۱۷ رشته بدون مدال؛ حالا نوبت حساب‌کشی از فدراسیون‌هاست!
صحبت‌های اخیر احمد دنیامالی، وزیر ورزش و جوانان، درباره عملکرد برخی فدراسیون‌ها در بازی‌های آسیایی ناگویا، یک پرسش جدی را دوباره به میان آورده است: کدام رشته‌ها با وجود حضور در مهم‌ترین رویداد ورزشی قاره، حتی یک مدال هم برای ایران به ارمغان نیاوردند؟
ایران بازی‌های آسیایی ناگویا را با ۱۹ مدال طلا، ۱۸ نقره و ۱۵ برنز و مجموع ۵۲ مدال به پایان رساند و در رده ششم جدول ایستاد. تعداد طلاهای ایران نسبت به هانگژو افزایش پیدا کرد و دامنه رشته‌های مدال‌آور نیز به ۲۱ رشته رسید؛ اما در سوی دیگر ماجرا، ۱۷ رشته بدون حتی یک مدال از ناگویا برگشتند.
از دوچرخه‌سواری و سوارکاری تا فوتبال و هندبال
در میان رشته‌هایی که دستشان از مدال کوتاه ماند، نام چند رشته باسابقه و پرهزینه بیشتر به چشم می‌آید؛ رشته‌هایی که بعضاً پیش از اعزام، درباره شانس مدال‌آوری آنها صحبت شده بود.
دوچرخه‌سواری یکی از این رشته‌هاست. ایران در جاده و پیست نماینده داشت، اما در نهایت نتوانست روی سکوی ناگویا قرار بگیرد. این در حالی است که دوچرخه‌سواری در دوره‌های مختلف بازی‌های آسیایی جزو رشته‌هایی بوده که ایران در آن سابقه مدال‌آوری داشته است. حتی پیش از اعزام نیز جلسات تخصصی مربوط به این رشته در وزارت ورزش و کمیته ملی المپیک برگزار شده بود.
سوارکاری نیز یکی دیگر از رشته‌های بدون مدال ایران بود. فائزه غروی تا فینال پرش انفرادی پیش رفت، اما در نهایت مدالی برای کاروان ایران به دست نیامد. رقابت‌های سوارکاری حتی تا روز پایانی بازی‌ها ادامه داشت و آخرین شانس ایران برای اضافه کردن مدال محسوب می‌شد.
در فوتبال نیز شرایط بهتر نبود. تیم امید ایران با شکست ۴ بر یک مقابل کره شمالی، در همان مرحله گروهی حذف شد و با چهار امتیاز نتوانست به دور حذفی برسد.
هندبال و والیبال ساحلی هم از دیگر رشته‌های تیمی بودند که بدون مدال ناگویا را ترک کردند؛ اتفاقی که در کنار حذف زودهنگام فوتبال، بار دیگر بحث فاصله ورزش‌های تیمی ایران با سطح اول آسیا را مطرح می‌کند.
رشته‌هایی که حتی به سکو نزدیک هم نشدند
در بخش انفرادی نیز فهرست قابل توجهی وجود دارد؛ تنیس، بدمینتون، اسکواش، گلف، موج‌سواری و سه‌گانه در پایان رقابت‌ها سهمی از مدال‌های ایران نداشتند.
در برخی از این رشته‌ها اساساً انتظار مدال بالا نبود و نمی‌توان نتیجه ناگویا را صرفاً با «ناکامی» توضیح داد. اما مسئله زمانی جدی می‌شود که این نتایج را کنار بودجه، تعداد نفرات اعزامی، اردوهای آماده‌سازی و وعده‌های پیش از بازی‌ها قرار دهیم.
جوجیتسو و هنرهای رزمی (MMA) نیز در این فهرست قرار می‌گیرند؛ رشته‌هایی که در سال‌های اخیر برای توسعه آنها سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی شده، اما ناگویا برای کاروان ایران مدالی از این دو رشته به همراه نداشت.
ورزش‌های آبی؛ یک پرونده جدا
یکی از مهم‌ترین بخش‌های این فهرست، شنا، شیرجه و واترپلو است.
