تهران و مشهد همچنان درگیر تنش آبی
سخنگوی صنعت آب کشور با بیان اینکه متوسط بارش کشور ۲۳۸ میلیمتر و حدود یک درصد کمتر از میزان مورد انتظار است، گفت: از نظر شاخص بارش کشوری، ایران در شرایط نرمال قرار دارد، اما به دلیل ماهیت محلی منابع آب، برخی مناطق از جمله تهران، مشهد، کرج، اراک و ساوه همچنان با تنش آبی مواجهاند.
عیسی بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب کشور، در نشست خبری با اشاره به وضعیت بارشهای کشور گفت: متوسط بارش کشوری ۲۳۸ میلیمتر است، در حالی که در شرایط فعلی باید حدود ۲۴۱ میلیمتر بارش ثبت میشد بنابراین کشور کمتر از یک درصد عقبماندگی بارشی دارد.
وی افزود: معمولا در ادبیات مهندسی، بازه مثبت و منفی ۱۰ درصد را برای شرایط نرمال در نظر میگیریم و روشهای محاسباتی نیز برای تعیین این محدوده وجود دارد؛ بنابراین میتوان گفت از نظر شاخص بارش کشوری، کشور در شرایط نرمال قرار دارد.
بزرگزاده با تاکید بر اینکه آب امری محلی است، اظهار کرد: همانطور که بارها از طریق رسانهها به مردم گفتهایم، پرآبی یک نقطه در جنوب یا غرب کشور که حتی در برخی مناطق شاهد سرریز سدها بودهایم، ارتباطی با کمآبی مناطق تهران، مشهد، کرج، اراک و ساوه ندارد چراکه این مناطق ارتباط هیدرولیکی چه به صورت طبیعی و چه مصنوعی با یکدیگر ندارند.
سخنگوی صنعت آب کشور ادامه داد: مدیریت آب اساسا ماهیتی محلی دارد و باید این واقعیت را بپذیریم. اگر معیار محلی بودن منابع آب را بپذیریم، میبینیم استانهای قم، تهران، مرکزی، یزد، سیستان و بلوچستان، سمنان، اصفهان، گیلان، قزوین، البرز، مازندران و چهارمحال و بختیاری همچنان بین ۱۲ تا ۳۷ درصد کاهش بارش دارند.
وی با اشاره به شرایط استان قم گفت: برای استان قم سالها پیش طرح بزرگی برای انتقال آب از سرشاخهها اجرا شده است. بنابراین اگرچه این استان از نظر بارش نسبت به نرمال با بیشترین میزان کمبارشی مواجه است، اما به دلیل منابع و اتصالات هیدرولیکی، شرایط متفاوتی دارد.
بزرگزاده درباره وضعیت تهران نیز اظهار کرد: وقتی تهران در چنین شرایطی قرار دارد، طبیعتا کرج نیز که با آن در پیوند است، تحت تاثیر قرار میگیرد، چراکه منابع آب این مناطق مشترک هستند.
وی افزود: در خراسان رضوی، مشخصا شهر مشهد، بخشی از منابع آب از کشور همسایه تامین میشود و آب مورد نیاز از این مسیر دریافت نشده است؛ بنابراین همچنان با مشکل مواجه هستیم.
سخنگوی صنعت آب کشور با اشاره به مناطق دارای بیشترین شدت تنش آبی گفت: اگر بخواهیم چند نقطه را در صدر مناطق دارای تنش آبی قرار دهیم، باید به تهران، یعنی مناطق مختلف استان تهران، استان البرز و بخشهایی از قزوین که از منابع آب مشترک استفاده میکنند، همچنین شهر مشهد و خراسان رضوی، بهویژه مشهد، و نیز اراک و ساوه در استان مرکزی اشاره کنیم. این مناطق در صدر نقاطی هستند که با تنش آبی بیشتری مواجهاند و بیشتر تحت تاثیر قرار میگیرند.
بزرگزاده در ادامه با اشاره به وضعیت مخازن سدهای کشور گفت: اگر فرض کنیم همه کشور را یکجا در نظر بگیریم، اکنون درصد پرشدگی سدهای کشور ۵۳ درصد و حجم موجود آب مخازن حدود ۲۷ میلیارد مترمکعب است. این در حالی است که در همین مقطع زمانی سال گذشته، حجم آب موجود در مخازن حدود ۲۰ میلیارد و ۴۰۰ میلیون مترمکعب بود؛ بنابراین امسال در مجموع حدود هفت میلیارد مترمکعب نسبت به سال گذشته در حجم مخازن کشور وضعیت بهتری داریم.
