فوتبال ایران در بنبست؛ نه امکان برگزاری، نه تصمیم برای پایان!
با گذشت بیش از یک ماه از توقف رقابتهای فوتبال در ایران، حالا شواهد نشان میدهد لیگ بیستوپنجم بیش از هر زمان دیگری به پایان نیمهتمام نزدیک شده؛ تصمیمی که نهتنها قهرمان را در هالهای از ابهام فرو برده، بلکه آینده ساختار باشگاهی فوتبال کشور را هم تحت تأثیر قرار داده است.
رقابتهای لیگ برتر که تا میانه هفته بیستوسوم پیش رفته بود، از نهم اسفند ۱۴۰۴ و همزمان با آغاز حملات نظامی به خاک ایران، به حالت تعلیق درآمد. در روزهای ابتدایی، امید به ازسرگیری مسابقات وجود داشت، اما طولانی شدن شرایط خاص کشور، حالا سناریوی توقف کامل لیگ را به گزینهای جدی تبدیل کرده است.
در این میان، فشار باشگاهها—بهویژه تیمهایی که بازیکنان خارجی در اختیار دارند—سازمان لیگ را وادار به برگزاری جلسات فشرده برای تعیین تکلیف مسابقات و قراردادها کرد. خروجی این جلسات، طرح برگزاری «مجتمع» رقابتها بود؛ پیشنهادی که با موافقت اولیه فدراسیون فوتبال همراه شد و قرار بود بازیها در یک یا دو شهر امن، مانند تهران یا کرمان، برگزار شود. با این حال، این طرح همچنان در انتظار تأیید نهادهای بالادستی است.
پیگیریهای آوش نشان میدهد تلاشهای صورتگرفته از سوی مهدی تاج برای اخذ مجوزهای امنیتی هنوز به نتیجه قطعی نرسیده و از سوی دیگر، احمد دنیامالی نیز صراحتاً اعلام کرده ادامه مسابقات منوط به تصمیم هیئت دولت و شورای دفاع است. همین موضوع باعث شده برخلاف پیشبینیهای اولیه، ازسرگیری لیگ از اوایل اردیبهشت ماه نیز در هالهای از ابهام قرار بگیرد.
در سطح باشگاهی، اختلاف نظرها به اوج رسیده است. در جلسه امروز سازمان لیگ که با حضور مدیران ۱۶ باشگاه بهصورت وبینار برگزار شد، ۱۲ باشگاه بهطور قطعی مخالفت خود را با ادامه مسابقات اعلام کردند. مهمترین دلیل این مخالفت، هزینههای سنگین اسکان و برگزاری متمرکز مسابقات در شرایط فعلی عنوان شده است. در مقابل، تنها چهار باشگاه از جمله پرسپولیس، استقلال و فجرسپاسی بر ادامه لیگ تأکید داشتند و باشگاه خیبر نیز گرایش بیشتری به ادامه مسابقات نشان داده است.
این شکاف عمیق، تصمیمگیری را برای سازمان لیگ پیچیدهتر کرده؛ بهویژه اینکه جدول رقابتها نیز فشرده و رقابت برای قهرمانی بسیار نزدیک است. در حال حاضر استقلال، تراکتور و سپاهان در صدر جدول قرار دارند و حداقل شش تیم شانس قهرمانی دارند؛ موضوعی که هرگونه تصمیم برای اعلام قهرمان در شرایط فعلی را با چالش جدی مواجه میکند.
با این حال، یک مسئله غیرقابل اجتناب، معرفی نمایندگان ایران به کنفدراسیون فوتبال آسیا برای فصل آینده است. حتی در صورت نیمهتمام ماندن لیگ، فدراسیون فوتبال ناچار است تکلیف سهمیهها را مشخص کند؛ موضوعی که میتواند محل اختلافات جدیدی میان باشگاهها باشد.
در کنار این چالشها، بحران اقتصادی نیز به فوتبال ایران سایه انداخته است. تخریب زیرساختهای صنعتی، بهویژه در حوزه فولاد، آینده تیمهای صنعتی را با تردید جدی مواجه کرده و حتی ادامه فعالیت باشگاههایی مانند فولاد و سایر تیمهای وابسته به صنایع را زیر سؤال برده است. این وضعیت میتواند دامنه بحران را به لیگهای پایینتر نیز بکشاند.
در سطح بینالمللی، ادامهدار شدن این شرایط ممکن است پای فیفا را هم به میان باز کند. در صورت تداوم وضعیت فعلی، احتمال اعلام شرایط «فورس ماژور» مشابه آنچه در بحران اوکراین رخ داد، وجود دارد؛ سناریویی که میتواند ساختار رقابتها و تصمیمات داخلی فوتبال ایران را تحت تأثیر قرار دهد.
با همه این تفاسیر، حالا نگاهها به تصمیم نهایی هیئت رئیسه فدراسیون فوتبال دوخته شده؛ تصمیمی که باید میان پایان دادن به لیگ در همین نقطه یا تلاش برای ادامه آن یکی را انتخاب کند. هرچند برخی سناریوها از معرفی تیم صدرنشین بهعنوان قهرمان حکایت دارد، اما با توجه به فشردگی جدول، به نظر میرسد چنین تصمیمی با مخالفت گستردهای روبهرو شود.
در شرایط فعلی، تنها یک چیز قطعی است؛ فوتبال ایران در یکی از پیچیدهترین بزنگاههای تاریخ خود قرار گرفته، جایی که هیچ تصمیمی بدون هزینه نخواهد بود.