«پزشکیان؛ ماندگار برای ایران»
با گذشت نزدیک به ۲۲ ماه از آغاز به کار دولت مسعود پزشکیان، همچنان برخی جریانهای تندرو تلاش دارند با طرح مباحثی همچون استعفا، فضای سیاسی کشور را تحت تأثیر قرار دهند
آرمان امروز گفتگوئی را با محمد گلپروری، استاد دانشگاه و کارشناس سیاسی منتشر کرده است:
: با گذشت نزدیک به ۲۲ ماه از آغاز به کار دولت مسعود پزشکیان، همچنان برخی جریانهای تندرو تلاش دارند با طرح مباحثی همچون استعفا، فضای سیاسی کشور را تحت تأثیر قرار دهند. این در حالی است که دولت چهاردهم از نخستین ماههای فعالیت خود با بحرانها و چالشهای متعددی در حوزههای مختلف مواجه بوده، اما به مسیر خود ادامه داده است.
بررسی مواضع و عملکرد رئیسجمهور نشان میدهد که او از ابتدا رویکردی مبتنی بر ماندن و ادامه مسیر داشته و برخلاف برخی فضاسازیها، نشانهای از تمایل به کنارهگیری در رفتار و گفتار او دیده نمیشود. حتی با وجود آنکه پزشکیان در مقاطعی اعلام کرده برنامهای برای چهار سال بعد ندارد، اما تأکید حامیان و نزدیکان فکری او بر این است که حضور وی برای شرایط حال و آینده ایران یک فرصت مهم تلقی میشود.
در ماههای اخیر، هر زمان که دولت در برخی حوزهها موفق به پیشبرد برنامههای خود شده، موج تازهای از حاشیهسازیها علیه آن شکل گرفته است. از جمله پس از اقدامات دولت در حوزه اینترنت و تلاش برای کاهش محدودیتها و حرکت به سمت فضای بازتر، بار دیگر زمزمههایی درباره استعفا یا تضعیف دولت در برخی محافل مطرح شد.
همچنین در جریان بحرانها و تنشهای اخیر منطقهای و داخلی، دولت و شخص رئیسجمهور در صحنه حضور فعالی داشتند و با وجود فشار تحریمها، مشکلات اقتصادی، تهدیدها و مجموعه بحرانهای متراکم، تلاش کردند مدیریت امور کشور را حفظ کنند. ناظران سیاسی معتقدند عملکرد دولت در این شرایط، مانع از تشدید برخی بحرانها شده است.
در همین راستا، برخی تحلیلگران سیاسی بر این باورند که طرح مباحث انحرافی درباره آینده دولت، بیش از آنکه ریشه در واقعیتهای سیاسی داشته باشد، با هدف تضعیف دولت و کاهش اثرگذاری آن در افکار عمومی دنبال میشود؛ بهویژه در مقاطعی که نشانههایی از افزایش اقتدار اجرایی دولت و اقبال عمومی نسبت به رئیسجمهور دیده میشود.
بر این اساس، موضوع «پزشکیان؛ ماندگار برای ایران» میتواند بهعنوان یکی از محورهای تحلیلی مهم در فضای سیاسی روزهای آینده مورد توجه قرار گیرد؛ موضوعی که ناظر بر بررسی جایگاه دولت چهاردهم، چالشهای پیشروی آن و دلایل استمرار حمایت بخشی از افکار عمومی از مسیر فعلی دولت است.
در شرایطی که فضای سیاسی کشور تحت تأثیر اخبار غیررسمی، گمانهزنیها و روایتسازیهای رسانهای قرار میگیرد، مسئله مقابله افکار عمومی با شایعههای سیاسی به یکی از موضوعات مهم در حوزه حکمرانی و اعتماد اجتماعی تبدیل شده است. در ماههای اخیر نیز همزمان با طرح برخی مباحث درباره آینده دولت، تحلیلگران سیاسی نسبت به پیامدهای انتشار شایعات هدفمند هشدار دادهاند؛ شایعاتی که به باور بسیاری، بیش از آنکه ریشه در واقعیتهای سیاسی داشته باشد، با هدف تضعیف دولت و اثرگذاری بر افکار عمومی دنبال میشود.
محمد گلپروری، استاد دانشگاه و کارشناس سیاسی، در گفتوگو با روزنامه آرمان امروز با اشاره به نقش جریانهای سیاسی در تولید و بازتولید شایعات اظهار کرد: در همه کشورها، زمانی که یک دولت درگیر تصمیمات مهم یا عبور از بحرانهاست، بخشی از مخالفان تلاش میکنند از طریق فضاسازی روانی، اعتماد عمومی را تحت تأثیر قرار دهند. این مسئله در فضای رسانهای امروز که سرعت انتشار اخبار بسیار بالاست، بیشتر خود را نشان میدهد.
وی افزود: یکی از مهمترین راههای مقابله با شایعههای سیاسی، افزایش سطح آگاهی عمومی و تقویت سواد رسانهای جامعه است. هرچه مردم بتوانند اخبار و تحلیلها را از منابع معتبر دریافت و میان خبر واقعی و عملیات روانی تفکیک کنند، امکان اثرگذاری شایعات کاهش پیدا میکند. این استاد دانشگاه تأکید کرد: افکار عمومی زمانی میتواند در برابر شایعه مقاومت کند که احساس کند اطلاعات شفاف و دقیق دریافت میکند. اگر اطلاعرسانی رسمی بهموقع، روشن و اقناعکننده باشد، زمینه برای رشد روایتهای غیرواقعی کمتر خواهد شد. به همین دلیل، رسانهها و نهادهای رسمی نقش مهمی در مدیریت فضای روانی جامعه دارند.
گلپروری با اشاره به طرح برخی مباحث درباره استعفا یا تضعیف دولت گفت: بخشی از این فضاسازیها با هدف ایجاد تردید در جامعه و کاهش سرمایه اجتماعی دولت انجام میشود. در حالی که واقعیتهای میدانی و روند فعالیتهای اجرایی نشان میدهد دولت همچنان در حال پیگیری برنامههای خود است و بسیاری از این شایعات، پشتوانه جدی سیاسی ندارند.
وی ادامه داد: جامعه ایران در سالهای اخیر تجربههای متعددی از جنگ روانی و رسانهای را پشت سر گذاشته و همین مسئله باعث شده بخشی از افکار عمومی با احتیاط بیشتری اخبار غیررسمی را دنبال کند. این بلوغ اجتماعی میتواند به کاهش تأثیر عملیات رسانهای مخرب کمک کند.
این کارشناس سیاسی همچنین خاطرنشان کرد: مقابله با شایعه صرفاً وظیفه دولت نیست، بلکه نخبگان، رسانهها، دانشگاهیان و حتی کاربران فضای مجازی نیز در این زمینه مسئولیت دارند. هر اندازه فضای گفتوگو و تحلیل منطقی در جامعه تقویت شود، زمینه برای اثرگذاری جریانهای مبتنی بر شایعه و التهابآفرینی محدودتر خواهد شد.
گلپروری در پایان تصریح کرد: حفظ آرامش روانی جامعه و جلوگیری از دوقطبیسازیهای مصنوعی، نیازمند رفتار مسئولانه همه جریانهای سیاسی و رسانهای است؛ چراکه تداوم انتشار شایعات سیاسی میتواند اعتماد عمومی و انسجام اجتماعی را تحت تأثیر قرار دهد.
