فضاسازیهای اکسیوس در سایه پیروزی تاکتیکی ایران
طی روزهای گذشته بارها فضای مذاکرات غبارآلود شد و حتی تا لغو کامل پیش رفت اما در نهایت طرفین پذیرفتند بهجای استانبول، در مسقط رودرروی هم قرار بگیرند و بهجای میدان جنگ، در میدان دیپلماسی مسائل موجود را حل و فصل کنند.
نخستین دور مذاکرات هستهای ایران و آمریکا بعد از جنگ تحمیلی 12 روزه صبح فردا در مسقط پایتخت عمان برگزار میشود.
طی روزهای گذشته بارها فضای مذاکرات غبارآلود شد و حتی تا لغو کامل پیش رفت اما در نهایت طرفین پذیرفتند بهجای استانبول، در مسقط رودرروی هم قرار بگیرند و بهجای میدان جنگ، در میدان دیپلماسی مسائل موجود را حل و فصل کنند هرچند با توجه به بدعهدیهای طرف آمریکایی چندان هم نمیتوان به عاقبت این مذاکرات دل بست کمااینکه پیش از جنگ تحمیلی 12 روزه هم طرفین در حال مذاکره بودند اما اسرائیل با چراغ سبز آمریکا به ایران حمله نظامی کرد و چند روز بعد ارتش آمریکا هم رسما به یاری نتانیاهو آمد و در حمله به تاسیاست هستهای ایران شرکت کرد.
در این مطلب قصد داریم به مرور حوادث و اتفاقات یکی، دو روز اخیر در خصوص برگزاری مذاکرات بپردازیم.
رویترز: تهران برای محدود کردن بحثها خواستار برگزاری مذاکره در عمان شده است
خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام مطلع در منطقه گزارش داد مذاکرات تهران و واشنگتن در پی درخواست جمهوری اسلامی روز جمعه این هفته در عمان برگزار خواهد شد.
به نوشته رویترز، تهران خواستار انتقال محل برگزاری مذاکرات از استانبول به عمان شده تا موضوع گفتوگوهای دوجانبه را بر مسائل هستهای متمرکز کند.
این مقام افزود: ایران مایل بود که این مذاکره ادامه به نوعی ازسرگیری و ادامه گفتوگوهای پیشین تلقی شود و از این رو درخواست برگزاری آن در عمان را کرده بود. به گفته این مقام، جمهوری اسلامی از این طریق همچنین در صدد بوده تا از گسترش موضوعات مورد بحث به مسائلی نظیر برنامه موشکی جلوگیری کند.
حکومت ایران بارها گفته است در مورد برنامه موشکی خود حاضر به مذاکره نیست و هشدار داده در صورت حمله احتمالی آمریکا یا اسرائیل، از موشکهای خود برای دفاع استفاده خواهد کرد.
تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه به نگرانیها در مورد امکان حمله نظامی ایالات متحده به ایران دامن زده است. اگر چه همه توجهها به مذاکرات در پیش در روز جمعه معطوف شده، اما دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا با اشاره به حضور ناوهای ایالات متحده در منطقه و پیشتر هشدار داده بود اگر مذاکرات با تهران به نتیجه «خوبی» نرسد، «ممکن است اتفاقات بدی بیفتد.»
وال استریت ژورنال: پیروزی تاکتیکی برای ایران
وال استریت ژورنال درخصوص تغییر محل مذاکرات از استانبول به مسقط نوشت: ایران ممکن است با موفقیت در انتقال مذاکرات به عمان، یک پیروزی تاکتیکی به دست آورده باشد، مکانی کمحاشیهتر که مقامات ایرانی با فشار کمتری از سوی قدرتهای بزرگ منطقهای مانند ترکیه مواجه میشوند و تحت نظارت شدید رسانههای جهان در استانبول قرار ندارند.
اورال توگا، پژوهشگر مرکز مطالعات ایران در ترکیه، گفت: «ایران در تلاش است مکان مذاکرات را تغییر دهد، زیرا قالب چندجانبه و باز در ترکیه را یک موقعیت پرخطر و کمبازده ارزیابی میکرد. این اقدام یک تلاش راهبردی برای به نفع خود تغییر دادن شرایط مذاکره است.»
اکسیوس: مذاکرات جمعه لغو شد
اکسیوس که معمولا اخبار حاشیهای و پر از شایعه و حرف و حدیث منتشر میکند، دیشب در خبری مدعی شد مذاکرات ایران و آمریکا لغو شد.
این رسانه تاکید کرد آمریکا با سه خواسته ایران درباره مذاکرات مخالفت کرد. ایران خواسته است مذاکرات به جای استانبول ترکیه در مسقط عمان برگزار شود. کشورهای عربی در مذاکرات حاضر نباشند و مذاکرات تنها درباره هستهای باشد. آمریکا اما خواهان بررسی سه موضوع هستهای، موشکی و گروههای نیابتی ایران در منطقه است.
بر اساس گزارش اختصاصی وبسایت خبری اکسیوس، دور جدید مذاکرات هستهای میان ایالات متحده و ایران که قرار بود روز جمعه برگزار شود، به دلیل اختلافات اساسی بر سر محل برگزاری و دستور کار جلسات لغو شد. استیو ویتکاف، فرستاده ویژه رئیسجمهور آمریکا، که قرار بود برای این دیدار عازم منطقه شود، سفر خود را به حالت تعلیق درآورده است.
