نگاه خیره بازارهای جهانی به تحولات خاورمیانه/ پیشبینیها درباره قیمت نفت چیست؟
تحریریه آوش/ مهمترین اثر تشدید تنشها و اختلال در جریان صادرات نفت از خلیج فارس بر بازار سوخت متجاوز یعنی آمریکا بوده و آن را با شوک قیمتی مواجه کرده است؛ بهطوری که بهای بنزین و گازوئیل روندی صعودی گرفته و مرز ۲.۵ دلار را درنوردیده و نگرانیهای تورمی را افزایش داده و قیمت بنزین در اروپا نیز تا ۳۰ تا ۴۵ درصد افزایش یافت
در حالی که تجاوز آمریکا و اسرائیل به خاک کشور عزیزمان ایران وارد روز چهارم شده است، بازار انرژی در سراسر جهان تحت تاثیر این جنگ و تبعات ناشی از آن قرار گرفته است. بازارهای جهانی نفت حالا تحت تاثیر نگرانی از عرضهی نفت به بازارهای جهانی و تداوم جنگ در منطقه با موقعیت ویژهای روبهرو شدهاند. این وضعیت تنها بازار نفت را تحت تاثیر قرار نداده و سایر بازارهای انرژی نیز از افزایش قیمت مصون نیستند. قیمت گاز در اروپا رشدی ۲۵ درصدی را تجربه کرده و بهای بنزین در امریکا نیز رشد بیسابقهای را شاهد است.
حالا تحلیلگران ارزیابیهای خود را به توان دفاعی ایران معطوف کردهاند و بر این اعتقادند که تصور چنین واکنشی از ایران، آن هم در فاصلهای کوتاه از جنگ دوازده روزه در خرداد و تیرماه سال جاری دور از ذهن بوده است. بلومبرگ امروز با انتشار مطلبی اعلام کرد: کارشناسان بر این باورند قیمت نفت با بازگشایی بازارهای جهانی، جهشی قابل توجه خواهد کرد. لازم به ذکر است، این جهش قیمتی وضعیت انرژی و سوخت در دنیا را تحت الشعاع قرار خواهد داد.
جهش قیمت سوخت در آمریکا و اروپا
شاید بتوان گفت مهمترین اثر تشدید تنشها و اختلال در جریان صادرات نفت از خلیج فارس بر بازار سوخت متجاوز یعنی آمریکا بوده و آن را با شوک قیمتی مواجه کرده است؛ بهطوری که بهای بنزین و گازوئیل روندی صعودی گرفته و مرز ۲.۵ دلار را درنوردیده و نگرانیهای تورمی را افزایش داده و قیمت بنزین در اروپا نیز تا ۳۰ تا ۴۵ درصد افزایش یافت.
استمرار این قیمت تاثیر مستقیم بر قیمتها نه تنها در اروپا بلکه حتی در آمریکا، به واسطه افزایش قیمت تمام شده محصولات وارداتی خواهدداشت. در صورتعدم کنترل، آن هم در آستانه انتخابات میاندورهای آمریکا، ترامپ شاهد ریزشهایی خواهدبود.
سقوط بورسهای خلیجفارس
نگرانی سرمایهگذاران از احتمال اختلال در صادرات نفت و گسترش درگیریها، شاخصهای اصلی بورس در خلیجفارس را پایین کشید. طی روز گذشته، شاخص کل بازار سهام عربستان ۲.۱۸ درصد و شاخص اصلی بازار عمان هم تا ۳ درصد دچار ریزش شدند.
کویت هم معاملات بازار بورسی خود را بهعنوان اقدامی احتیاطی متوقف کرد و شاخص معیار بحرین هم ۰.۹۹ درصد افت کرد. به گزارش رویترز، بانک بارکلیز پیشبینی خود از قیمت نفت برنت را از ۸۰ دلار در روز به حدود ۱۰۰ دلار در هر بشکه افزایش داده است.
کاهش تولید در منطقه، بحران گاز در اروپا
پس از حمله صبح دیروز به راس لفان، شرکت قطر انرژی اعلام کرد که تولید تمام گاز طبیعی مایع خود را متوقف میکند. قطر بزرگترین تولیدکننده LNG در جهان با نزدیک به ۲۰درصد از تولید جهانی هستند. در همین راستا بلومبرگ گزارش کرده است که هزینه کرایه کشتیهای حمل گاز طبیعی در حوزه اقیانوس اطلس ۱۰۰درصد افزایش یافته است. هزینه کشتی حامل گاز طبیعی در حوضه اقیانوس اطلس به بیش از ۲۰۰ هزار دلار در روز میرسد. افزایش شدید قیمت کشتیهای حملونقل پس از توقف تولید گاز طبیعی مایع توسط قطر رخ داده است. با همین اعلام توقف تولید گاز قطر، قیمت گاز در اروپا ۴۴درصد افزایش یافت.
