مهر فروش ممنوع بر دارایی شهروندان / تمدید وعده آزادسازی سهام عدالت پس از ۷ سال
تحریریه آوش/میلیونها ایرانی سالهاست چشم به سامانهای دوختهاند که قرار بود دارایی خود را آزاد کنند، اما هر بار که وعده فروش سهام عدالت بر سر زبانها میافتد، گویی عقربههای ساعت در همان نقطه متوقف میمانند
سهام عدالت، طرحی که روزی با شعار توزیع عادلانه ثروت و مشارکت مردم در مالکیت صنایع بزرگ معرفی شد، امروز بدل به نمادی از وعدههای ناتمام شده است. از سال ۱۳۹۹ که فرآیند آزادسازی سهام عدالت شروع شد، قرار بود سهامداران بتوانند دارایی خود را به دو روش مستقیم و غیرمستقیم مدیریت کنند. اما ۷سال بعد، هنوز فروش آزاد و عمومی این سهام برای همه مشمولان فعال نشده است.
در ماههای اخیر، باز هم موجی از اخبار درباره آزادسازی تدریجی در رسانهها منتشر شد. معاون اول رئیسجمهور از برگزاری بیش از ۲۰جلسه در شورای عالی بورس خبر داد و سخنگوی دولت اعلام کرد که دستورالعمل مربوط به عرضه سهام عدالت برای دریافت نظر نهایی به مجلس ارسال شده است. اما در عمل، سازمان بورس برای حفظ ثبات بازار، ممنوعیت فروش مستقیم و بیقید و شرط سهام عدالت را در سال ۱۴۰۵ تمدید کرده و معاملات را تا اطلاع ثانوی متوقف نگه داشته است.
این وضعیت، پرسشی بزرگ در ذهن میلیونها سهامدار ایجاد کرده: چرا هر بار که صحبت از آزادسازی میشود، باز هم به بنبست میرسیم؟ جواب در میانه تصمیمهای چندلایه نهادهای بازار سرمایه، ابهام در تعیین تکلیف شرکتهای سرمایهگذاری استانی و نگرانی از تاثیر عرضه یکباره این سهام بر بازار بورس است. تا وقتی که مجامع شرکتهای سرمایهگذاری استانی برگزار نشود و زیرساختهای معاملاتی جدید تعریف نشود، فروش این سهام همچنان ممنوع باقی میماند.
در این میان تنها خبر خوش برای سهامداران، واریز سود سهام عدالت در هفته دولت ۱۴۰۵ بوده است. سودی که مربوط به بخشی از عملکرد سال مالی ۱۴۰۴ شرکتهای حاضر در سبد سهام عدالت است و بهز صورت تدریجی به حسابهای بانکی معتبر واریز میشود. اما سود، جایگزین اصل دارایی نیست و سهامداران میخواهند بتوانند در صورت نیاز، دارایی خود را نقد کنند.
وضعیت فعلی، سهامداران را در دو دسته قرار داده است: آنهایی که روش مدیریت مستقیم را انتخاب کردهاند، مالک سبد سهاماند اما نمیتوانند بفروشند؛ آنهایی هم که روش غیرمستقیم را برگزیدند، سهامشان به شرکتهای سرمایهگذاری استانی منتقل شده است که آنها هم قابل معامله نیستند.
خلاصه که سهام عدالت یک روز قرار بود ابزار عدالت اقتصادی باشد، اما امروز به آزمونی برای صبر سهامداران تبدیل شده است. وعدههای مکرر درباره آزادسازی، بدون اجرای عملی، تنها به نارضایتیها افزوده است. اگر قرار است که این داراییها واقعا آزاد شوند، باید مسیر شفاف، زمانبندی مشخص و ارادهای قوی برای عبور از موانع بوروکراتیک وجود داشته باشد. در غیر این صورت، سهام عدالت همچنان در برزخ وعده و عمل باقی میماند و میلیونها ایرانی، هر سال، منتظر خبری خواهند بود که هرگز نمیرسد.
