حدود 550 هزار نفر در صف انتظار وام ازدواج هستند

علیرضا رحیمی، معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان، در گفت‌وگو با آوش در پاسخ به اینکه این روزها درباره وام ازدواج، اختلاف‌نظرهایی میان دولت و مجلس وجود دارد. برخی می‌گویند دولت قصد افزایش وام را ندارد درحالی که مجلس بر افزایش آن تأکید دارد. ارزیابی شما چیست؟ گفت: وام ازدواج یکی از قدیمی‌ترین و مؤثرترین ابزارهای حمایتی دولت در حوزه جوانان است و سابقه آن به بیش از ۲۵ سال قبل بازمی‌گردد. از نگاه ما در معاونت امور جوانان، اصل حمایت از ازدواج جوانان یک ضرورت اجتماعی و راهبردی است. ما به‌صراحت اعلام کرده‌ایم که موافق افزایش وام ازدواج متناسب با نرخ تورم و هزینه‌های واقعی شروع زندگی هستیم چرا که این اقدام به‌طور مستقیم به افزایش نرخ ازدواج، تسهیل تصمیم جوانان برای تشکیل خانواده و افزایش امیداجتماعی منجر می‌شود.

وام ازدواج یک مداخله اجتماعی مؤثر است

او افزود: معتقدیم اگر موانع ازدواج جوانان حل شود و جوانان راه ازدواج را برای خود دست یافتنی ببینند بسیاری از مسائل اجتماعی و آسیب‌های حوزه جوانان کاهش پیدا می‌کند. تجربه بین‌المللی مانند ترکیه، کره‌جنوبی، مجارستان و چند قلمرو محلی نشان می‌دهد یارانه یا وام‌های ازدواج می‌تواند در کوتاه‌مدت فشار مالی زوج‌های جوان را کاهش دهد و فرآیند تشکیل خانواده را تسهیل کند. تجربه میدانی، داده‌های اجتماعی و حتی بازخوردهای مستقیم جوانان نشان می‌دهد که وام ازدواج صرفاً یک حمایت مالی نیست بلکه یک مداخله اجتماعی مؤثر است. اعتقاد داریم اگر مسئله ازدواج جوانان به‌درستی حل شود، بخش قابل توجهی از مشکلات اجتماعی، روانی و حتی اقتصادی جوانان به‌طور طبیعی کاهش پیدا می‌کند.

وام دادن در کاهش ناآرامی‌های اجتماعی موثر است

رحیمی تصریح کرد: وام ازدواج در کنترل و کاهش آسیب‌های اجتماعی، ایجاد امید و ثبات روانی در بسیاری از موارد اثربخشی بالاتری از بخشی از هزینه‌کردهای فرهنگی و اجتماعی دارد؛ به شرط آنکه به‌موقع، عادلانه و متناسب با واقعیت‌های اقتصادی پرداخت شود. از سوی دیگر به اعتقاد بسیاری از کارشناسان اقتصادی وام‌های ازدواج و فرزندآوری با کمترین احتمال انحراف و بیشترین اثربخشی در تحریک تقاضای مؤثر، به‌عنوان ابزاری مؤثر برای تقویت اقتصاد خانوار و رونق تولید عمل می‌کنند. در شرایط رکود اقتصادی و کاهش قدرت خرید، حمایت از این نوع تسهیلات نه‌تنها توجیه اقتصادی دارد بلکه می‌تواند در تثبیت اجتماعی و کاهش ناآرامی‌های احتمالی مؤثر باشد.

افزایش سقف وام ازدواج یکی از دلایل طولانی شدن صف متقاضیان است

معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان ادامه داد: باید توجه داشت بانک مرکزی و نظام بانکی کشور استدلال‌ها و ملاحظات خاص خود را در حوزه منابع، نقدینگی و توان تسهیلات‌دهی دارند که این موارد قابل بحث، بررسی و اصلاح در چارچوب گفت‌وگوی کارشناسی میان دستگاه‌ها از یک سو و تعامل دولت و مجلس از سوی دیگر است.  در سال‌های اخیر صف متقاضیان دریافت وام ازدواج به‌شدت نوسان داشته و شمار قابل‌توجهی از جوانان در انتظار دریافت تسهیلات هستند؛ علت اصلی ترکیبی از افزایش سقف تسهیلات، کاهش تخصیص منابع بانک‌ها/بانک مرکزی و تقلای سیاست‌گذار برای هدف‌گذاری پرداخت‌هاست. 

