هفته گذشته مبلغ ۵۵ هزار میلیارد تومان اختصاص داده اما بهنظرمیرسد پرداختها هنوز بهطور کامل انجام نشده یا تکافوی بدهیها را نمیکند.
گلایه فروشندگان
محمدحسن عزتی فروشنده گوشت و اقلام پروتئینی در مرکز تهران با اشاره به بدقولی دولت در واریز هزینه فروش اقلام کالابرگی به خبرنگار اطلاعات گفت: روند واریز این هزینه تقریباً تا اوایل خرداد مناسب و دقیق بود. یعنی معمولا ۵تا ۶ روز یک بار میزان اقلام فروخته شده تسویه می شد ولی از این زمان به بعد، بانکها رقم یارانه را با تاخیر واریز کردند و از تیر هم تقریباً واریزیها قطع شد.
وی گفت: فروش اقلام کالابرگی، گردش مالی اصناف را بالا برده بود و روند مطلوبی داشت. خریدارانی که برای تهیه اقلام کالابرگی به فروشگاههای مراجعه میکردند، سایر اقلام مورد نیاز خود را هم تهیه میکردند و به همین دلیل استقبال فروشگاهها از این طرح بسیار بالا بود. اما بد قولی اخیر موجب انصراف برخی فروشگاهها شده است.
مهدی کمالی شانجانی مدیر یکی از سوپرمارکتهای محلی در جنوب تهران هم در تایید این مشکل به خبرنگار اطلاعات گفت: اجرای طرح یارانه کالابرگی، میزان فروش کالا را بالا برد و رکود عرضه را کم کرد.
وی گفت: در این فروشگاه بطور متوسط ماهانه ۵۰۰ میلیون تومان عرضه کالابرگی داشتیم و در کنار آن مردم اقلام دیگری هم خرید میکردند که گردش مالی ما را بالا برده بود. اما ناگهان از اوایل خرداد پرداخت سیستم بانکی به تاخیر افتاد و ما در قبال تأمینکنندگان با مشکل روبرو شدیم.
این فروشنده ادامه داد: اغلب فروشگاههای این منطقه و به ویژه واحدهای صنفی که پشتوانه مالی محدودتری داشتند، از ادامه همکاری با طرح کالابرگ الکترونیک صرف نظر کردهاند. البته شنیده میشود که دولت در حال تسویه بدهی خرداد و تیر به فروشندگان اقلام کالابرگی است.
کاهش ارزش کالابرگ
با رشد نرخ تورم در ۴ ماه گذشته بهتدریج ارزش یارانه کالابرگی کاهش یافت. یعنی قدرت خرید اعتبار یک میلیون تومانی ابتدای امسال اکنون به کمتر از ۷۰۰ هزار تومان رسیده است.
برخی کارشناسان معتقدند با ادامه رشد نرخ تورم و گرانی اقلام کالابرگی، تا پایان امسال ارزش این اعتبار کالابرگی به کمتر از ۴۰۰ هزارتومان خواهد رسید و اثر حمایتی خود را از دست میدهد.
فرامرز متقی پژوهشگر اقتصادی با اشاره به تأثیر رشد تورم در کاهش ارزش اعتبار کالابرگی به خبرنگار اطلاعات گفت: انتظار بر این بود که دولت به موازات رشد نرخ تورم، میزان اعتبار کالابرگ الکترونیک را افزایش دهد. به گفته وی، اکنون برای حفظ قدرت خرید یارانه کالابرگی، میزان اعتبار آن برای هر نفر باید به یکمیلیون و ۳۵۰ هزار تومان در ماه برسد، ولی دولت برای افزایش این رقم با کمبود شدید منابع مالی روبروست.
آغاز واریز بدهیهای معوق
با دستور رئیسجمهوری، سازمان برنامه بودجه اخیراً با تخصیص ۵۵ هزار میلیارد تومان برای تسویه بدهیهای معوق فروشندگان اقلام کالابرگی موافقت کرده و روند پرداختها آغاز شده است.
یعقوب اندایش معاون رفاه وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی دیروز اعلام کرد: روند تسویه بدهی دولت به فروشگاههای عرضهکننده اقلام کالابرگی از ۱۰ روز قبل شروع شده و به تدریج همه بدهیها تسویه میشود. وی با اشاره به اینکه بودجه مورد نیاز پرداخت این بدهی از محل اعتبارات پشتیبانی تامین شده است،گفت: بر اساس منابعی که از بانک مرکزی به حساب وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی واریز میشود، پرداختیهای فروشگاههای طرف قرارداد از ۱۷دی ۱۴۰۴ تا اواخر خرداد به طور مرتب و به صورت روزانه تسویه شده است. بعد از این تاریخ هم بر اساس میزان وصولی منابع، بدهیها طی یک تا دو هفته تسویه شده و این فاصله زمانی در حال کاهش است.
اندایش گفت: برای نظارت بیشتر بر روند عرضه این اقلام مقرر شده است همه فروشندگان به سامانه خاص شبکه ملی کالابرگ متصل شوند.
اندایش افزود: ما به فروشگاههای زنجیرهای و شرکتهای حقوقی که چند شعبه دارند و فروشگاههای خُردی که بالاتر از یک میلیارد تومان فروش کالابرگی در ماه دارند تا پایان شهریور مهلت دادیم با سامانه فروشگاهی به شبکه ملی کالابرگ متصل شوند.
وی تصریح کرد: سایر فروشگاههای خردی که پایینتر از یک میلیارد تومان فروش کالابرگی در ماه دارند تا آخر آذر فرصت خواهند داشت که سامانه صندوق فروشگاهی نصب کنند و رصد و پایش آنها از طریق شبکه ملی کالابرگ انجام شود.
اندایش افزود: با توجه به شرایط کشور سعی میکنیم به محض اینکه منابع به دست ما برسد شبانه با فروشگاهها تسویه کنیم. البته معمول بازار این است که جنسی که خرید و فروش میشود ظرف ۲ تا ۴ هفته تسویه شود یا فرد عمده فروش چک میدهد و ما هم رعایت میکنیم.
وی تاکید کرد که به دلیل کمبود منابع بودجه، برنامه افزایش اعتبار کالابرگ الکترونیک فعلا از دستور کار دولت خارج شده است.