وی تاکید کرد: البته همانطور که عرض کردم، مخازن تهران چنین شرایطی ندارند. در حالی که درصد پرشدگی سدهای تهران ۲۶ درصد است، نمیتوان قضاوت کشوری را برای تهران نیز به کار برد. این موضوع باید بهدرستی برای مردم تهران و کرج اطلاعرسانی شود.
سخنگوی صنعت آب کشور ادامه داد: درصد پرشدگی سدهایی که روی آنها نیروگاه برقآبی داریم، مانند سد امیرکبیر کرج و سد لتیان، بالاتر است؛ اما سدهایی که نیروگاه ندارند، مانند ماملو و لار، شرایط متفاوتی دارند.
بزرگزاده با اشاره به راهبرد وزارت نیرو در مدیریت رهاسازی آب از سدهای دارای نیروگاه گفت: گاهی شهروندان محترم که از کنار کرج عبور میکنند، تصور میکنند میزان آب سد امیرکبیر کم است، در حالی که این موضوع نتیجه راهبرد وزارت نیرو در مدیریت رهاسازی آب از سدهایی است که نیروگاه دارند؛ چه در تهران و چه در کارون.
وی افزود: ما میدانستیم سدهایی که نیروگاه دارند، هم خدمات آب و هم خدمات برق ارائه میکنند؛ بنابراین بهتر است تا حد امکان آب را در آنها ذخیره کنیم و ارتفاع آب را بالاتر ببریم تا هم از حجم مخزن برای تامین آب و مصرف کشاورزی استفاده کنیم و هم از ارتفاع آب پشت سد برای تولید برق بهره ببریم.
سخنگوی صنعت آب کشور با اشاره به وضعیت سدهای زنجیره کارون گفت: این موضوع یک راهبرد عامدانه است. اگر به سدهایی مانند امیرکبیر و سدهای زنجیره کارون نگاه کنیم، میبینیم که اکنون در ماه پایانی تابستان هستیم و از تیرماه به این طرف، تولید برقآبی خوبی داشتهایم.
بزرگزاده افزود: اکنون درصد پرشدگی سدهای زنجیره کارون حدود ۷۴ درصد است که از متوسط کشوری بالاتر است. این کار را انجام دادیم تا بتوانیم از ظرفیت برقآبی نیز استفاده کنیم و امسال نیز با وجود شرایط دشوار سال آبی، تولید برقآبی مناسبی داشتهایم.
وی ادامه داد: در جریان اتفاقات اخیر، بخشی از منابع انرژی کشور مورد هدف قرار گرفت و برخی نیروگاهها و منابع انرژی آسیب دیدند، اما نیروگاههای برقآبی در این شرایط به کمک شبکه آمدند. سرمایهگذاریهایی که مردم و دولت طی چند دهه گذشته در کشور انجام دادهاند، امسال بهخوبی خود را نشان داد و به کمک مردم و شبکه انرژی کشور آمد.
سخنگوی صنعت آب کشور گفت: ما بیش از ۱۲ هزار مگاوات ظرفیت نصبشده برقآبی داریم و حدود ۱۱ هزار مگاوات از این ظرفیت را در یک زمان مشخص در اختیار گرفتیم که عدد بسیار بالا و قابل توجهی است و به شبکه برق و انرژی کشور کمک کرد.
بزرگزاده افزود: اکنون که حجم مخازن نیروگاههای برقآبی حدود ۷۵ درصد است، اگر بتوانیم با کمبود سوخت مواجه نشویم و این شرایط را حفظ کنیم، میتوانیم از ظرفیت برقآبی در تولید انرژی زمستان نیز استفاده کنیم. این خبر خوبی برای مردم، رسانهها و فعالان حوزه انرژی است؛ چراکه با وجود اتفاقات بد، این بخش در بیشینه ظرفیت خود در حال مشارکت و کمک به شبکه است و نشان میدهد سرمایهگذاریهایی که مردم، حاکمیت و دولت طی ۴۵ سال گذشته انجام دادهاند، همچنان در حال نتیجه دادن است.