رحیمی در پاسخ به اینکه باتوجه به صف طولانی متقاضیان آیا دولت توان پرداخت این حجم از وام ازدواج را دارد؟ افزود: صف متقاضیان وام ازدواج بیش از آنکه نشانه ناکارآمدی سیاست باشد نشانه نیاز واقعی و اعتماد جوانان به این ابزار حمایتی است. بی‌تردید منابع دولت و شبکه بانکی محدود است اما مسئله اصلی نحوه مدیریت منابع، توزیع مسئولیت میان بانک‌ها و اصلاح فرآیند پرداخت است. از نگاه معاونت جوانان با هماهنگی میان دولت، بانک مرکزی، سازمان برنامه و مجلس می‌توان هم صف‌ها را کاهش داد و هم اثربخشی این سیاست را حفظ کرد.

وام ازدواج محصول قانون جوانی جمعیت نیست/ بحث وام ازدواج نیاز به بازنگری ندارد

او در واکنش به اینکه برخی وام ازدواج را نتیجه قانون جوانی جمعیت می‌دانند آیا این برداشت درست است و آیا این قانون نیاز به بازنگری دارد؟ تصریح کرد: وام ازدواج محصول قانون جوانی جمعیت نیست و سال‌ها پیش از تصویب این قانون نیز اجرا می‌شده و یکی از موفق‌ترین سیاست‌های حوزه جوانان بوده است. قانون جوانی جمعیت این ابزار را تقویت کرده اما مبدع آن نیست. درباره خود قانون نیز باید گفت که اصل حمایت از ازدواج و فرزندآوری قابل دفاع است اما در اجرا نیازمند بازنگری، واقع‌گرایی اجتماعی و توجه بیشتر به شرایط زیسته جوانان هستیم. سیاست‌ها زمانی موفق‌اند که با توان اقتصادی، اشتغال، مسکن و امنیت روانی جوانان هم‌راستا باشند البته قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت قانون بسیار گسترده‌ای است که اجرای کامل آن هزینه‌ها و اعتبارات فراوانی نیاز دارد اما در بحث وام ازدواج نیازی به بازنگری نیست.

رحیمی خاطرنشان کرد: ما در معاونت امور جوانان خود را نماینده مطالبات جوانان و نهاد مطالبه‌گر در درون دولت می‌دانیم. معاونت جوانان وزارت ورزش و جوانان در راستای وظایف و اختیارات ستادی خود نسبت به پیگیری مطالبات جوانان درخصوص وام ازدواج پیگیری‌های منظمی را چه در سطح معاونت از طریق مکاتبات با نمایندگان مجلس، بانک مرکزی، سازمان بازرسی و غیره دارد و همچنین  جلسات مختلف با برخی مسئولان و نمایندگان بانک‌ها و در سطح ستاد ملی ساماندهی امور جوانان و نیز  در سطح استان‌ها از طریق ستادهای ساماندهی امور جوانان استان‌ها و استانداران و شورای هماهنگی بانک‌ها انجام می‌دهد.

حدود 550 هزار نفر در صف انتظار وام ازدواج هستند

معاون امور جوانان وزارت ورزش و جوانان خاطرنشان کرد:  طبق بررسی‌های به عمل آمده از آخرین آمار اعلام شده، وضعیت کلی پرداخت تسهیلات ازدواج در کشور وضعیت مطلوبی نیست به نحوی که طبق آخرین آمار بانک مرکزی در انتهای آذرماه حدود 550  هزار نفر در صف انتظار تسهیلات ازدواج هستند و تا این تاریخ تنها 47 درصد از متقاضیان موفق به دریافت وام ازدواج شده‌اند. از سوی دیگر پیگیری‌های همکاران ما در ستادهای ساماندهی جوانان در استان‌ها نشان می‌دهد در برخی از استان‌ها علی رغم وجود ذخیره انباشته و عدم مشکل در تامین اعتبارات لازم برای پرداخت وام ازدواج، به دلیل نداشتن سهمیه لازم و عدم اجازه پرداخت از سوی بانک مرکزی امکان پرداخت وام ازدواج در آن بانک عامل وجود ندارد.

رحیمی در پایان یادآور شد: برخی دیگر از استان‌ها از عدم تناسب سهمیه پرداخت با تعداد متقاضیان استان شکایت داشتند. به طور کلی پیگیری افزایش وام ازدواج متناسب با تورم، تسریع در پرداخت، تسهیل شرایط دریافت و حتی طراحی بسته‌های حمایتی مکمل جزو اولویت‌های جدی ماست. این موضوع صرفاً یک سیاست اداری نیست؛ حق جوانان و سرمایه‌گذاری بر آینده اجتماعی کشور است و ما با همین نگاه آن را دنبال می‌کنیم.