شناسایی ۳۱ کانون ریزگرد در جنوب تهران

رحمان شریفی،  رئیس بخش بهره‌وری منابع آب و خاک مرکز تحقیقات، با هشدار نسبت به گسترش کانون‌های گردوغبار در استان تهران اظهار کرد: در حال حاضر بیش از ۳۱ کانون فعال ریزگرد در جنوب، جنوب‌غرب و جنوب‌شرق استان تهران وجود دارد و بیش از ۱۱۰ هزار هکتار از اراضی استان تحت تأثیر این پدیده قرار گرفته است. 

وی با بیان اینکه ریزگردها را نمی‌توان صرفاً یک حادثه طبیعی و غیرمترقبه دانست، افزود: انسان‌ها در شکل‌گیری و تشدید این پدیده نقش قابل توجهی دارند و تغییر کاربری اراضی، تخریب پوشش گیاهی و بهره‌برداری نادرست از زمین از مهم‌ترین عوامل افزایش کانون‌های گردوغبار به شمار می‌رود. 

شریفی ادامه داد: پوشش گیاهی مهم‌ترین عامل جلوگیری از فرسایش خاک است و هرگونه دست‌اندازی به این پوشش، فرسایش بادی را تشدید کرده و زمینه ایجاد ریزگردها را فراهم می‌کند. در بسیاری از مناطق، با حذف پوشش گیاهی و برهم خوردن ساختار خاک، ذرات سبک به راحتی توسط باد جابه‌جا می‌شوند و کانون‌های گردوغبار گسترش می‌یابند. 

رئیس بخش تحقیقات آبخیزداری و بهره‌وری منابع آب و خاک مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان با اشاره به منشأ زمین‌شناسی برخی کانون‌های گردوغبار گفت: بخش قابل توجهی از این مناطق روی سازنده‌های تبخیری قرار دارند که به‌طور طبیعی پوشش گیاهی ضعیف‌تری دارند و هرگونه تخریب همین پوشش محدود نیز استعداد تولید ریزگرد را افزایش می‌دهد. 

وی با تأکید بر پیامدهای زیست‌محیطی و بهداشتی این پدیده اظهار کرد: گردوغبار تنها شامل ذرات خاک نیست و می‌تواند مجموعه‌ای از ذرات معلق، آلاینده‌ها و حتی دودهای ناشی از سوخت ناقص را دربر گیرد که سلامت شهروندان را تهدید می‌کند. 

شریفی افزود: بیماری‌های تنفسی، تنگی نفس، تشدید آسم و سایر مشکلات ریوی از مهم‌ترین پیامدهای قرار گرفتن در معرض ریزگردهاست و این مسئله هزینه‌های اجتماعی و اقتصادی قابل توجهی را به جامعه تحمیل می‌کند. 

وی همچنین با اشاره به استقرار بخش مهمی از اراضی کشاورزی جنوب تهران در محدوده کانون‌های گردوغبار گفت: تداوم این شرایط می‌تواند بر کیفیت محصولات کشاورزی، به‌ویژه سبزی و صیفی‌جات، اثرگذار باشد و ضرورت توجه جدی به مدیریت منابع طبیعی و حفاظت از پوشش گیاهی را دوچندان می‌کند. 

عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان تهران تأکید کرد: اگر روند فعلی تخریب پوشش گیاهی و تغییر کاربری اراضی ادامه یابد، وسعت مناطق درگیر گردوغبار در استان تهران افزایش خواهد یافت و کنترل این پدیده با دشواری بیشتری مواجه می‌شود.