تحریریه آوش/ «پروفسور عباس زارع میرک آبادی»، استاد تمام پژوهشی و عضو هیات‌ علمی موسسه تحقیقات واکسن و سرم‌سازی انستیتو رازی و رئیس وقت بخش جانوران سمی موسسه رازی، دانشمندی شگفت‌انگیز است که عمرش را صرف تولید پادزهرهایی کرده که هرساله جان هزاران هزار مارگزیده و عقرب گزیده را در ایران و کشورهای مختلف جهان نجات داده است، پادزهرهایی که با دانش او تولید شده‌اند آنقدر نجات‌بخش هستند که حتی سربازان آمریکایی نیز از پادزهرهایی که او و همکارانش در موسسه رازی تولید کرده‌اند استفاده می کنند، او مردی است که فراتر از مرزها، ملیت‌ها و نژادها به نجات انسان‌ها از درد و رنج و مرگ دردناک با نیش مار و عقرب می‌اندیشد، نمونه‌ای از انسان‌های شریف که برای رسیدن به جایگاه‌های رفیع، دشواری‌های بسیاری را به جان خریده‌اند.

تحریریه آوش/ نانوداروها، هوشمندترین نوع داروها هستند. آنها اکنون دنیای جدیدی را در درمان بیماری‌های انسانی و حیوانی آفریده‌اند. در این بخش از برنامه ذره با دکتر داوود احمدوند، استاد تمام دانشگاه علوم پزشکی ایران و مدیرگروه تصویربرداری مولکولی دانشکده فناوری‌های نوین پزشکی دانشگاه علوم پزشکی ایران، درباره این داروها و چگونگی تاثیر آنها در بیماری‌هایی مانند آلزایمر و سرطان گفت‌وگو کرده‌ایم.

تحریریه آوش /گرمترین نقطه دنیا کجاست؟ این سوالی است که قرن ها دانشمندان به دنبال یافتن ‍ پاسخ آن بوده اند اما تا زمانی که یک دانشمند ایرانی برای یافتن پاسخ آن به سفری خطرناک و مرگبار در «دالان مرگ» کویر رفت هیچ پاسخ قاطعی برای آن وجود نداشت، دکتر پرویز کردوانی، پدر علم کویرشناسی ایران، همان محقق ایرانی باپشتکار و خستگی ناپذیری است که با تیمی از کارشناسان و مستندسازان به دل کویرلوت زد و مدارکی را گردآوری کرد که نشان می داد لوت گرم‌ترین نقطه دنیاست، روایت این سفر و کشف شگفت انگیز را ببینید:

تحریریه آوش/ متاورس، تحولی شگرف در اینترنت است. این فضا که با آواتارها و فناوری‌های VR، AR، بلاک‌چین و هوش مصنوعی ساخته شده، امکان تعاملات جدید در زمینه‌های مختلف رو فراهم می‌کنه. از کار و آموزش گرفته تا تجارت و تفریح. اقتصاد متاورس مبتنی بر NFT و زمین‌های مجازی است که فرصت‌های کسب درآمد بی‌نظیری رو ایجاد کرده. آینده‌ای که در آن مرزهای دنیای واقعی و دیجیتال محو می‌شوند، در راه است!

تحریریه آوش/ خون قاعدگی در انستیتوهای پزشکی کشورهای پیشرفته جهان بعنوان اکسیری شگفت انگیز برای درمان مشکلاتی مانند سقط مکرر کاهش ذخیره تخمدان و درمان ناباروری مورد توجه قرار گرفته است تا چند سال قبل در ایران، بعنوان یک ماده دور ریز محسوب می‌شد. اما طی سال های اخیر متخصصان ایرانی و از جمله محققان «پژوهشگاه ابن سینا» طرحی نو را در این زمینه در انداخته اند، برای آشنایی با تحقیقات و پژوهشهای محققان ایرانی در این قسمت از مجله علمی تصویری ذره، با «دکتر بنفشه توانگر»، عضو هیات علمی پژوهشگاه ابن سینا و عضو گروه مهندسی بافت این پژوهشکده - به گفت و گو نشسته ایم.