ورزش‌های آبی ایران با چند نماینده در ناگویا حاضر شدند و حتی پیش از مسابقات، درباره شانس مدال‌آوری برخی ورزشکاران صحبت شده بود. برای نمونه، شناگران ایران با هدف رسیدن به فینال و حتی مدال راهی ژاپن شدند، اما در نهایت هیچ مدالی از این بخش به کاروان ایران اضافه نشد. هومر عباسی در ۵۰ متر کرال پشت به فینال رسید و هفتم شد، اما دست ایران از سکو کوتاه ماند.
این اتفاق درباره رشته‌ای با تعداد بالای مواد مدالی، طبیعتاً پرسش‌های بیشتری ایجاد می‌کند؛ هرچند مقایسه شنا با رشته‌هایی مانند کشتی یا وزنه‌برداری باید با توجه به زیرساخت و سابقه مدال‌آوری ایران انجام شود.
اما یک اصلاح مهم؛ جودو ناکام نبود
در این میان، جودو را نباید در فهرست رشته‌های بدون مدال قرار داد.
تیم ملی جودوی ایران با شش ورزشکار راهی ناگویا شد و اگرچه عملکرد کلی این رشته پایین‌تر از انتظارات بود، اما مریم بربط در وزن ۷۸- کیلوگرم به مدال برنز رسید. بنابراین جودو در دسته رشته‌های مدال‌آور ایران قرار می‌گیرد، نه رشته‌های بدون مدال.
این اصلاح از این جهت مهم است که صحبت دنیامالی درباره «فدراسیون‌هایی که کم‌فروغ ظاهر شده‌اند» قرار است مبنای یک بررسی عملکردی قرار بگیرد؛ بنابراین آمار باید دقیق باشد.
مسئله اصلی؛ مدال نگرفتن یا وعده‌های قبل از اعزام؟
دنیامالی در صحبت‌های خود گفته است فدراسیون‌هایی که موفق نیستند نباید به دنبال لاپوشانی باشند و تأکید کرده که فدراسیون‌ها در قبال امکانات و منابعی که دریافت می‌کنند باید پاسخگو باشند.
این حرف را می‌توان از یک زاویه مهم‌تر بررسی کرد: مسئله فقط این نیست که یک فدراسیون مدال نگرفته؛ مسئله این است که پیش از اعزام چه وعده‌ای داده، چه بودجه و امکاناتی گرفته و در نهایت چه نتیجه‌ای به دست آورده است.
در ناگویا، ایران در ۲۱ رشته مدال گرفت و این از نظر تعداد رشته‌های مدال‌آور یک رکورد محسوب می‌شود. اما همزمان ۱۷ رشته نیز بدون مدال باقی ماندند. بنابراین حالا که بازی‌ها تمام شده، شاید وقت آن رسیده باشد که وزارت ورزش به جای یک ارزیابی کلی، کارنامه هر فدراسیون را جداگانه روی میز بگذارد:
چه وعده‌ای داده شد؟
چند ورزشکار اعزام شدند؟
چقدر هزینه شد؟
چه مقدار اردو و مسابقه تدارکاتی برگزار شد؟
هدف‌گذاری چه بود؟
و در نهایت چه نتیجه‌ای حاصل شد؟
در این صورت مشخص خواهد شد کدام فدراسیون صرفاً با یک نتیجه ضعیف مواجه شده و کدام فدراسیون اساساً در مرحله برنامه‌ریزی و هدف‌گذاری دچار مشکل بوده است.
ناگویا برای ایران در مجموع یک دوره موفق‌تر از هانگژو بود؛ ۱۹ طلا در برابر ۱۳ طلای دوره قبل و صعود از رتبه هفتم به ششم. اما اگر قرار است وعده دنیامالی درباره مطالبه‌گری از فدراسیون‌ها جدی گرفته شود، حالا باید سراغ همان ۱۷ رشته رفت؛ نه برای مچ‌گیری، بلکه برای اینکه مشخص شود چرا بخشی از ورزش ایران هنوز در فاصله میان «اعزام» و «مدال» گرفتار مانده است.
و شاید مهم‌تر از همه این باشد که جودو، با وجود برنز مریم بربط، از این فهرست کنار گذاشته شود؛ اما دوچرخه‌سواری، سوارکاری و چند رشته دیگر حالا باید پاسخ روشن‌تری درباره عملکردشان در ناگویا ارائه کنند.
