حذف سرپرست‌ها یا مهندسی انتخابات؟ جای خالی ارزیابی عملکرد چهار ساله
تصمیم وزارت ورزش برای برگزاری انتخابات فدراسیون‌ها پیش از پایان دوره ریاست و حذف دوره سرپرستی، در ظاهر اقدامی برای جلوگیری از وقفه مدیریتی است؛ اما در شرایطی که ساختار مجامع انتخاباتی همچنان با ابهام‌ها و وابستگی‌های جدی روبه‌روست، این تصمیم می‌تواند به فرصتی برای تداوم حضور روسای فعلی تبدیل شود؛ تصمیمی که بدون پیش‌بینی سازوکارهای نظارتی، بیش از آنکه به اصلاح مدیریت ورزش کمک کند، خطر مهندسی انتخابات را افزایش می‌دهد.
وزارت ورزش و جوانان تصمیم گرفته است انتخابات فدراسیون‌های ورزشی بدون تعیین سرپرست و پیش از پایان دوره ریاست روسای فعلی برگزار شود. تصمیمی که در نگاه اول می‌تواند یکی از اتفاقات مثبت مدیریتی ورزش ایران باشد؛ چراکه قرار است دیگر با پایان دوره ریاست یک رئیس، فدراسیون وارد دوره بلاتکلیفی نشود و بدون وقفه مدیریتی، انتخابات برگزار شود.
اما این تصمیم یک اما و اگر بزرگ دارد؛ اینکه آیا ما برای برگزاری چنین انتخاباتی آماده‌ایم؟
وقتی ساختار انتخابات اصلاح نشده است
مسئله اینجاست که انتخابات فدراسیون‌های ورزشی در ساختار فعلی، لزوماً به معنای رقابت برابر و انتخاب آزادانه بهترین گزینه نیست. حدود ۷۰ درصد اعضای مجامع انتخاباتی را روسای هیئت‌های استانی تشکیل می‌دهند؛ افرادی که به واسطه ساختار مدیریتی و اجرایی فدراسیون با رئیس مستقر ارتباط و وابستگی دارند. بخش دیگری از اعضای دارای حق رأی نیز ورزشکاران هستند؛ ورزشکارانی که ممکن است تحت تأثیر وعده‌هایی مثل دعوت به تیم ملی، اعزام به مسابقات یا فراهم شدن فرصت‌های بیشتر قرار بگیرند.
حالا در چنین ساختاری، وقتی رئیس فعلی تا آخرین روز دوره مدیریتش در جایگاه خود باقی می‌ماند و هیچ سازوکار نظارتی مستقلی برای بررسی عملکردش وجود ندارد، چطور می‌توان از سلامت رقابت انتخاباتی مطمئن بود؟
قرار بود حذف سرپرستی، مانع وقفه مدیریتی شود؛ اما در غیاب اصلاح ساختار مجامع و نظارت بر فرآیند انتخابات، این تصمیم می‌تواند به فرصتی برای تثبیت قدرت مدیران فعلی تبدیل شود. رئیس فدراسیونی که طی چهار سال در رأس ساختاری بوده که بخش بزرگی از اعضای مجمع در آن فعالیت می‌کنند، حالا می‌تواند با همان ترکیب به استقبال انتخاباتی برود که قرار است درباره ادامه حضور خودش تصمیم بگیرد.
جای خالی ارزیابی عملکرد چهار ساله
وزارت ورزش نمی‌توانست فقط یک بخش از معادله را تغییر دهد و از کنار بقیه مسائل عبور کند. اگر قرار بود سرپرستی حذف شود، باید هم‌زمان سازوکاری برای ارزیابی عملکرد چهار ساله روسای فدراسیون‌ها نیز در نظر گرفته می‌شد. تشکیل یک کمیته مستقل ارزیابی عملکرد، بررسی دستاوردها، ناکامی‌ها، وضعیت تیم‌های ملی، توسعه زیرساخت‌ها و نحوه هزینه‌کرد منابع، حداقل کاری بود که می‌شد انجام داد.
حتی می‌شد برای فدراسیون‌هایی که عملکردشان پایین‌تر از استانداردهای مورد انتظار بوده، محدودیت‌هایی در مسیر نامزدی مجدد رئیس فعلی در نظر گرفت؛ البته بر اساس شاخص‌های شفاف و قابل دفاع، نه تصمیم‌های سلیقه‌ای.
حالا اما وزارت ورزش تصمیمی گرفته که اگرچه می‌تواند از بلاتکلیفی فدراسیون‌ها جلوگیری کند، در شرایط فعلی خطر مهندسی انتخابات را هم افزایش می‌دهد. خطری که ممکن است نتیجه‌اش چیزی جز انتخاب دوباره همان مدیران قبلی نباشد؛ حتی اگر کارنامه چهار سال گذشته آنها چندان قابل دفاع نباشد.
حذف سرپرستی، اصلاح مدیریت نیست!
حذف سرپرستی به‌تنهایی اصلاح مدیریت ورزش نیست. وقتی قرار است انتخابات برگزار شود، باید مطمئن بود که رقابت واقعی است، رأی‌ها مستقل‌اند و هیچ‌کس از جایگاه مدیریتی خود برای تضمین پیروزی در انتخابات استفاده نمی‌کند.
وزارت ورزش یک قدم برای حذف وقفه مدیریتی برداشته، اما ظاهراً فراموش کرده که قبل از برگزاری انتخابات، باید فکری هم برای سلامت خود انتخابات می‌کرد. قرار نبود با حذف سرپرست، راه برای تثبیت قدرت رئیس قبلی هموار شود!
حالا اینکه چه کسی قرار است بیاید و این تصمیم اشتباه را در نهایت اصلاح کند، خدا می‌داند! فقط باید امیدوار باشیم پیش از آنکه دوباره هزینه‌های سنگینی به ورزش ایران تحمیل شود، کسی به فکر اصلاح این مسیر بیفتد. سؤال اینجاست که ورزش ایران چقدر دیگر باید هزینه بدهد و چقدر باید از این تصمیم آسیب ببیند تا بالاخره راه درست انتخاب شود؟