به گفته منابع آگاه دیپلماتیک، طرف ایرانی در آخرین لحظات خواستار تغییر محل مذاکرات از استانبول به مسقط (پایتخت عمان) و همچنین محدود کردن گفتگوها صرفاً به پرونده هستهای شده بود. این در حالی است که واشنگتن بر برگزاری مذاکرات در استانبول و گنجاندن موضوعات منطقهای و موشکی در دستور کار اصرار داشت.
یک مقام ارشد کاخ سفید در گفتگو با اکسیوس اعلام کرد ایالات متحده درخواست تهران برای تغییر فرمت و مکان مذاکرات را رد کرده و پیام واضحی با مضمون «یا استانبول یا هیچجا» ارسال کرده است. پس از پافشاری ایران بر مواضع خود، طرف آمریکایی تصمیم به لغو کامل این دور از گفتگوها گرفت.
این تحول دیپلماتیک در حالی رخ میدهد که تنشها در خلیج فارس به اوج خود رسیده است. ناوگان دریایی ایالات متحده آرایش نظامی جدیدی در منطقه گرفته و مقامات نظامی در تهران هشدار دادهاند که هرگونه اقدام نظامی با پاسخی ویرانگر مواجه خواهد شد. ناظران بینالمللی بیم آن دارند که با بسته شدن پنجره دیپلماسی، احتمال رویارویی نظامی میان دو طرف افزایش یابد.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، پیشتر اعلام کرده بود که تهران آماده مذاکره است اما تحت فشار و تهدید امتیاز نخواهد داد.
عراقچی: مذاکرات هستهای با ایالات متحده صبح جمعه در مسقط برگزار خواهد شد
عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، شامگاه چهارشنبه ۴ فوریه با انتشار پستی در شبکه ایکس نوشت: «قرار است مذاکرات هستهای با ایالات متحده حدود ساعت ۱۰ صبح جمعه در مسقط برگزار شود.»
اظهارات عراقچی در حالی است که پیشتر دو مقام آمریکایی به اکسیوس خبر دادند، برنامه گفتوگوهای هستهای میان آمریکا و ایران پس از آن لغو شد که خواستههای دقیقه آخری تهران باعث شد، واشنگتن با تغییر محل و قالب مذاکرات روز جمعه مخالفت کند.
اکسیوس: مذاکرات ایران و آمریکا با فشار رهبران عرب به مسیر بازگشت
اما چند دقیقه پس از این خبر اکسیوس مجددا به نقل از دو مقام آمریکایی ادعا کرد برنامه مذاکرات هستهای ایران و آمریکا پس از لابی چندین کشور خاورمیانه با دولت ترامپ ازسر گرفته شد.
این سایت نوشت: در پی افزایش نگرانیها برای به بنبست رسیدن مذاکرات، دستکم ۹ کشور منطقه در بالاترین سطوح با کاخ سفید تماس گرفتند و قویا از آمریکا خواستند که نشست را لغو نکند.
یکی از مقامات آمریکایی مدعی شد: «آنها از ما خواستند جلسه را برگزار کنیم و حرفهای ایرانیان را بشنویم. ما به کشورهای عربی گفتیم اگر اصرار داشته باشند، جلسه را برگزار میکنیم اما بسیار بدبین هستیم.»
یک مقام دیگر آمریکایی گفت دولت ترامپ «برای احترام گذاشتن به متحدان آمریکا در منطقه» و «برای ادامه مسیر دیپلماتیک» با برگزاری نشست موافقت کرده است.
ایالات متحده و ایران پیشتر توافق کرده بودند، گفتوگوها روز جمعه در استانبول برگزار شود و چند کشور خاورمیانهای نیز بهعنوان ناظر در آن حضور داشته باشند اما ایران روز سهشنبه به آمریکا اطلاع داد میخواهد محل نشست به عمان منتقل شود و قالب آن به گفتوگویی کاملا دوجانبه تغییر یابد.
مقامهای آمریکایی این درخواست را بررسی کردند اما روز چهارشنبه تصمیم گرفتند آن را بهطور کامل رد کنند. یک مقام ارشد آمریکایی گفت: «به آنها گفتیم یا همین است یا هیچ؛ و آنها گفتند: پس هیچ.»
ادعای جدید درباره مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا
نیویورک تایمز در گزارشی نوشت: انتظار میرود ملاقات عراقچی وزیر خارجه ایران و تیم او با استیون ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ و جرد کوری کوشنر، داماد ترامپ، بهصورت مستقیم برگزار شود.
همچنین انتظار میرود وزیر خارجه عمان به عنوان میزبان در مذاکرات حضور داشته باشد.
مذاکرات ایران و آمریکا همچنان غیرمستقیم
شبکه خبری الحدث به نقل از یک مقام ایرانی نوشت: مذاکرات ایران و آمریکا که قرار است فردا جمعه در عمان برگزار شود، غیرمستقیم است.
در عین حال خبرنگار المیادین در مسقط اعلام کرد: هیأت ایرانی در صورت احساس جدیت از سوی طرف آمریکایی، آماده مذاکره مستقیم است