تحریریه آوش/ در هفته‌های گذشته، نام 15 مخدر جدید از سوی ستاد مبارزه با مواد مخدر اعلام شد. این‌ها موادی هستند که وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران و سازمان بهداشت جهانی آنها را به عنوان مخدر شناسایی کرده‌اند.

تحریریه آوش/ بین افرادی که بعد از مرگ جسدشان فریز شده، اسم یک ایرانی هم به چشم می‌خورد: فریدون اسفندیاری. از نظر او پیری، بیماری و حتی مرگ، محدودیت‌های موقتی‌ هستند که فناوری می‌تواند از آنها عبور کند. او فناوری را دشمن انسان نمی‌دانست، بلکه ادامه‌ طبیعی زندگی می‌دید؛ ابزاری برای ارتقای بدن، ذهن و طول عمر. اسفندیاری با ملی‌گراییِ افراطی و مرزهای ثابت مخالف بود و انسان آینده را یک «شهروند جهانی» تصور می‌کرد.

تحریریه آوش/ خون بند ناف خونی است که بعد از تولد نوزاد در بند ناف و جفت باقی می‌ماند و سرشار از سلول‌های بنیادی خون‌ساز است. این سلول‌ها توانایی ترمیم و بازسازی سیستم خون و ایمنی بدن را دارند و امروزه در درمان بیش از ۸۰ بیماری از جمله سرطان‌های خون، تالاسمی و نقص‌های مادرزادی سیستم ایمنی کاربرد دارند. جمع‌آوری خون بند ناف کاملاً بدون درد و خطر انجام می‌شود و فقط در همان لحظه تولد امکان‌پذیر است. به همین دلیل، ذخیره خون بند ناف نوعی سرمایه‌گذاری پزشکی برای حفظ یک منبع درمانی ارزشمند برای آینده محسوب می‌شود.

تحریریه آوش/ بیشتر شبیه داستان‌های علمی-تخیلی است اما این باور طرفدارانی جدی در میان ثروتمندان جهان دارد؛ باوری که رد پای یک ایرانی هم در تاریخش دیده می‌شود. نگه داشتن جسد انسان با این امید که روزی علم آنقدر پیشرفت کند که دوباره دانشمندان بتوانند آن را زنده کنند؛ ایده‌ای که به آن «کریونیکس» یا سرماسپاری می‌گویند. در این روش، بلافاصله بعد از مرگ، قبل از این‌که مغز دچار آسیب جدی شود، کل بدن یا فقط مغز فرد مرده را وارد فرایند انجماد عمیق می‌کنند.

تحریریه آوش/ دکتر آرش قاضی تبار، عضو پژوهشگاه رنگ، محقق شناخته شده‌ای است که در زمینه تولید نسل نو باتری‌های ایرانی با استفاده از گرافن، فعالیت‌های گسترده‌ای را همراه با تیمی از اساتید و محققان دانشگاهی انجام داده. قاضی‌تبار در گفت‌وگو با آوش در این قسمت از برنامه «ذره» درباره تحقیقات دانشمندان ایرانی و نتایج آن صحبت می‌کند.

تحریریه آوش/ شاید برای شما هم این سوال پیش آمده باشد که آیا انسان‌هایی وجود دارند که در بیرون از کره زمین و در کرات دیگر جان باخته باشند، بررسی سفرهای فضایی نشان می‌دهد که سه انسان در خارج از جو زمین جان باخته‌اند.

تحریریه آوش/ سارا جوانا تبریزی، دانشمند ایرانی‌تبار ساکن بریتانیاست که در هفته‌های گذشته با انتخاب از سوی «نیچر» به عنوان یکی از تاثیرگذارترین دانشمندان سال 2025، نامش به تیتر نخست نشریات و رسانه‌های علمی دنیا راه یافته. او روش درمانی نوین و بسیار پیشرفته‌ای را برای درمان بیماری «هانتینگتون» که تا چند سال قبل بیماری لاعلاجی تصور می‌شد، یافته است.