شبح هخامنشیان در جنگلهای گیسوم/ گنج ۶ هزار میلیاردی گمشده کجاست؟
تحریریه آوش/ در میان اشیای منتسب به این گنجینه، نام آثاری چشمگیر دیده میشود؛ از ریتونهای طلایی و نقرهای گرفته تا ظروف آیینی، سکههای طلای دریک هخامنشی، زیورآلات مرصع، مهرههای عقیق سلیمانی، بشقابهای مزین به نقش گل لوتوس، گلمیخهای نقرهای و اشیایی با نقش گراز، گاو بالدار، گوزن، مارال و حتی انسان بالدار
در روزهایی که ایران درگیر شرایط جنگی، محدودیتهای مرزی و اختلال اینترنت بینالملل بود، در لایههای پنهان بازار زیرزمینی عتیقه، فیلمها و تصاویری دستبهدست میشد که ادعا میکردند مربوط به یکی از بزرگترین کشفیات تاریخی دهههای اخیر ایران است؛ گنجینهای منتسب به دوران هخامنشیان در جنگلهای گیسوم گیلان.ماجرایی که نخستین بار توسط رسانه «صدای میراث» مطرح شد. این رسانه مدعی است در روزهای پایانی اسفند ۱۴۰۴، از طریق فعالان بازار سیاه عتیقه به اطلاعاتی دست یافته که از کشف مجموعهای کمنظیر از آثار تاریخی در منطقه گیسوم و رضوانشهر خبر میدهد.براساس این روایت، حفاریهای غیرمجاز در گورستانهای باستانی منطقه گیسوم در آذرماه ۱۴۰۴ به کشف محمولهای شامل حدود ۱۲۰۰ قطعه اثر تاریخی منجر شده است. مجموعهای که گفته میشود حدود ۲۰ کیلوگرم طلا در آن به کار رفته و ارزش تقریبی آن به شش هزار میلیارد تومان میرسد.
در میان اشیای منتسب به این گنجینه، نام آثاری چشمگیر دیده میشود؛ از ریتونهای طلایی و نقرهای گرفته تا ظروف آیینی، سکههای طلای دریک هخامنشی، زیورآلات مرصع، مهرههای عقیق سلیمانی، بشقابهای مزین به نقش گل لوتوس، گلمیخهای نقرهای و اشیایی با نقش گراز، گاو بالدار، گوزن، مارال و حتی انسان بالدار.روایت منتشرشده مدعی است که این گنجینه پس از خروج از محل کشف، مدتی در یک صندوقچه چوبی قدیمی در یکی از روستاهای اطراف گیسوم نگهداری شده است.اما بخش جنجالی ماجرا از اینجا آغاز میشود.
گفته میشود قاچاقچیان آثار تاریخی که در رویای فروش این آثار در بازارهای منطقه، بهویژه دبی بودند، با بسته شدن مرزها و شرایط ویژه کشور روبهرو شدند. اتفاقی که باعث شد این گنجینه ارزشمند در داخل کشور باقی بماند و امکان خروج آن فراهم نشود.بر اساس همین روایتها، اشیای تاریخی در ادامه میان خانههای امنی در تهران و شیراز جابهجا شدهاند و حالا نگاه قاچاقچیان به مسیرهای زمینی افغانستان و ترکیه دوخته شده تا شاید راهی برای خروج این آثار از کشور پیدا کنند.
اما سؤال اصلی همچنان پابرجاست؛ آیا این گنجینه واقعاً وجود دارد؟امروز حسین رفیعیان، معاون میراث فرهنگی گیلان، در گفتوگو با خبرگزاری فارس اعلام کرده که موضوع در دست بررسی است اما پیش از هر چیز باید منشأ فیلمها و تصاویر منتشرشده مشخص شود.او تأکید کرده که در بسیاری از پروندههای مشابه، قاچاقچیان و دلالان آثار تاریخی برای داغ کردن بازار یا حتی کلاهبرداری از خریداران، تصاویر و فیلمهایی از کشفیات کشورهای دیگر را به نام مناطق مختلف ایران منتشر میکنند.
همین مسئله باعث شده که کارشناسان میراث فرهنگی با احتیاط به این پرونده نگاه کنند.با این حال، ابهام درباره سرنوشت این گنجینه همچنان ادامه دارد. زیرا هرچه زمان میگذرد و پاسخ روشنی از سوی مراجع مسئول منتشر نمیشود، شایعات بیشتری شکل میگیرد؛ از ادعای خروج آثار از کشور گرفته تا شایعاتی درباره افتادن گنجینه به دست افراد بانفوذ یا نهادهای مختلف؛ شایعاتی که تاکنون هیچ سندی برای اثبات آنها ارائه نشده است.حالا افکار عمومی با یک پرسش بزرگ روبهروست؛
آیا در دل جنگلهای گیسوم و گورستانهای باستانی رضوانشهر، یکی از بزرگترین گنجینههای تاریخ معاصر ایران کشف شده است؟
یا همه آنچه منتشر شده، تنها یک صحنهسازی حرفهای و یک فریب بزرگ در بازار سیاه عتیقه است؟
پرسشی که پاسخ آن میتواند سرنوشت یکی از مرموزترین پروندههای میراث فرهنگی سالهای اخیر ایران را مشخص کند.