گفتنی است در گروه بورسهای لندن نیز، قیمت گاز طبیعی بریتانیا ۴۲.۵۵ درصد افزایش یافت. همچنین قیمت گاز طبیعی اروپا نیز ۳۰.۸۴درصد افزایش داشته است.
شتاب افزایش قیمت نفت
در همین حال اکونومیکس تخمین میزند که در سناریوی مسدود شدن تنگۀ هرمز، قیمت نفت میتواند به بیش از ۱۰۰ دلار در هر بشکه افزایش یابد. نفت برنت شمال که دیروز در مرز ۸۰ دلار قرار گرفته بود، امروز از رکورد ۸۲ دلار نیز عبود کرد. به نطر میرسد این روند فزاینده با توجه به بسته بودن تنگه هرمز وعدم اجازه عبور نفتکشها از آن همچنان ادامه داشته باشد.
قطعا تعطیلی پالایشگاههای بزرگ نفت در کشورهای عربی از جمله آرامکو عربستان نیز موتور محرک این روند صعودی است.
در این فضا رسانههای بینالمللی هشدار میدهند در صورت تداوم جنگ عرضهی نفت به باازرهای بینالمللی با مشکل مواجه خواهد شد. افزایش قابل ملاحظهی قیمت نفت در اولین روز کاری پس از آغاز جنگ در حالی است که هنوز بازار واکنش واقعی به شرایط نشان نداده و این رشد ناشی از ترس و نگرانی از آینده است. تداوم این روننت یتواند عرضهی نفت را به شدت محدود کند. حالا قیمتهای اعلامی در بازارهای جهانی نشان میدهد بهای هر بشکه نفت برنت به هشتاد دلار نزدیک شده و رشدی نزدیک به شش دلار را تجربه کرده است. میزان افزایش قیمت گازوییل نیز قابل توجه اعلام شده است.
رویترز نیز نوشت حلیلگران در ارزیابی تأثیر تشدید تنشها در خاورمیانه بر عرضه، بهویژه جریان عبور نفت از طریق تنگه هرمز که بیش از ۲۰ درصد محمولههای جهان از آن عبور میکند، پیشبینی میکنند که قیمت نفت در روزهای آینده در سطوحی بالا باقی بماند. منابع تجاری اعلام کردند بیشتر مالکان نفتکشها و شرکتهای بزرگ نفتی و تجاری، در پی هشدار تهران به کشتیها درباره عبور از تنگه هرمز، حملونقل نفت خام، فرآوردههای سوختی و گاز طبیعی مایعشده (الانجی) از مسیر این تنگه را به حالت تعلیق درآوردهاند.
شانا هم در همین باره نوشت که منابع و مقامهای کشتیرانی دهم اسفندماه گفتند: حملههای نظامی شناورهای حمل نفت خام و گاز طبیعی مایعشده (الانجی) را در معرض آسیبهای جانبی قرار داده است؛ موشکها دستکم به سه نفتکش در سواحل خلیج فارس اصابت کردند و یک دریانورد جان خود را از دست داد.
صف کشتیهای منتظر مانده پشت تنگه هرمز
دادههای کشتیرانی نشان میدهند همزمان با تشدید درگیریهای نظامی در منطقه خاورمیانه، دستکم ۱۵۰ شناور حامل محمولههای نفت و الانجی در آبهای خلیج فارس در خارج از تنگه هرمز لنگر انداختهاند و دهها کشتی دیگر هم در سوی دیگر این گذرگاه راهبردی جهان متوقف شدهاند. باید در نظر داشت روز جمعه یعنی یک روز پیش از آغاز جنگ، نفتکش حامل انرژی از تنگهی هرمز عبور کرده که این تعداد در روز یکشنبه یعنی روز دوم جنگ به ۶ نفتکش کاهش یافته است.
اشاره به این نکته ضروری است که هزینهی بیمهی نفتکشها نیز بسیار بالاست به طوری که حتی چند روز پیش از جنگ منابع صنعتی اعلام کردند که بهدلیل احتمال تشدید تنشها در خاورمیانه، هزینه حمل نفت خام به بالاترین سطح در ۶ سال اخیر رسید. در این فضا بسیاری از کارشناسان معتقدند با تداوم جنگ، افزایش شدید قیمتها کمکم زندگی عادی مردم را تحت تاثیر قرار داده و بیتردید اثرات انچه آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران و مردم ایران تحمیل کردهاند در پمپ بنزینهاُ قبضهای گاز و زندگی روزمره مردمانشان قابل رصد خواهد بود.
