راز فاجعه نپال؛ زنجیره مرگبار فروپاشی در هیمالیا
تحریریه آوش/ صبح چهارم شهریور، در ارتفاعات سر به فلک کشیده هیمالیا و در نزدیکی مرز نپال و تبت، فاجعهای خاموش رخ داد. تودهای عظیم از یخ و سنگ، پس از سقوطی ۱۲۰۰ متری، درست مثل یک دیوار صخرهای آزاد شد و به قعر دره سقوط کرد.
صبح چهارم شهریور، در ارتفاعات سر به فلک کشیده هیمالیا و در نزدیکی مرز نپال و تبت، فاجعهای خاموش رخ داد.تودهای عظیم از یخ و سنگ، پس از سقوطی ۱۲۰۰ متری، درست مثل یک دیوار صخرهای آزاد شد و به قعر دره سقوط کرد.این سقوط سهمگین، بستر رودخانه را مسدود کرد و سدی که تنها چند لحظه دوام آورد با شکستن ناگهانیاش، دیواری از آب، گل، یخ و سنگ به ارتفاع ۹ متر روانه پاییندست شد.حاصل این فروپاشی، فاجعهای بود که تا کنون بیش از ۴۷۰ کشته و بیش از ۱۵۰۰ مفقود برجای گذاشته است؛ که در این میان ۵۴۰ تبعه خارجی نیز به چشم میخورند.اما چرا کوهستان ناگهان متلاشی شد؟ پاسخ در تغییرات تدریجی اما مرگبار زیر پوست هیمالیا نهفته است.در این ارتفاعات، صخرهها تنها به لطف لایههای یخی که عمیقا در درز سنگها منجمد شدهاند، استوار میمانند.این یخها مانند یک چسب طبیعی عمل میکنند. با افزایش دما، این چسب آب میشود و آب حاصل، با نفوذ به شکافها، فشاری درونی ایجاد میکند که سنگها را از داخل متلاشی میکند.
از سوی دیگر، یخچالهایی که قرنها تکیهگاه دامنههای کوه بودند، رقیق شده و عقبنشینی کردهاند.با خالی شدن زیر دیوارهها، کوه تکیهگاه خود را از دست داد.در این شرایط شکننده، کوچکترین بارندگی شدید یا گرمای ناگهانی، آخرین ضربه را وارد کرد.این حادثه زلزله یا سونامی نبود؛ بلکه زنجیرهای از ذوب ساختاری یخ، لغزش سنگ، انسداد رودخانه و در نهایت، رهاشدن انرژی دیوانه وار آب بود. فاجعهای که نشان داد گرمایش زمین چگونه استخوانبندی کوهها را از درون میپوساند.