بارشهای بهاری در کمین مسافران جادههای ایران
تحریریه آوش/بررسیهای هواشناسی نشان میدهد که شرایط جوی در برخی استانهای کشور در حالت هشدار قرار گرفته است و در نقاطی از کشور احتمال وقوع سیلاب پیشبینی شده است.
در حالی که هزاران ایرانی در نخستین روزهای بهار ۱۴۰۵ بار سفر بستهاند تا از صدای انفجارها دور باشتد یا نوروز خود را در شهرهای شمالی یا دامنههای باشکوه زاگرس سپری کنند، نقشههای هواشناسی تصویر متفاوتی را ترسیم میکنند.
سازمان هواشناسی ایران با صدور هشدارهای سطح زرد و نارنجی، از ورود یک سامانه بارشی قدرتمند خبر داده است که پتانسیل تبدیل شدن به سیلابهای بهاری را دارد. این پدیده جوی در حافظه تاریخی ایرانیان با خاطرات تلخ نوروز سال ۱۳۹۸ گره خورده است و اکنون شواهد نشان میدهد که الگوهای جوی مشابهی در حال شکلگیری است.
شلاق باران بر پیکر نیمه غربی و شمالی کشور
بر اساس جدیدترین دادههای همدیدی، از امروز شنبه اول فروردین ۱۴۰۵، رگبار، صاعقه و وزش باد شدید مناطقی از جنوب، شرق، شمال غرب و ارتفاعات البرز را در بر گرفته است. اما اوج بحران برای روزهای یکشنبه و دوشنبه پیشبینی شده. کارشناسان هواشناسی هشدار میدهند که روز دوشنبه نیمه غربی ایران و روز سهشنبه تقریبا تمام کشور به جز بخشهایی از شرق تحت تاثیر این سامانه خواهند بود.
نوروز اصغرزاده، کارشناس هواشناسی، در این باره تاکید کرده است که فعالیت این سامانه در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه به اوج خود میرسد و انتظار میرود بارش برف در ارتفاعات همراه با کولاک و بارش تگرگ در مناطق مستعد رخ دهد. این وضعیت به ویژه در استانهایی نظیر آذربایجان شرقی، ایلام، لرستان و چهارمحال و بختیاری که توپوگرافی کوهستانی دارند، میتواند منجر به مسدود شدن راههای روستایی و لغزندگی شدید جادههای اصلی شود.
کابوس ۹۸ تکرار میشود؟ بررسی سوابق سیلهای بهاری
ایران کشوری است که در سالهای اخیر نشان داده بیش از خشکسالی، از سیلابهای ناگهانی ضربه میخورد. نگاهی به تاریخچه سیلهای بهاری نشان میدهد که فروردین ماه همواره آبستن حوادث سنگین بوده است. سیل نوروز ۹۸ که ۲۵ استان را درگیر کرد و کشتههای قابل توجهی بر جای گذاشت، نماد بارز این خطرات است. همچنین سیل اردیبهشت ۱۴۰۳ در مشهد که در کمتر از یک ساعت بارش، چندین نفر را در خودروهایشان محصور کرد، نشاندهنده قدرت تخریبی بارشهای بهاری است. اکنون در بهار ۱۴۰۵، ترکیب بارشهای شدید، اشباع بودن خاک از بارشهای زمستانی و تغییر کاربری مسیلها زنگ خطر را به طور جدی به صدا درآورده است.
چالش اسکان مسافران در شرایط ویژه
نوروز امسال با پیچیدگیهای مضاعفی روبروست. با توجه به شرایط منطقهای و وضعیت خاص حاکم بر فضای کشور، تمرکز جمعیت در مناطق مرکزی و شمالی بیش از پیش شده است. بسیاری از مسافران به دلیل مسائل مختلف، کمپینگ و چادرخوابی در فضاهای باز را انتخاب کردهاند که این انتخابی بسیار خطرناک در روزهای پیشرو است. شرکت آب منطقهای ایلام و سایر استانهای غربی صراحتا اعلام کردهاند که شهروندان باید از نزدیک شدن به بستر رودخانهها و مناطق پاییندست سدها جدا خودداری کنند. در شرایطی که جادهها به دلیل سفرهای نوروزی پرتردد هستند، وقوع یک سیل ناگهانی میتواند عملیات امداد و نجات را با بنبست مواجه کند.
راهنمای بقا و اقدامات ضروری برای مسافران
اگر در حال حاضر در سفر هستید یا قصد سفر به مناطق کوهستانی و حاشیه رودخانهها را دارید، رعایت نکات ایمنی برای حفظ جان شما حیاتی است. نخستین قدم تخلیه فوری مناطق پست است؛ اگر در کنار رودخانهها حتی رودخانههای خشک چادر زدهاید، بلافاصله به مناطق مرتفع نقل مکان کنید زیرا سیلهای بهاری بسیار ناگهانی هستند. هرگز سعی نکنید با خودرو یا پیاده از عرض آب جاری عبور کنید، چرا که فشار آب میتواند به سادگی خودرو را واژگون کند. با توجه به هشدار برف و کولاک در ارتفاعات، داشتن زنجیر چرخ، لباس گرم و جیره غذایی خشک در خودرو الزامی است. همچنین ضروری است که اخبار را تنها از منابع رسمی پیگیری کرده و برای احتمال قطع شدن موقت برق یا شبکههای ارتباطی آمادگی داشته باشید. سیلاب تنها آب نیست، بلکه مخلوطی از گلولای و سنگ است که قدرت تخریبی بالایی دارد، لذا فریب ظاهر آرام برخی رودخانهها را در شروع بارندگی نخورید.
سخن آخر اینکه، طبیعت ایران زیباست اما در فصل بهار میتواند به همان اندازه خشن و پیشبینیناپذیر باشد. هشدار سطح زرد و نارنجی به معنای احتمال خسارت جانی و مالی است. بیایید با جدی گرفتن هشدارهای کارشناسان هواشناسی و ستاد بحران، از تبدیل شدن تعطیلات نوروزی به ایام سوگواری جلوگیری کنیم و سلامت خود و خانوادهمان را در اولویت قرار دهیم.
