عزاداری پرشور دسته طویریج در روز عاشورای عراق در کربلا/ فیلم

رکضه طویرج یکی از بزرگترین تجمعات بشری در دنیاست که سالانه هنگام ظهر عاشورا محرم به مناسبت شهادت امام حسین (ع) و یاران و اصحابش برگزار می‌شود.

عزاداری طُوَیریج سوگواری سالانه اهالی طویریج، از شهر خود تا حرم امام حسین (ع) در روز عاشورا است. این مراسم غالباً به‌صورت هَرْوَله پس از نماز ظهر انجام می‌گیرد.

عزاداران در بین راه و نیز هنگام ورود به حرم امام حسین (ع) و حرم ابوالفضل (ع) شعار‌هایی همچون واحسین، لبیک یا حسین، یا لَثاراتِ الحسین، لبیک یا داعی الله، اَبد والله ما نَنْسَی حسینا (به خدا قسم تا ابد امام حسین (ع) را فراموش نمی‌کنیم)، یا عباس جی بالمای لسکینه (ای عباس (ع)، برای سکینه آب بیاور)، الیوم الیوم نعزّی فاطمه (امروز به فاطمه (س) تسلیت عرض می‌کنیم)، واویل عَلَی العباس را سر می‌دهند.

بنا‌بر نقل برخی منابع، شکل‌گیری موکب طویریج و حرکت دسته به‌صورت هروله توسط سید صالح قزوینی بوده است. او دو سال در دهه محرم خانه‌اش را در طویریج، مکان عزاداری امام حسین (ع) کرده بود. سید صالح صبح روز عاشورا، مقتل سید بن طاووس را می‌خواند، در حالی که ده‌ها هزار نفر حضور داشتند و پس از خوردن صبحانه، پیاده به‌سوی کربلا به‌راه افتادند. وقتی به منطقه باب الطویریج (یکی از دروازه‌های ورودی شهر کربلا) رسیدند، نماز ظهر خواندند و سپس مراسم رکضه طویریج را به سمت حرم امام حسین (ع) و حضرت عباس (ع) در پیش گرفتند. ساعتی پس از ظهر که وقت شهادت امام حسین (ع) است، زائران پیاده وارد کربلا شدند، اما سید صالح سوار بر اسب، در بین هزاران زائر حرکت کرد. این روش، بعد از وفات سید صالح در سال ۱۳۰۴ق در بین فرزندانش انجام شد. از آن پس تا دهه آخر قرن چهاردهم، موکب طویریج را بازماندگان از نسل سید صالح رهبری می‌کنند.

این مراسم تا سال ۱۳۶۹ش ادامه داشت. در سال ۱۳۷۰ش حزب بعث عراق برپایی آن را ممنوع کرد، اما مردم برای برگزاری این مراسم پافشاری کردند و این امر موجب بازداشت و اعدام شرکت‌کنندگان شد. برپایی این مراسم بعد از سقوط حکومت صدام در سال ۱۳۸۲ش از سر گرفته شد.

سید صالح شهرستانی (درگذشت ۱۳۹۵ق) در کتاب تاریخ النیاحه معتقد است که هروله طویریج بیش از سه قرن است که برقرار است و شرکت‌کنندگان معتقدند که نمادی از حرکت بنی‌اسد در عاشورای سال ۶۱ق را اجرا می‌کنند.