بررسی چشم‌انداز همکاری‌های ژئواکونومیک ایران و قزاقستان با محوریت دریای کاسپین
در نشست «ایران و قزاقستان؛ چشم‌انداز همکاری‌های ژئواکونومیک با محوریت دریای کاسپین»، ظرفیت‌های سیاسی، علمی، تجاری و ترانزیتی روابط دو کشور و نقش دریای کاسپین در توسعه همکاری‌های منطقه‌ای مورد بررسی قرار گرفت.
نشست تخصصی «ایران و قزاقستان؛ چشم‌انداز همکاری‌های ژئواکونومیک با محوریت دریای کاسپین» به همت اندیشکده دیپلماسی ملل و با همکاری سفارت جمهوری قزاقستان در ایران، مرکز مطالعات اوراسیای مرکزی دانشگاه تهران و اتاق مشترک بازرگانی ایران و قزاقستان به‌صورت آنلاین برگزار شد. در این نشست، ظرفیت‌های سیاسی، علمی، تجاری و ترانزیتی روابط دو کشور و نقش دریای کاسپین در توسعه همکاری‌های منطقه‌ای مورد بررسی قرار گرفت.
«سید محمدعلی سیدحنایی» رئیس اندیشکده دیپلماسی ملل، در ابتدای این نشست ضمن تشریح عملکرد و رویکردهای این اندیشکده در برگزاری برنامه‌ها و نشست‌های دوجانبه و چندجانبه با کشورهای مختلف، بر اهمیت شناسایی و بررسی ظرفیت‌های همکاری در چارچوب دیپلماسی غیررسمی، به‌ویژه در حوزه‌های دیپلماسی علمی، فرهنگی و اقتصادی تأکید کرد. وی با اشاره به اینکه مجموعه فعالیت‌های اندیشکده دیپلماسی ملل در راستای ایجاد بسترهایی برای گفت‌وگو، شناخت متقابل و توسعه همکاری میان ملت‌ها دنبال می‌شود، اظهار کرد که بهره‌گیری از ظرفیت‌های موجود در روابط ایران و قزاقستان می‌تواند زمینه‌ساز تقویت مناسبات دو کشور در حوزه‌های مختلف باشد.
سیدحنایی همچنین با اشاره به ظرفیت‌های قزاقستان در منطقه آسیای مرکزی و جایگاه این کشور در سازوکارهای منطقه‌ای و بین‌المللی، بر ضرورت استفاده از ظرفیت سازمان‌ها و چارچوب‌هایی همچون سازمان همکاری شانگهای و اتحادیه اقتصادی اوراسیا برای گسترش تعاملات و مبادلات میان تهران و آستانه تأکید کرد. وی ابراز امیدواری کرد که در شرایط کنونی، ایران و قزاقستان بتوانند با اتکا به ظرفیت‌های متقابل و توسعه همکاری‌های اقتصادی، علمی، فرهنگی و ترانزیتی، مناسبات خود را بیش از پیش گسترش دهند.
رئیس اندیشکده دیپلماسی ملل در ادامه با تأکید بر نقش گفت‌وگوهای تخصصی و دیپلماسی غیررسمی در تقویت روابط میان کشورها، ابراز امیدواری کرد برگزاری چنین نشست‌هایی به بستری برای شناسایی ظرفیت‌های مشترک، شکل‌گیری ارتباطات جدید میان نهادها و فعالان دو کشور و در نهایت توسعه همکاری‌های مشترک میان ایران و قزاقستان تبدیل شود.
«اونتالاپ اونالبایف» سفیر جمهوری قزاقستان در ایران، با اشاره به روند مثبت روابط تهران و آستانه، بر وجود ظرفیت‌های گسترده برای توسعه مناسبات دو کشور تأکید کرد. وی همچنین با اشاره به میراث تاریخی و فرهنگی مشترک و شخصیت‌هایی همچون فارابی و خواجه احمد یسوی، اشتراکات تمدنی را یکی از پشتوانه‌های روابط دو ملت دانست. اونالبایف که خود دارای سابقه تحصیل در حوزه ایران‌شناسی است، بر اهمیت شناخت متقابل و استفاده از ظرفیت‌های فرهنگی در کنار همکاری‌های سیاسی و اقتصادی تأکید کرد.
«الهه کولایی» استاد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران و رئیس مرکز مطالعات اوراسیای مرکزی، بر نقش همکاری‌های علمی و دانشگاهی در ایجاد روابط پایدار میان دو کشور تمرکز کرد. وی ضمن تشریح فعالیت‌های مرکز مطالعات اوراسیای مرکزی، گسترش ارتباط میان دانشگاه‌ها، استادان، پژوهشگران و دانشجویان ایران و قزاقستان را زمینه‌ای برای افزایش شناخت متقابل و توسعه همکاری‌ها در سایر حوزه‌ها دانست.
«یرتاس بیگوژانوف» دبیر اول و رایزن اقتصادی سفارت جمهوری قزاقستان در ایران، به ظرفیت‌های اقتصادی و تجاری دو کشور و ضرورت فعال‌تر شدن بخش خصوصی پرداخت. بر اساس آمارهای رسمی قزاقستان، حجم تجارت دو کشور در سال ۲۰۲۵ با رشد ۲۶.۴ درصدی به حدود ۴۳۰ میلیون دلار رسیده است؛ در حالی که دو کشور حرکت به سمت سه میلیارد دلار تجارت دوجانبه را هدف‌گذاری کرده‌اند.
«امیر عابدی» رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و قزاقستان، با تمرکز بر حمل‌ونقل و لجستیک، به ظرفیت بنادر قزاقستان، مسیرهای ریلی و دریای کاسپین در توسعه تجارت دو کشور پرداخت. در سال ۲۰۲۵، حمل‌ونقل ریلی میان ایران و قزاقستان ۶۹ درصد افزایش یافت و حجم حمل در کریدور بین‌المللی شمال–جنوب نیز به حدود ۳.۵ میلیون تن رسید. همچنین ایجاد ترمینال لجستیکی قزاقستان در بندر شهید رجایی، ظرفیت تازه‌ای برای اتصال آسیای مرکزی از طریق ایران به خلیج فارس ایجاد کرده است.
در ادامه، «سعادت حسینی» کارشناس میز قزاقستان وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، روابط دو کشور را از منظر سیاست خارجی و دیپلماسی اقتصادی بررسی کرد. وی با اشاره به هدف‌گذاری سه میلیارد دلاری در تجارت ایران و قزاقستان، بر وجود اراده سیاسی و ظرفیت‌های لازم برای گسترش روابط و ضرورت استفاده بیشتر از فرصت‌های اقتصادی، ترانزیتی و بخش خصوصی تأکید کرد.
در پایان، «علی افسری» پژوهشگر مطالعات اوراسیا و دبیر نشست، با اشاره به ظرفیت‌های ژئواکونومیک دو کشور، بر اهمیت بندر خشک خورگس، بندر آکتائو و کریدور بین‌المللی شمال–جنوب در توسعه اتصال ترانزیتی و همکاری‌های اقتصادی ایران و قزاقستان تأکید کرد.
